Neomartir Gjergji i Rapsanit

Një mësues i ri nga Rapsani u kap rob në Tyrnavos, sepse një djalë turk nga shkolla e tij ishte i magjepsur nga besimi i krishterë dhe filloi ta shpallte atë. Veli Pasha, i biri i Ali Pashë Tepelenliut, urdhëroi prerjen e kokës pas torturave të tmerrshme në moshën njëzet vjeçare. Gjergji rridhte nga një familje aristokrate e qytetit malor, e cila përjetoi një begati të madhe ekonomike dhe shpirtërore në ato vite. Babai i tij quhej Hatzilaskaris dhe ishte i biri i Anastasios Psaltos, kurse nëna e tij quhej Smaragda. Sipas një mbishkrimi të lashtë në një relikuare argjendi, i riu u martirizua në Tyrnavos në vitin 1818, në kohën kur Veli Pasha sundonte Thesalinë. Tradita e lidh atë me priftin dhe kujdestarin e respektuar të Rapsanit, Papa Kristodulos Karazisis, i cili ishte edhe mësuesi i tij. Në fakt, Christodoulos ishte i martuar me Maria, motrën e Neomartirit, siç dëshmohet nga një dokument shitje i datës 1852. Gjergji i ri ishte i burgosur dhe i diplomuar në shkollën e famshme të Rapsanit, një institucion shpirtëror i themeluar nga peshkopi aktiv Platamonos Dionisi. Kjo shkollë në lulëzimin e saj krahasohej me shkollat ​​e Mileas, Zagorës, Ampelakisë dhe Tyrnavos. Aty studionin studiues të shquar, si Vasilios Rapsaniotis, nxënës i shkëlqyer i Evgenios Voulgaris në Akademinë Athoniada. Ai dha mësim edhe të shquarin Ionas Spermiotis, mësues i kërkuar i asaj kohe në Maqedoni dhe Thesali. Në atë kohë Rapsani lulëzoi ekonomikisht, kishte një industri, eksportonte verë të shkëlqyer dhe ishte një pol tërheqës për të gjitha fshatrat përreth të Olimpit të poshtëm. Gjergji mbaroi shkollën rreth vitit 1815 dhe u kthye në vendlindje. Aty ushtroi profesionin e mësuesit të letrave me zell hyjnor dhe vrull rinor, duke frymëzuar nxënësit e tij të vegjël. Në shpirtrat e paformuar të fëmijëve kultivoi përvoja të gjalla të shenjta e kombëtare, të përshtatshme për ditët e vështira të robërisë. Nami i shkollës ishte aq i madh sa prindërit nga larg mburreshin kur arritën t'i dërgonin fëmijët në Rapsani. Fshatrat buzë lumit të zonës ishin atëherë të banuara kryesisht nga osmanë, të cilët bënin tregti, në një shkallë të kufizuar, me të krishterët grekë. Një osman nga qyteti Dereli, Gonnos i sotëm, donte të shkollonte djalin e tij. Kështu e dërgoi si konvikt te një miku i tij që banonte në Rapsani, për të mësuar letra me vlerë nën një mësues të mirë. Kështu fëmija turk filloi të ndiqte mësimet bashkë me fëmijët grekë, te këmbët e mësuesit të letrave Gjergji. Agarinos i vogël u përshtat shpejt me klimën e shkollës dhe konkurroi me zell me shokët e klasës. Mësuesi e inkurajoi dhe ndoshta i kushtoi kujdes të veçantë, sepse e shihte disponimin e tij të mirë. Për shkak se arsimi grek në atë kohë ishte i vështirë për t'u ndarë nga katekizmi i krishterë, i huaji i vogël u ndikua ngadalë por në mënyrë të qëndrueshme nga besimi i Krishtit. Për këtë kontribuoi vendimtar personaliteti i mësuesit të tij, por edhe hijeshia e shërbesave kishtare. I riu mysliman i shikonte si një katekist i vetëshpallur, duke jetuar bukurinë e adhurimit ortodoks me etje dhe rrëmbim gjithnjë e më të madh. Ndryshimi i mendimeve, besimeve dhe moralit të Agarinos së vogël nuk mund të kalonte pa u vënë re për shumë kohë. Kur u kthye për pushime në Dereli, ndryshimi u ndje fillimisht në mjedisin e tij familjar. Më pas u bë e dukshme për rrethin e gjerë të të afërmve, duke krijuar shqetësime të forta dhe duke irrituar osmanët e rajonit. Por sfida arriti kulmin kur i riu i konvertuar shprehu vlerësimin e tij për shenjtëroret e romakëve. Në të vërtetë, duke i krahasuar me homologët e bashkatdhetarëve të tij, ai i përçmoi faltoret e muhamedanëve dhe i përçmoi hapur para të gjithëve. Ndërsa më pas, osmanët e tërbuar kërkuan fajtorin e kësaj fyerjeje të perceptuar. E gjetën me shpejtësi në shkollën e Rapsanit dhe e tërhoqën zvarrë rob në Tyrnavos për hetime të mëtejshme. Aty kishte selinë Satrapi i emëruar i Thesalisë Veli Pasha, i biri i Ali Pashës së frikshme të Tepelenliut. Akuza kundër tij ishte specifike dhe e rëndë sipas ligjit osman: tentativa për të krishterizuar një fëmijë mysliman, që kërkonte një dënim të pamëshirshëm me martirizim, pavarësisht nga