Oshënar Neophytos i rrethuar i Qipros

Në moshën vetëm shtatëmbëdhjetëvjeçare, ai e ndërpreu fejesën dhe iu përkushtua plotësisht Krishtit, duke ndjekur rrugën e vetmuar. Për dyzet vjet të tëra ai jetoi i mbyllur në një shpellë të gdhendur në shkëmbinjtë e Pafos. Oshënar Neophytos lindi në vitin 134 në Lefkara, Qipro, nga prindër të varfër, por thellësisht fetarë. Që në moshë të re ai punoi në vreshta dhe ndjeu një dëshirë të fortë për t'iu përkushtuar Zotit. Kur prindërit e tij, Athanasi dhe Eudoksia, u përpoqën ta fejonin, ai refuzoi me vendosmëri dhe ndoqi thirrjen e zemrës së tij. Ai iku në manastirin e Agios Chrysostomos, në malin Kutsoventi, ku me përulësi kërkoi të qëndronte si murg fillestar. Aty punoi pesë vjet me kultivimin e vreshtave të manastirit në vendin Voupais. Në të njëjtën kohë ai mësoi të shkruante, të lexonte dhe të mësonte përmendësh të gjithë Psalterin me një zell të admirueshëm. Shpirti i tij kishte etje për një jetë shpirtërore edhe më të thellë dhe kërkonte qetësi më të madhe. Kështu ai kërkoi bekimin e abatit për të bërë pelegrinazh në Tokën e Shenjtë dhe për të njohur vendet e shenjta të besimit. Gjatë udhëtimit të tij për në Tokën e Shenjtë ai ishte në rrezik serioz për shkak të një stuhie të madhe detare që goditi anijen. Ai u kthye në Qipro dhe qëndroi në manastirin e Chrysostomos nga viti njëmijë e njëqind e pesëdhjetë e dy deri në një mijë e njëqind e pesëdhjetë e tetë. Ai vazhdimisht i kërkoi abatit leje për t'u bërë vetmitar, por ai refuzoi kategorikisht çdo herë. Atëherë murgu i ri vendosi të nisej për në malin Latros në Azinë e Vogël, i cili ishte një qendër e madhe manastiri në atë kohë. Kështu ai shkoi në Pafos me shpresën se do të gjente një anije që do ta çonte në destinacionin e tij. Megjithatë, në portin e Pafos, ai u arrestua si i arratisur dhe u burgos për një natë të tërë. Me ndërmjetësimin e njerëzve të devotshëm, ai u lirua të nesërmen dhe kërkoi strehim në brendësi të ishullit. Jashtë qytetit ai gjeti një vend të pjerrët, buzë një lugine, ideal për praktikën e tij shpirtërore. Në shtator të vitit njëmijë e njëqind e pesëdhjetë e nëntë ai filloi të gdhendte me duart e veta Kishën e tij. Aty u mbyll plotësisht, i vendosur të mos dilte më kurrë në botë, duke ia kushtuar jetën lutjes dhe studimit. Në shpellën e tij Oshënar u edukua në urtësinë hyjnore dhe njerëzore, duke u inicuar në sekretet e praktikës shpirtërore. Ai e ruajti këtë përvojë me shumë kujdes dhe me hirin e Zotit e shtoi dhe e zbatoi plotësisht në jetën e tij. Fama e shenjtërisë së tij u përhap shpejt në të gjithë Qipron dhe shumë të krishterë u dyndën në kishën e tij. Të gjithë kërkonin dëshirën e tij, bekimin dhe këshillën e tij për problemet e jetës së tyre. Në moshën tridhjetë e gjashtë vjeç, në vitin njëmijë e njëqind e shtatëdhjetë, u shugurua plak nga peshkopi i Pafos, Vasilios Kinnamos. Pak më vonë rreth tij u formua vëllazëria e parë e murgjve, e organizuar me rregull dhe kujdes shpirtëror. Në moshën gjashtëdhjetë e katër vjeçare vendosi të gdhendte një shpellë të dytë, më të lartë se e para, për të shmangur pelegrinët e shumtë. Kur po mbaronte këtë punë, ai u shpëtua për mrekulli nga një shkëmb i madh që ra papritur nga lart. Dy shpellat komunikonin me njëra-tjetrën përmes një çarjeje në shkëmb. Prej andej Oshënar dëgjoi shërbimet e shenjta dhe mori kungimin e Mistereve të Papërlyera. Ndërkohë në Qipro ndodhën ngjarje dramatike, të cilat e shkëputën atë me dhunë nga Bizanti dhe i sollën mjerim Kishës dhe popullit. Varfëria dhe vuajtja bënë që shumë njerëz të kërkonin ushqim dhe rehati në manastiret e ishullit. Një nga këto streha monastike ishte Eklistra e përulur e Shën Neofitit, e cila priste të sëmurët. Rënia e Kostandinopojës në duart e Frankëve në prill të vitit njëmijë e dyqind e katër tronditi thellë Osiosin. Ai e konsideroi rënien e qytetit mbrojtës të ortodoksëve si një ngjarje apokaliptike me rëndësi të madhe shpirtërore për të gjithë. Kështu ai u përpoq të interpretonte Zbulesën, duke u përpjekur të shpjegonte pse forcat e Antikrishtit mbizotëruan në kurriz të Kishës së Krishtit. Ai shkroi edhe Testamentin Standard, pra rregulloren e vëllazërisë së tij, si dhe pesëmbëdhjetë vepra shpirtërore me vlerë të madhe letrare. Oshënar e zuri gjumi në moshë të madhe më dymbëdhjetë prill të vitit njëmijë e dyqind e nëntëmbëdhjetë. Ai u varros në varrin që kishte përgatitur vetë, brenda një arkivoli prej druri të bërë nga pisha, kedri dhe selvia. Relikti i tij i shenjtë mbeti i panjohur për shumë vite dhe u rizbulua më vonë në një mënyrë të mrekullueshme. Sot ruhet në manastirin me të njëjtin emër në Pafos, i cili i kushtohet kujtimit të tij.