
Ένας Γεωργιανός σκλάβος, που τον λύτρωσε ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων, έγινε Μητροπολίτης της Βλαχίας και αναμορφωτής της ρουμανικής γλώσσας. Τυπογράφος, ζωγράφος και ρήτορας, μαρτύρησε από Τούρκους στρατιώτες στις όχθες του Έβρου, κοντά στην Αδριανούπολη. Ο Άγιος Άνθιμος ο Ίβηρ ξεχώρισε ως ένας από τους πιο μορφωμένους ανθρώπους της εποχής του σε όλη την ορθόδοξη Ανατολή.
Μιλούσε άπταιστα ελληνικά, ρουμανικά, παλαιοσλαβονικά, αραβικά και τουρκικά, ενώ γνώριζε θεολογία, φιλολογία και φυσικές επιστήμες. Διέθετε επίσης σπάνιο τάλαντο στις καλές τέχνες, στη ζωγραφική, στη χαρακτική και στη γλυπτική, με ξεχωριστή φήμη για την υπέροχη καλλιγραφία του. Καταγόταν από την περιοχή Σαμτσχέ της νότιας Γεωργίας και οι γονείς του, ο Ιωάννης και η Μαριάμ, του έδωσαν στο βάπτισμα το όνομα Ανδρέας.
Συνόδευσε τον βασιλιά Αρτσίλ στη Ρωσία και τον βοήθησε να ιδρύσει εκεί ένα γεωργιανό τυπογραφείο για τις λειτουργικές ανάγκες των ομογενών του. Όταν όμως επέστρεψε στην πατρίδα του, τον συνέλαβαν ληστές από το Νταγκεστάν και τον πούλησαν σκλάβο σε ξένα χέρια. Με τις ενέργειες του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Δοσιθέου ελευθερώθηκε, παρέμεινε όμως κοντά του για να συνεχίσει την πνευματική του κατάρτιση σε βάθος.
Γύρω στα χίλια εξακόσια ενενήντα ένα ο ηγεμόνας της Βλαχίας Κωνσταντίνος Μπραγκοβεάνου τον κάλεσε να εγκατασταθεί στο πριγκιπάτο του και να προσφέρει τις γνώσεις του. Όταν έφτασε εκεί, ανέλαβε τη διεύθυνση τοπικού τυπογραφείου, και υπό την καθοδήγησή του η τυπογραφία γνώρισε εξαιρετική άνθηση σε όλη τη χώρα. Ο Γεωργιανός δάσκαλος έγινε η ψυχή και η κινητήρια δύναμη πίσω από κάθε σημαντική πρόοδο της εκδοτικής τέχνης εκείνα τα χρόνια.
Κατάφερε να μεταμορφώσει τη Βλαχία σε μεγάλο κέντρο της χριστιανοσύνης και σε εκδοτικό προπύργιο για ολόκληρη την Ορθόδοξη Ανατολή. Το χίλια εξακόσια ενενήντα τέσσερα ενθρονίστηκε ηγούμενος της Μονής Σνάγκοβ, όπου σύντομα ίδρυσε νέο τυπογραφείο. Την ίδια χρονιά, την εικοστή πρώτη Μαΐου, εκδόθηκε εκεί το λειτουργικό βιβλίο των Οδηγιών για τις Θείες Ακολουθίες.
Το έργο υπέγραψε ο υποδιάκονος Μιχαήλ Ιστβάνοβιτς, ο μελλοντικός ιδρυτής του πρώτου γεωργιανού τυπογραφείου στη μακρινή του πατρίδα. Το χίλια επτακόσια πέντε χειροτονήθηκε επίσκοπος Ριμνίκου Βιλτσέα, ως ο εκλεκτός μεταξύ των εκλεκτών ηγουμένων της Βλαχίας. Τρία χρόνια αργότερα, το χίλια επτακόσια οκτώ, ανυψώθηκε σε μητροπολίτη Ουγγροβλαχίας και ολόκληρη η χώρα γιόρτασε με χαρά την ενθρόνισή του.
Υπό την άμεση καθοδήγησή του ανεγέρθηκαν πάνω από είκοσι ναοί και μοναστήρια στη Βλαχία, με ξεχωριστή θέση να κατέχει η Μονή Πάντων των Αγίων στο κέντρο του Βουκουρεστίου. Οι κεντρικές πύλες της μονής φιλοτεχνήθηκαν από δρυ και σκαλίστηκαν από τον ίδιο τον Άγιο με παραδοσιακά γεωργιανά διακοσμητικά μοτίβα. Ο μητροπολίτης συνέταξε επίσης κανονισμό λειτουργίας και κήρυξε τη μονή ανεξάρτητη από την Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως.
