Xanthippe dhe Poliksene, apostujt motra të Spanjës

Polikseni qëndroi nën kryqin e apostullit Andrea në Patras dhe pa fytyrën e tij që shkëlqente nga drita qiellore teksa dorëzonte shpirtin. Motra e saj e madhe, Xanthippe, ishte gruaja e Probusit, vetë sundimtarit të Spanjës, dhe u bë e krishterë nga buzët e apostullit Pal. Këto dy motra jetuan në mesin e shekullit të parë pas Krishtit, kur perandori i Romës ishte Klaudi i Parë. Ata vinin nga një familje aristokrate në Spanjë dhe u rritën në traditën pagane të vendit të tyre. Kur apostulli Pal mbërriti në vendin e tyre të largët për të predikuar Ungjillin, Ksantipja dhe burri i saj Probusi e pranuan menjëherë fjalën e shpëtimit me zemër të hapur. Ata u pagëzuan dhe u bënë shtylla të Kishës së sapothemeluar në zonën e tyre, ndërsa Polikseni i vogël mbeti ende i papagëzuar. Ajo ishte e virgjër dhe shquhej për bukurinë e saj të rrallë, e cila do t'i sillte sprova të rënda. Jeta e saj do të ndryshonte shpejt në një mënyrë krejtësisht të papritur dhe të dhunshme. Një burrë i pandershëm u mahnit nga bukuria e saj dhe e rrëmbeu me forcë nga shtëpia e të atit. Ai e tërhoqi zvarrë në një anije dhe e mori me vete duke lundruar për në Greqi, larg njerëzve të saj. Por hiri i Zotit qëndroi si mbrojtës i vajzës së vogël dhe nuk e lejoi që rrëmbyesi i saj të përmbushte qëllimet e tij të padrejta. Brenda po asaj anijeje, Polikseni dëgjoi për herë të parë predikimin e apostullit Pjetër, i cili po udhëtonte në të njëjtat vende. Kur më në fund arriti në bregun grek, ajo iku te të krishterët e zonës, duke kërkuar asketikisht strehim dhe mbrojtje nga persekutuesi i saj. Apostulli Filip, i cili në atë kohë predikonte në Greqi, i besoi një familjeje të devotshme detyrën për ta fshehur. Me shumë përpjekje dhe rrezik ata arritën ta çojnë në Patra të Akaisë, ku shumica e banorëve e kishin pranuar Krishtin tashmë nga predikimi i protothirrësit Andrea. Aty më në fund Polikseni gjeti qetësinë dhe një atdhe të vërtetë shpirtëror. Në Patra, vajza e vogël u pagëzua nga vetë duart e apostullit Andrea dhe u rilind në jetën e re të Krishtit. Me të u pagëzua edhe shoqja e saj besnike Rebeka, një skllave hebreje që e shoqëronte në sprovat e saj. Polikseni u bë dëshmitar okular i mrekullive të apostullit të vjetër dhe i butësisë me të cilën duroi torturat e tmerrshme të sundimtarit Egeat. Ajo i qëndroi pranë deri në fund, kur e lidhën në kryq për t'i zgjatur torturat. Ai dëgjoi mësimet e tij të fundit për njerëzit dhe pa dritën e mrekullueshme që mbulonte trupin e tij në kohën e gjumit. Kur mbaroi Andrea i bekuar, kujtimi i fytyrës së tij të ndritur u nguli përgjithmonë në shpirtin e saj. Që atëherë ajo vendosi t'i kushtonte gjithë jetën e saj predikimit të Ungjillit. Ai mësoi se apostulli Onesim po përgatitej të udhëtonte në Spanjë dhe i kërkoi që ta ndiqte. Ajo donte t'i ndriçonte bashkatdhetarët e saj me dritën e së vërtetës. Kështu Polikseni u kthye në atdheun e largët së bashku me apostullin Onesim dhe besnikërinë Rebeka, plot zell misionar. Atje ajo u ribashkua me motrën e saj të dashur Ksanthippi, pas vitesh ndarje të dhimbshme dhe vuajtje të mëdha. Të dy motrat bashkuan forcat dhe filluan të vizitojnë qytetet dhe fshatrat e Spanjës, duke predikuar Krishtin. Me fjalën e tyre dhe me shembullin e jetës së tyre të virtytshme ata udhëhoqën një mori paganësh në besimin e vërtetë. Veçanërisht në qytetin e populluar të Toledos, puna e tyre misionare dha fryte të pasura mes banorëve. Shumë gra të kohës së tyre besuan në Krishtin nga buzët e tyre dhe ndoqën rrugën e shpëtimit. Polikseni i kushtoi pothuajse dyzet vjet të tëra kësaj lufte të madhe apostolike, pa u lodhur asnjëherë. Motra e saj Ksanthipi qëndroi deri në fund si bashkëpunëtore dhe konkurrente e saj në këtë vepër të shenjtë të përhapjes. Të dy e mbajtën të gjallë flakën e besimit brenda tyre deri në frymën e fundit. Polikseni e mbajti të paprekur virgjërinë gjatë gjithë jetës së saj tokësore dhe fjeti e qetë rreth vitit të njëqind e nëntë pas Krishtit. Ai kishte bërë një rrugë të gjatë dhe të mundimshme, plot sprova, çlirime të mrekullueshme dhe punë të palodhshme shpirtërore për hir të emrit të Krishtit. Edhe motra e saj Ksantippi fjeti e qetë në moshë të shtyrë, duke i dhënë gjithë jetën punës së Kishës. Deri në frymën e tyre të fundit, të dy nuk pushuan së mbështeturi shpirtrat e sëmurë me shpresën e krishterë dhe sigurinë e shpëtimit. Kisha i përkujton çdo vit më 23 shtator, ndërsa sipas traditës sllave kremtimi i tyre zhvendoset një ditë më vonë. Historia e tyre është një dëshmi e rrallë se sa shpejt predikimi i Ungjillit arriti në skajet perëndimore të botës në atë kohë. Dy motra nga një familje fisnike spanjolle qëndruan të barabarta me apostujt në atdheun e tyre të largët. Jeta e tyre lidh Spanjën me Patrën dhe Andreain e paftuar me lidhje të padukshme. Kështu Perëndimi dhe Lindja u bashkuan përmes dëshmisë së këtyre dy shpirtrave trima.