Ο Προφήτης Αγγαίος και ο Δεύτερος Ναός

Όταν ο Κύρος κατέλυσε τη Βαβυλώνα, μια θεϊκή παρόρμηση τον έσπρωξε να ελευθερώσει τους Ιουδαίους και να τους στείλει πίσω στην Ιερουσαλήμ. Εκεί, ένας νεαρός λευίτης που γεννήθηκε στην αιχμαλωσία επρόκειτο να ξυπνήσει τον λαό για το μεγαλύτερο έργο της εποχής του. Ο Αγγαίος καταγόταν από την ιερατική φυλή του Λευΐ και ήρθε στον κόσμο μέσα στα χρόνια της οδυνηρής εξορίας.

Νεαρός ακόμη συνόδευσε τους πρώτους πρόσφυγες που γύρισαν στην αγία πόλη, μαζί με τον Ζοροβάβελ και τον αρχιερέα Ιησού. Φτάνοντας στα ερείπια, οι Ιουδαίοι ξανάστησαν τη λατρεία σύμφωνα με τις εντολές του Νόμου και άρχισαν τις εργασίες για τον νέο ναό. Πολύ γρήγορα όμως οι γείτονες λαοί τους απείλησαν, οι εχθροί τους συκοφάντησαν στην περσική αυλή και οι Ιουδαίοι λύγισαν.

Σταμάτησαν το έργο και στράφηκαν στις δικές τους υποθέσεις, χτίζοντας τα σπίτια τους και στολίζοντας τις αυλές τους. Έλεγαν πως δεν είχε φτάσει ακόμη ο καιρός να ανεγερθεί ο οίκος του Θεού. Έτσι η ψυχρότητα αντικατέστησε τον αρχικό ζήλο, ώσπου ο Κύριος βρήκε στόμα να ξυπνήσει τις συνειδήσεις τους και να ανάψει ξανά τη φλόγα της πίστης μέσα τους.

Τον όγδοο μήνα του δευτέρου έτους του Δαρείου, ο προφήτης ύψωσε τη φωνή του προς τον Ζοροβάβελ, τον αρχιερέα Ιησού και ολόκληρο τον λαό. Τους φανέρωσε πως η ξηρασία που τους βασάνιζε ήταν παιδαγωγία θεϊκή, γιατί παραμέλησαν τον ναό και νοιάστηκαν μόνο για τα δικά τους σπίτια. Μαζί με τον προφήτη Ζαχαρία αναθέρμαναν τις καρδιές των αδελφών τους και τους έσπρωξαν πάλι στην εργασία.

Ο Κύριος υποσχέθηκε μέσα από το στόμα του ότι θα κατοικούσε με όλη τη δόξα του στον νέο εκείνο οίκο, που γινόταν σύμβολο του πνευματικού και αιωνίου ναού, της Εκκλησίας, του ίδιου του σώματος του Χριστού. Με τη χάρη του Θεού και τη συμπαράσταση των δύο προφητών, ο Ζοροβάβελ νίκησε τις δολοπλοκίες των εχθρών και τη χαλαρότητα των ομοεθνών του. Το έργο που ξεκίνησε στα πεντακόσια είκοσι προ Χριστού ολοκληρώθηκε στα πεντακόσια δεκαέξι, το έκτο έτος της βασιλείας του Δαρείου.

Τέσσερις είναι οι λόγοι του Αγγαίου που αναφέρονται στην ανέγερση του ναού, και όλοι αναβλύζουν από φωτισμό θεϊκό. Καλούν τον λαό σε μετάνοια, αγώνα και εμπιστοσύνη στην παρουσία του Παντοκράτορος. Ο προφητικός λόγος δεν απευθύνεται μόνο στους τότε Ιουδαίους, αλλά αγγίζει και κάθε σωσμένο της Καινής Διαθήκης, κάθε πιστό χριστιανό μέχρι σήμερα.

«Ανεβείτε στο όρος, φέρτε ξύλα και ξανακτίστε την κατοικία· εκεί θα δείξω την ευδοκία μου και θα φανερώσω τη δόξα μου», λέει ο Κύριος μέσα από τον Αγγαίο. Όμως αυτός ο πνευματικός ναός δεν χτίζεται με πέτρες, με κίονες ή με καρφιά, όπως ο υλικός εκείνος της Ιερουσαλήμ. Τα υλικά του νέου οικοδομήματος είναι η συνείδηση των πιστών, η ψυχή, το πνεύμα και η καρδιά, που γίνονται ζωντανοί λίθοι για τον ναό της Εκκλησίας.

Ο προφήτης προείπε τις μεγάλες ταραχές του κόσμου, που θα προηγούνταν της τελικής εγκαθίδρυσης της δόξης του Θεού στον αποκαταστημένο οίκο του. «Λίγο ακόμη και θα σείσω τον ουρανό και τη γη, τη θάλασσα και την ξηρά· θα κλονίσω όλα τα έθνη, και θα συρρεύσουν οι θησαυροί των εθνών, και θα γεμίσω αυτόν τον ναό με δόξα». Έτσι ζωγραφίζει με χρώματα ουράνια το μέλλον της Εκκλησίας και την αιώνια βασιλεία.

Ο άγιος Αγγαίος στρέφεται κατόπιν προς τον Ζοροβάβελ ως εικόνα του Μεσσία που θα ερχόταν, για να προαναγγείλει το μυστήριο της σωτηρίας. Είναι ο Χριστός που ο Πατήρ ευδόκησε και τον έθεσε ως σφραγίδα, για να ενώσει τα ουράνια με τα επίγεια και να σφραγίσει τους πιστούς με το όνομά του. «Θα σε πάρω, Ζοροβάβελ, δούλε μου, και θα σε κρατήσω σαν σφραγίδα, γιατί εσένα διάλεξα», βεβαιώνει ο Κύριος των Δυνάμεων.

Με το προφητικό του βιβλίο, χωρισμένο σε δύο μικρά κεφάλαια, ο Αγγαίος άφησε λόγο απλό, αυστηρό και γεμάτο δύναμη πνευματική. Δεν παρέλειψε όμως να ελέγξει και τους ιερείς, λέγοντας ότι όποιος λειτουργός είναι μολυσμένος από δωροδοκίες ή άλλες παρακοές, με την αφή του μολύνει και αυτό το θυσιαστήριο. Η προσφορά του τότε λογίζεται μολυσμός ενώπιον του Κυρίου, γι’ αυτό απαιτείται καθαρότητα ζωής.

Όταν εκοιμήθη ο προφήτης, ετάφη με τιμή κοντά στους τάφους των ιερέων, επειδή καταγόταν από ιερατικό γένος. Υπήρξε άνδρας τέλειος στην αρετή και αγαπήθηκε από όλους ως μεγάλος προφήτης. Το όνομά του στα ελληνικά σημαίνει «εορτή» ή «εορτάζων», και η μνήμη του τιμάται στις δεκαέξι Δεκεμβρίου κάθε χρόνου.