Από την ημέρα της χειροτονίας του αγωνίστηκε ακούραστα για την απελευθέρωση της Βλαχίας από τους ξένους δυνάστες που πίεζαν τον λαό. Στην ενθρόνισή του μίλησε με συγκινητικά λόγια προς το ποίμνιό του, λέγοντας πως φύλαξαν την πίστη καθαρή, παρότι τους περιζώνει η βία άλλων εθνών. Δήλωσε ταπεινά ότι θα μοιραστεί τις μελλοντικές δοκιμασίες και θλίψεις τους, αφού ο Θεός τον έχρισε ποιμένα τους.
Τα λόγια του αποδείχθηκαν προφητικά, καθώς το χίλια επτακόσια δεκατέσσερα οι Τούρκοι θανάτωσαν τον ηγεμόνα Κωνσταντίνο Μπραγκοβεάνου. Δύο χρόνια αργότερα εκτέλεσαν και τον Στέφανο Καντακουζηνό, τον τελευταίο ντόπιο πρίγκιπα της Βλαχίας. Στη θέση του διόρισαν τον Φαναριώτη Νικόλαο Μαυροκορδάτο, ο οποίος υπηρετούσε μόνο τα συμφέροντα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Μέσα σε αυτές τις δύσκολες περιστάσεις ο Άνθιμος συγκέντρωσε γύρω του πιστούς βογιάρους πατριώτες, αποφασισμένους να ελευθερώσουν τη χώρα τους. Ο Μαυροκορδάτος όμως κατάλαβε τις διαθέσεις του και απαίτησε από τον μητροπολίτη να παραιτηθεί άμεσα από τον θρόνο του. Όταν εκείνος αρνήθηκε με σταθερότητα, ο ηγεμόνας υπέβαλε καταγγελία στον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιερεμία.
Στη συνέχεια συγκλήθηκε σύνοδος επισκόπων χωρίς κανέναν Ρουμάνο κληρικό, η οποία τον καταδίκασε σε αναθεματισμό και αφορισμό ως δήθεν συνωμότη και υποκινητή ταραχών. Τον κήρυξαν μάλιστα ανάξιο να φέρει ακόμη και το όνομα του μοναχού, παρά τη μεγάλη του προσφορά στην Εκκλησία. Ο Μαυροκορδάτος δεν ικανοποιήθηκε ούτε με αυτό και διέταξε την εξορία του στη Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο όρος Σινά.
Επειδή οι συνωμότες φοβόντουσαν την αντίδραση του λαού, που αγαπούσε βαθιά τον ποιμένα του, τον απομάκρυναν από την πόλη νύχτα. Όμως ο μητροπολίτης Άνθιμος δεν έφτασε ποτέ στο Σινά, καθώς οι Τούρκοι στρατιώτες είχαν διαφορετικές οδηγίες. Στις δεκατέσσερις Σεπτεμβρίου του χίλια επτακόσια δεκαέξι τον θανάτωσαν στις όχθες του ποταμού Τούντζα, κοντά στην Αδριανούπολη και όχι μακριά από την Καλλίπολη.
Έριξαν κατόπιν το διαμελισμένο σώμα του μέσα στα νερά του ποταμού. Έτσι έκλεισε η επίγεια ζωή ενός ακόμη Γεωργιανού αγίου, που αφιέρωσε όλη τη δύναμη, το ταλέντο και τη γνώση του στην αναγέννηση του χριστιανικού πολιτισμού. Στήριξε με όλες του τις δυνάμεις τον λαό της Βλαχίας στην Ορθόδοξη πίστη, κρατώντας ζωντανή τη φλόγα της παράδοσης σε δύσκολους καιρούς.
Το χίλια εννιακόσια ενενήντα δύο η Ρουμανική Εκκλησία τον ανακήρυξε επίσημα άγιο και όρισε την ημέρα της μνήμης του στις δεκατέσσερις Σεπτεμβρίου, την ημέρα της μαρτυρικής τελευτής του. Η Εκκλησία της Γεωργίας τον τιμά στις δεκατρείς Ιουνίου, ως έναν από τους πιο φωτισμένους γιους της. Η προσφορά του στην τυπογραφία υπήρξε καθοριστική για την πνευματική αφύπνιση των ορθόδοξων λαών της Ανατολής.
Τα βιβλία που τύπωσε στη Βλαχία ταξίδεψαν σε ολόκληρη τη Βαλκανική, τη Συρία, τη Γεωργία και πέρα από αυτές, μεταφέροντας τον λόγο του Θεού σε χιλιάδες πιστούς. Με τη συγγραφική του δραστηριότητα συνέβαλε αποφασιστικά στη διαμόρφωση της σύγχρονης γραπτής ρουμανικής γλώσσας. Ο βίος του φανερώνει πώς ένας ταπεινός Γεωργιανός μοναχός έγινε φωτιστής ενός ολόκληρου ξένου λαού.
