Ο Μεγαλομάρτυς Αρτέμιος και η πτώση του Ιουλιανού

Με τα ίδια του τα μάτια αντίκρισε στον ουρανό τον φωτεινό Σταυρό, δίπλα στον Μέγα Κωνσταντίνο, λίγο πριν τη νίκη επί του Μαξεντίου. Ο ίδιος αργότερα μετέφερε με τιμές τα ιερά λείψανα των αποστόλων Ανδρέα και Λουκά στην Κωνσταντινούπολη, χαρίζοντάς τα στη βασιλεύουσα πόλη. Ο Αρτέμιος καταγόταν από επιφανή ρωμαϊκή οικογένεια και είχε το αξίωμα του συγκλητικού στα ανάκτορα.

Υπηρέτησε πρώτα στα στρατεύματα του Μεγάλου Κωνσταντίνου και έπειτα στάθηκε πιστός φίλος του γιου του, του Κωνσταντίου. Ο ίδιος ο αυτοκράτορας του εμπιστευόταν τις πιο τιμητικές αποστολές της εποχής εκείνης. Όταν έμαθε πως τα λείψανα των αποστόλων βρίσκονταν στην Αχαΐα, ανέθεσε στον Αρτέμιο την ιερή μεταφορά τους στην πρωτεύουσα.

Έπειτα τον τίμησε με το αξίωμα του δούκα και αυγουσταλίου της Αιγύπτου, όπου ο άγιος έζησε ευάρεστα ενώπιον του Θεού. Με ζήλο διέδιδε το όνομα του Ιησού Χριστού σε ολόκληρη τη χώρα του Νείλου. Γκρέμισε πλήθος ειδώλων και συνέτριψε βωμούς της παλαιάς ειδωλολατρικής θρησκείας.

Παντού όπου περνούσε, η μαρτυρία της πίστεώς του έφερνε πολλές ψυχές κοντά στον αληθινό Θεό. Έτσι ετοιμαζόταν, χωρίς να το γνωρίζει, για τον μεγαλύτερο αγώνα της ζωής του. Όταν εκοιμήθη ο Κωνστάντιος, την εξουσία ανέλαβε ο ανεψιός του Ιουλιανός, που έμεινε γνωστός στην ιστορία ως Παραβάτης.

Εκείνος απαρνήθηκε φανερά τον Χριστό και επιχείρησε να αναστήσει την παλιά ειδωλολατρία σε όλη την αχανή αυτοκρατορία. Διέταξε να επιστραφούν στους εθνικούς οι ναοί και να ξαναστηθούν τα είδωλα και οι θυσίες παντού. Οι χριστιανοί υπέστησαν σκληρούς διωγμούς, χάνοντας τα υπάρχοντα και πολλές φορές την ίδια τη ζωή τους.

Ο Ιουλιανός κατέβασε ακόμη και το άγαλμα του Σωτήρος, που είχε στήσει η αιμορροούσα στην Πανεάδα. Στη συνέχεια ξεκίνησε εκστρατεία εναντίον των Περσών και έφτασε με τον στρατό του στην Αντιόχεια. Εκεί διέταξε να βασανίσουν δύο μορφωμένους πρεσβυτέρους, τον Ευγένιο και τον Μακάριο, επειδή αρνήθηκαν να θυσιάσουν.

Τη στιγμή εκείνη βρισκόταν εκεί και ο άγιος Αρτέμιος, που είχε προσέλθει με τα στρατεύματά του στην Αντιόχεια. Άκουσε τον Ιουλιανό να βλασφημεί το όνομα του Κυρίου και πλημμύρισε από άγιο ζήλο για την αλήθεια. Πλησίασε τότε με τόλμη τον αυτοκράτορα και τον έλεγξε δημόσια για την ασέβειά του.

Ο Ιουλιανός εξοργίστηκε από τα γενναία λόγια του μάρτυρα και διέταξε αμέσως να του αφαιρέσουν όλα τα αξιώματα. Πρόσταξε να τον δείρουν σκληρά με νεύρα βοδιού και τέσσερα ζευγάρια δημίων εναλλάχθηκαν στους πιο φρικτούς βασανισμούς. Ο Αρτέμιος έμενε ακίνητος και σιωπηλός σαν να μην αισθανόταν τίποτε, αφήνοντας όλους έκπληκτους με την υπερφυσική του υπομονή.