përfundimi i tentativës. Gjyqi ishte i shkurtër dhe përfundimtar, pa asnjë mundësi mbrojtjeje apo shtyrjeje. Nuk dihet me saktësi nëse ai është gjykuar personalisht nga Veli Pasha, një farë mullai apo një gjykatë e tërë shumë anëtarësh. Por vendimi doli përtej kufijve të zakonshëm dhe imponoi një ekzekutim me një torturë të mëparshme të tmerrshme. Në fillim ata e mbyllën Xhorxhin në një banjë inkandeshente, krejtësisht të zhveshur nga koka te këmbët. Pastaj e shpuan me kthetra hekuri dhe i gozhduan patkua në këmbë, sikur të ishte kafshë. E dëbuan në të gjithë Tyrnavos, për t'u bërë shembull frike për të krishterët e rajonit. Pastaj e gozhduan në një shtyllë katrore, të barabartë në lartësi me Dëshmorin dhe e mbështjellën me litarë. Këta litarë ishin zhytur në katran, nafta dhe lëngje të tjera vajore dhe alkoolike, në mënyrë që të merrnin lehtë zjarr. Por kur e dorëzuan në flakë, me mëshirën e Zotit Martiri nuk u dëmtua fare. Skena të tjera përshkruhen në tregimet e ikonave të shenjta, si mbytjet, copëtimet dhe një kurorë hekuri e ndezur në trupin e tij të zhveshur. Fillimi i martirizimit ka ndodhur ndoshta në ndonjë godinë administrative, ndoshta në pallatin hegjemonist të Tyrnavos. Për shkak se Gjergji nuk iu dorëzua torturave të para, Veli Pasha urdhëroi që ai të parakalohej në të gjithë qytetin dhe përtej lumit Titarisios. Aty u prit nga xhelatët e tjerë, Aga Sevrani dhe dikush me emrin Fragos, për fazën e dytë dhe më të ashpër të torturës së tij. Në bregun e largët të Titarisit, që vendasit e quajnë edhe Salabria, dikur ishin kazermat e zonës. Pranë urës së gjatë të lumit Neomartir më në fund u varros dhe u varros, pas prerjes së kokës. Sipas një tradite, xhelatët ia prenë kokën para se të vdiste nga torturat e mëparshme. Kjo mbështetet nga fakti se midis relikteve të tij të shenjta, qerrja e tij e shenjtë nuk ruhet, pasi ajo u zhduk nga Agarinët. Në ikonat e shenjta, atleti i besimit shfaqet duke u çuar në varrim duke mbajtur kokën. Pranë tij qëndron një prift me emrin Dhimitri, i cili po djeg temjan në çadrën e shenjtë. Natën e parë pas varrimit, objektivat turq të kazermës panë një kolonë drite të gjatë deri në qiell. Ajo stelë e lavdishme shënonte saktësisht varrin e Neomartirit, duke ndriçuar në errësirën e fushës Thesaliane. Të nesërmen objektivat informuan eprorët e tyre për fenomenin paradoksal dhe të pashpjegueshëm. Ata e panë personalisht shfaqjen gjatë natës së dytë dhe ia raportuan mrekullinë Veli Pashës. Madje, ata e sfiduan të vinte të shihte me sytë e tij, nëse donte, këtë vend të mrekullueshëm. Mirëpo, pashai arrogant nuk pranoi të merrej me këtë ngjarje konkrete. Në vend të kësaj, ai urdhëroi që të afërmit e Neomartirit të thirreshin nga Rapsani sa më parë. Ata duhej të gërmonin dhe të merrnin tabernakullin e shenjtë të Shenjtit, i cili u bë me gjithë nderim. Pas disa kohësh Lipsanët e ndershëm u shpërngulën me nxitim nga varrezat e Rapsanit, që ndodheshin rreth kishës së Fjetjes së Zojës. Vendndodhja e tyre e re ishte shtëpia e gjerë dhe madhështore e Karazisit, e cila ndodhej shumë pranë këtij tempulli të shenjtë. Në shtëpinë e Karazisit, lipsane e shenjtë e Neomartir Gjergji ruhen edhe sot e kësaj dite me shumë nder. Ato mbahen në një dhomë të dedikuar posaçërisht, e cila ndriçohet vazhdimisht nga një qiri gëlqereje me dritë gazmore dhe të ngrohtë. Vendi është i aksesueshëm për çdo pelegrin të devotshëm që dëshiron të afrohet me veprën e Shenjtorit. Kujtimi i tij përkujtohet çdo vit më 5 mars me zjarr dhe nderim të thellë. Në këto lipsane të vjetra u zbatuan plotësisht fjalët e Shën Nikodemit të Agioritos nga Martirologjia e Re. Ai u shkroi Neomartirëve se Zoti do t'i lavdërojë reliket e tyre të ndershme këtu në tokë, qoftë me sipërfaqen e Dritës së tij, qoftë me shenja dhe mrekulli të tjera. Të paktën, tha Shën Nikodimos, do t'i nderojë ata me adhurimin dhe nderimin e të krishterëve. Në të vërtetë, shtylla e ndriçuar mbi varr konfirmoi lavdinë që Zoti u jep sportistëve të tij. Kështu mësuesi i ri i Rapsanit u ngjit në korin e Dëshmorëve të Ri të Genusit. Shembulli i tij i mbështet besimtarët edhe sot e kësaj dite në vështirësitë e jetës dhe të besimit, duke nxjerrë në pah fuqinë e rrëfimit ortodoks.