Συνδύασε με ξεχωριστή αρμονία την αγιότητα, τη μόρφωση και την αυταπάρνηση, υπηρετώντας τον Χριστό μέχρι την έσχατη θυσία του αίματος.
E njëjta ditë
Shenjtorë të tjerë të 13 Qershor
Lexoni edhe jetët e tjera të kësaj dite pa u kthyer pas.
Άγιος Τριφύλλιος, ο πρώτος Επίσκοπος Λευκωσίας
Ο Άγιος ποίμανε με σοφία και πραότητα το λογικό ποίμνιο του Χριστού στην πόλη της Λευκωσίας. Ίδρυσε για την καλύτερη εξυπηρέτηση των πιστών τη Μονή της Οδηγήτριας με μεγάλη εκκλησία και ευρύχωρο κοιμητήριο γύρω…
Lexo jetën
Όσιος Ανδρόνικος, ο μαθητής του Αγίου Σεργίου του Ραντονέζ
Σε μια άγρια όχθη του ποταμού Γιαούζα, όπου άλλοτε χύθηκε αίμα στη μάχη του πρίγκιπα Βσέβολοντ με τις ορδές του Μπατού, υψώθηκε ένα μοναστήρι αφιερωμένο στον Αχειροποίητο Σωτήρα. Εκεί ο νεαρός μοναχός Ανδρόνικος, μαθητής…
Lexo jetën
Όσιος Ιωάννης ο Νέος Χρυσόστομος της Χαλδίας
Τρεις Άγγελοι με μορφή ανθρώπων σταμάτησαν κάποτε μια νεαρή γυναίκα σε έναν δρόμο του Πόντου και της φανέρωσαν τρεις προφητείες για τον σύζυγό της. Αυτός ο σύζυγος ήταν ένας ολιγογράμματος νέος, ο οποίος αργότερα…
Lexo jetën
Όσιος Φιλόθεος ο εκ Σκλαταίνης, κτίτορας του Αγίου Στεφάνου
Στη γενέτειρα του Οσίου, στο σημερινό Ρίζωμα Τρικάλων, ανεγέρθηκε με τα χρόνια ένας κομψότατος ναός αφιερωμένος στη μνήμη του. Το έργο αυτό προχώρησε με τη φροντίδα του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Τρίκκης και Σταγών κυρίου Αλεξίου…
Lexo jetën
Η Οσία Άννα και ο γιος της Ιωάννης στο νησί της Αδριατικής
Σε ένα ακατοίκητο νησί της Αδριατικής, μια γυναίκα γυμνή και ταλαιπωρημένη ζητούσε από έναν περαστικό ιερέα ένα ρούχο για να τη δει. Δίπλα της ζούσε τριάντα ολόκληρα χρόνια ο γιος της, αβάπτιστος, περιμένοντας πότε…
Lexo jetën
Η Οσία Αλεξάνδρα και η θεμελίωση του Ντιβέεβο
Σιγά σιγά γύρω από τη μορφή της σχηματίστηκε μια μικρή αδελφότητα γυναικών που ζητούσαν την πνευματική της καθοδήγηση. Βάση της κοινής ζωής ήταν η εκούσια φτώχεια, η χειρωνακτική εργασία και η φιλοξενία των προσκυνητών…
Lexo jetën
Η ανυποχώρητη ομολογία της Ακυλίνας
Σε ηλικία μόλις δώδεκα ετών η Ακυλίνα στάθηκε όρθια μπροστά στον ανθύπατο Βολουσιανό και ομολόγησε χωρίς δισταγμό τον Χριστό. Δήμιοι τρύπησαν τα αυτιά της με πυρακτωμένες σιδερένιες ράβδους, ώσπου το μυαλό της έτρεξε μαζί…
Lexo jetën
Η εύρεση των λειψάνων του Αγίου Νικολάου του Διακόνου στη Λέσβο
Τρεις γυναίκες στη Θέρμη της Λέσβου είδαν τον Απρίλιο του χιλίων εννιακοσίων εξήντα έναν άγνωστο διάκονο, που τους φανέρωσε το σημείο όπου κρυβόταν το λείψανό του. Όταν ο εργάτης Δούκας Τσολάκης δίστασε να σκάψει…
Lexo jetën
Ο Όσιος Ιάκωβος και η νύχτα που προσκύνησε τον διάβολο
Ένας μοναχός μοίρασε όλη του την περιουσία στους φτωχούς και έφτασε σε τέτοιες αρετές, ώστε να πιστέψει πως ο ίδιος ο Χριστός θα ερχόταν να τον επισκεφθεί. Όμως μέσα στη σιωπή της νύχτας άνοιξε…
Lexo jetën