Έπειτα τον έριξαν στη φυλακή μαζί με τους δύο πρεσβυτέρους, που σύντομα στάλθηκαν στην εξορία της Αραβίας. Την επόμενη ημέρα ο Ιουλιανός προσπάθησε να δελεάσει τον άγιο με υποσχέσεις τιμών και αξιωμάτων. Ο μάρτυς όμως απάντησε με παρρησία, διηγούμενος μάλιστα τη θαυμαστή εμφάνιση του Σταυρού στον Μέγα Κωνσταντίνο.

Τότε διέταξε να του τρυπήσουν τα πλευρά με πυρωμένα σιδερένια κεντριά και να καρφώσουν τρίαινες στη ράχη του. Ο Αρτέμιος υπέμενε όλα τα βασανιστήρια χωρίς τον παραμικρό στεναγμό, δοξάζοντας τον Κύριο στην καρδιά του. Στη φυλακή τον επισκέφθηκε ο ίδιος ο Χριστός με τους αγγέλους Του και τον ενίσχυσε με θεϊκή παρηγοριά.

Από εκείνη τη στιγμή δεν έφαγε ούτε ήπιε τίποτε, καθώς τρεφόταν θαυμαστά από τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Στο μεταξύ ο Ιουλιανός είχε πάει στη Δάφνη για να ζητήσει χρησμό από τον Απόλλωνα. Ο δαίμονας όμως είχε σιωπήσει εξαιτίας της παρουσίας των λειψάνων του αγίου Βαβύλα, που βρίσκονταν εκεί κοντά.

Μόλις μεταφέρθηκαν τα λείψανα από τους χριστιανούς, πυρ ουράνιο κατέφλεξε τον ναό και το είδωλο μαζί. Ο Ιουλιανός κατηγόρησε άδικα τους πιστούς και ξέσπασε με μεγαλύτερη μανία εναντίον τους. Όταν ο Αρτέμιος ειρωνεύτηκε την αδυναμία του ψεύτικου θεού, διέταξε φρικτό βασανισμό.

Λιθοξόοι έκοψαν μια μεγάλη πέτρα και την κύλησαν πάνω στον δεμένο μάρτυρα, που βρισκόταν επάνω σε άλλη πλάκα. Το σώμα του συνθλίβηκε, τα κόκαλά του έσπασαν και τα μάτια βγήκαν από τις κόγχες τους. Όμως ο άγιος έμεινε ζωντανός με τη δύναμη του Θεού και την επόμενη ημέρα στάθηκε όρθιος και βάδιζε.

Ο Ιουλιανός τρομοκρατήθηκε μπροστά σε αυτό το παράδοξο θέαμα και προσπάθησε ξανά να τον πείσει να αρνηθεί τον Χριστό. Ο μάρτυς όμως προφήτευσε ότι σύντομα ο ίδιος ο αυτοκράτορας θα χανόταν με πάταγο. Τότε ο Παραβάτης εξέδωσε την τελική απόφαση, διατάζοντας τον αποκεφαλισμό του.

Ο άγιος οδηγήθηκε στον τόπο της εκτελέσεως με ανέκφραστη χαρά, ποθώντας να βρεθεί κοντά στον Κύριό του. Έφτασε εκεί και ζήτησε λίγο χρόνο για προσευχή, στρέφοντας το βλέμμα του προς την ανατολή. Άκουσε τότε φωνή από τον ουρανό που τον καλούσε να εισέλθει στη χαρά των αγίων του Θεού.

Αμέσως έκλινε την κεφαλή του και αποκεφαλίστηκε από στρατιώτη την εικοστή ημέρα του Οκτωβρίου, ημέρα Παρασκευή. Το τίμιο σώμα του παρέλαβε μια διακόνισσα της Αντιοχείας ονόματι Αρίστη, που το άλειψε με αρώματα και το έστειλε στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί ενταφιάστηκε με τιμές και άρχισε να επιτελεί πλήθος θαυμαστών ιάσεων στους ασθενείς που προσέτρεχαν με πίστη.

Η προφητεία του μάρτυρα εκπληρώθηκε γρήγορα, καθώς ο Ιουλιανός κατευθύνθηκε με τον στρατό του εναντίον των Περσών. Κοντά στην Κτησιφώντα ένας ηλικιωμένος Πέρσης τον παρέσυρε με δόλο στην έρημο της Καρμανίας. Εκεί ο στρατός του εξαντλήθηκε από την πείνα και τη δίψα, χάνοντας άλογα και καμήλες.

Στη μάχη που ακολούθησε ο Ιουλιανός πληγώθηκε από αόρατο χέρι και αόρατο όπλο. Πέφτοντας φώναξε με αγωνία πως νίκησε ο Ναζωραίος και παρέδωσε με πάταγο την αθλία ψυχή του.