Tre asketët e manastirit dalmat

Një ushtar i perandorit Theodosius i Madh braktisi papritur lavdinë e tij ushtarake dhe gruan e tij për hir të Krishtit. Ai mori me vete vetëm djalin e tij Faustin dhe trokiti në derën e Shën Isakut, afër Kostandinopojës. Aty babë e bir së bashku morën formën e vetmuar nga duart e plakut. Dalmati ishte një njeri që kishte njohur vlerësimin e vetë perandorit, por ai preferoi zgjedhën e bindjes ndaj Mbretit qiellor. Që në momentin e parë që hyri në manastir, ai tregoi një zell që ia kalonte të gjithë vëllezërve të tjerë të brezit. Agjërimi i tij u bë proverbial në të gjithë rajonin e vendit mbretëror. Një vit, gjatë Kreshmës së Madhe, ai nuk shijoi asnjë ushqim për dyzet ditë të tëra. Pas kësaj beteje të vështirë, Zoti e forcoi atë dhe i mundësoi të shihte një shfaqje hyjnore në qelinë e tij. Gjithçka që kishte lënë pas, e konsideronte mbeturinë përballë ëmbëlsisë së lutjes dhe qetësisë që shijonte në manastirin e plakut Isaak. Shën Isaku kishte shërbyer edhe një herë në ushtri, përpara se t'i përkushtohej tërësisht jetës së vetmuar. Kur mësoi se perandori Walis ishte tërhequr në herezinë e Arius dhe po persekutonte ortodoksët, ai u largua menjëherë nga shkretëtira dhe zbriti te ai mbretërues. Ai qëndroi pa frikë para sundimtarit, i cili po përgatitej për një ekspeditë kundër gotëve. Tri herë u përpoq ta bindte që të ndalonte persekutimet dhe të njihte lavdinë e Perëndisë së vërtetë. Për shkak se perandori nuk do të dëgjonte, shenjtori profetizoi se do të takonte një vdekje të tmerrshme në flakë. Uellsiani i tërbuar urdhëroi ta hidhnin në burg. Pak më vonë, më nëntë gusht, ushtria perandorake u shtyp në Adrianopojë dhe vetë sundimtari e ndeshi vdekjen në një hambar të djegur, ku ishte fshehur për siguri. Profecia u verifikua me frikë dhe fama e shenjtorit u përhap në të gjithë perandorinë. Teodosi i Madh, i cili e donte shumë, e liroi nga burgu dhe e ndaloi rreptësisht mësimin arian në të gjithë vendin. Shën Isaku mori pjesë aktive në Koncilin e Dytë Ekumenik, të mbledhur në Kostandinopojë dhe mbrojti besimin ortodoks kundër arianëve. Ai dëshironte të kthehej në shkretëtirën e tij të dashur, për të vazhduar jetën e tij të qetë. Por një zot i pasur i kryeqytetit i ndërtoi një manastir pranë qytetit dhe iu lut me zell që të bëhej igumeni i parë i kësaj vëllazërie të re. Shumë veta u dyndën atje për të kërkuar drejtimin e tij shpirtëror dhe midis tyre dallohej Dalmatios. Kur plaku ndjeu se po i afrohej fundi i jetës së tij tokësore, mblodhi rreth vetes murgjit e brezit. Ai u dha atyre këshillën e tij të fundit atërore me shumë emocion dhe butësi. Ai emëroi si pasardhës të tij dalmatin, i dalluar për bindjen dhe ushtrimin e tij. Manastiri më vonë mori emrin nga ai nxënës dhe u bë i njohur si Dalmatika. Shën Isaku vdiq i qetë në pleqëri, duke lënë pas një traditë të gjallë shpirtërore që lulëzoi ndër shekuj. I shenjti Dalmatios u shugurua plak nga Patriarku i Kostandinopojës Attikos dhe mori me mençuri abatin e manastirit. Jeta e tij ishte një luftë e pandërprerë kundër pasioneve dhe forcave të liga të armikut. Me agjërim dhe lutje ai mundi demonët dhe i largoi ata nga murgjit e brezit të tij. Por ai qëndroi edhe kundër shërbëtorëve të dukshëm të të ligut, nestorianëve heretikë, të cilët guxuan të blasfemojnë Nënën e Bekuar të Zotit. Ai u bë një mbështetës aktiv i Etërve të Shenjtë në Koncilin e Tretë Ekumenik, i cili u mblodh në Efes gjatë mbretërimit të Teodosit të Ri. Me përpjekjet e tij ai fitoi dashurinë e perandorit dhe respektin e të gjithë peshkopëve. Etërit e Sinodit e nderuan me detyrën e Arkimandritit të Manastirit Dalmat. Ai ia kushtoi pothuajse të gjithë jetën shërbimit ndaj Zotit dhe vëllezërve të tij dhe ndërroi jetë i qetë në moshën nëntëdhjetë vjeçare. Pas tij erdhi i biri Fausti, i cili ndoqi me besnikëri gjurmët e të atit dhe shkëlqeu me agjërim të ashpër dhe respektim të rreptë të të gjitha traditave monastike deri në fund.