Tetë martirët e Cezaresë

Me duart e lidhura pas shpine, gjashtë të rinj të krishterë u vërsulën në arenën e Cezaresë dhe bërtitën me zë të lartë se i përkisnin Krishtit. Kjo skenë ndodhi përballë një morie paganësh, të cilët ishin mbledhur për të shijuar vdekjen e besimtarëve në bishat. Jemi në vitin e dytë të përndjekjes së madhe të kryer nga perandori Dioklecian kundër Kishës. Në Palestinë sundonte Urbanusi, një njeri që zbatonte dekretet e perandorit me zell të paparë. Ai kishte urdhëruar të gjithë banorët të bënin flijime për idhujt dhe kishte organizuar një spektakël publik në Cezare. Në këtë spektakël të krishterët e pabindur do të hidheshin te kafshët e egra për argëtimin e turmës. Gjashtë të rinjtë, të djegur nga dashuria e tyre për Shpëtimtarin, vendosën të rrëfenin besimin e tyre përpara të gjithëve. Madje ata lidhën duart e tyre, për të treguar në mënyrë simbolike se sakrifica ishte zgjedhja e tyre e lirë. Duke nxituar në qendër të arenës, ata qëndruan përpara sundimtarit dhe shpallën me një zë identitetin e tyre si dishepuj të Zotit. I pari prej tyre quhej Timolaus dhe vinte nga Ponti, nga viset e Detit të Zi. I dyti quhej Dionisi dhe vendlindja e tij ishte Tripoli i Fenikisë. I treti, Romulus, shërbeu si nëndhjak në Kishën e Diospolis, e njohur më vonë si Lyddas. Dy të rinj të tjerë, Aleksandri dhe Plisius, ishin vendas të Egjiptit dhe kishin të njëjtin besim të zjarrtë. I fundit i kompanisë quhej gjithashtu Aleksandër dhe vinte nga Gaza e Palestinës. Sundimtari Urban, duke parë para tij fëmijë kaq të vegjël dhe plot jetë, për një çast u shqetësua nga pamja e tyre e papritur. Në fillim u përpoq me butësi t'i bindte se nuk e meritonin të humbnin jetën në një moshë të tillë. Ai u foli atyre me fjalë lajka, me premtime dhe më pas me lajka, duke shpresuar se dikush do të përkulej. Por në mendjet e të rinjve të guximshëm jehonë fjalët e apostullit Pjetër, duke i nxitur besimtarët të mos kenë frikë nga kërcënimet e jobesimtarëve. Kështu ata qëndruan të palëkundur në rrëfimin e tyre, pa treguar as tërheqjen më të vogël përballë propozimeve të sundimtarit. Duke mos gjetur asnjë mënyrë për të ndryshuar mendimin e tyre, Urbanus urdhëroi që ata të hidheshin në burg dhe të prisnin vendimin e tij atje. Pas disa ditësh, në të njëjtën qeli u dërgua një tjetër i krishterë i shquar, Agapius, i ardhur nga Gaza e Palestinës. Ky njeri kishte vuajtur tashmë tortura të tmerrshme për emrin e Krishtit dhe ishte i njohur në mesin e besimtarëve për guximin e tij. Së bashku me të ata arrestuan shërbëtorin e tij, një tjetër Dionisi nga Egjipti, i cili kishte nxituar për ta ndihmuar në gjyqet e tij. Të dy iu shtuan gjashtë rrëfimtarëve të rinj, duke bërë gjithsej tetë të burgosur për Krishtin. Në qelinë e errët ata qëndruan për ca kohë të gjithë bashkë, duke bashkuar lutjet dhe shpresat e tyre. Shumë herë i nxirrnin prej andej dhe iu nënshtruan torturave të ndryshme, duke u kërkuar që ta mohonin Zotin. Por as dhimbja dhe as tmerret nuk arritën t'ua përkulnin shpirtin. Të gjithë mbetën të palëkundur në rrëfimin e tyre të besimit, si shtylla të palëkundura në stuhinë e persekutimit. Në fund sundimtari e dëshpëroi këmbënguljen e tyre dhe i dënoi të gjithë me prerje koke. Në të njëjtën ditë të tetë vunë kokat e tyre të ndershme nën shpatën e xhelatit, për hir të Kreut të Kishës. Ata ia dorëzuan shpirtin Zotit të cilin e kishin dashur me gjithë fuqinë e tyre në rininë e tyre. Prej Tij ata morën kurorat e fitores në Kishën triumfuese të qiellit, ku nuk ka më frikë e dhimbje. Martirizimi i tyre ndodhi në Cezare të Palestinës, qyteti që në atë kohë ishte ujitur nga gjaku i shumë rrëfimtarëve. Përpara gjyqit të tyre, një tjetër Timoteu kishte dëshmuar tashmë në të njëjtën arenë, i cili ishte dorëzuar në zjarr. Ata gjithashtu u ishin dhënë bishave një Agapius i mëparshëm së bashku me shenjtoren Thekla, dhe ata përkujtohen në një ditë tjetër. Por shembulli i këtyre tetë dëshmorëve të rinj u dha të gjithë luftëtarëve të besimit një mesazh guximi dhe shprese të thellë. Kisha e nderon me mirënjohje kujtimin e tyre të përbashkët, duke na kujtuar se dashuria për Krishtin është më e fortë se çdo frikë njerëzore.