Η ανακομιδή των λειψάνων του Οσίου Ιωάννου του Ρίλα

Εξήντα ολόκληρα χρόνια έζησε μέσα στην έρημο του Ρίλα, χωρίς να δει ανθρώπινο πρόσωπο, τρεφόμενος με άγρια χόρτα και με μπιζέλι που βλάστησε θαυματουργικά από τον Θεό. Όταν τον βρήκαν τυχαία βοσκοί, η φήμη του γέμισε όλη τη βουλγαρική γη και πλήθος αρρώστων έσπευδαν να γιατρευτούν με τις προσευχές του. Ο όσιος Ιωάννης καταγόταν από το χωριό Σκρίνα, κοντά στην ξακουστή πόλη Σρέδετς, δηλαδή τη σημερινή Σόφια.

Έζησε στα χρόνια του φιλόχριστου Πέτρου, τσάρου της Βουλγαρίας, και του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου του Πορφυρογέννητου στην Κωνσταντινούπολη. Μετά την κοίμηση των ευσεβών γονέων του, μοίρασε όλη την πατρική περιουσία στους φτωχούς και αγάπησε τον Θεό πάνω από κάθε τι άλλο. Έλαβε το αγγελικό σχήμα και έφυγε από το χωριό του χωρίς τίποτα, παρά μόνο με ένα δερμάτινο ένδυμα στο σώμα του.

Ανέβηκε σε ένα ψηλό και έρημο βουνό και άρχισε εκεί σκληρή ασκητική ζωή με άγρια βλαστάρια ως μόνη του τροφή. Μια νύχτα, με την υποκίνηση του διαβόλου, έπεσαν επάνω του ληστές, τον χτύπησαν άγρια και τον έδιωξαν από εκείνο το βουνό. Τότε ο Ιωάννης κατέφυγε στην έρημο του Ρίλα και εγκαταστάθηκε μέσα στην κουφάλα ενός μεγάλου δέντρου.

Εκεί προσευχόταν αδιάκοπα με δάκρυα μετανοίας και τηρούσε αυστηρότατη νηστεία ημέρα και νύχτα. Για την υπομονή του, ο Θεός φύτεψε γύρω του μπιζέλι και με αυτό τράφηκε ο μακάριος επί πολλά χρόνια στη μοναξιά. Όταν οι βοσκοί αποκάλυψαν το καταφύγιό του, άρχισαν να φτάνουν εκεί άρρωστοι και πονεμένοι από κάθε γωνιά της Βουλγαρίας.

Πολλοί, ζηλεύοντας τον τρόπο της ζωής του, θέλησαν να μένουν κοντά του και να μιμηθούν την άσκησή του. Σε μια διπλανή σπηλιά έχτισαν εκκλησία και ίδρυσαν μοναστήρι, με πνευματικό πατέρα και ποιμένα τον ίδιο τον όσιο. Έγινε καλός ποιμένας του ποιμνίου του και οδήγησε πολλούς απίστους στον Χριστό.

Επιτέλεσε στο όνομά Του μεγάλα και ξακουστά θαύματα και έφτασε σε βαθύ γήρας μέσα στην ησυχία και στην προσευχή. Σε ειρήνη παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο και κέρδισε την αιώνια μακαριότητα των δικαίων στους ουρανούς. Οι μαθητές του τον έθαψαν με πολλή ευλάβεια στο ίδιο το μοναστήρι που ο ίδιος είχε στερεώσει.

Ύστερα από αρκετό καιρό, ο όσιος εμφανίστηκε στους μαθητές του και τους πρόσταξε να μεταφέρουν το λείψανό του στην πόλη Σρέδετς. Όταν άνοιξαν τον τάφο, βρήκαν το σώμα του ακέραιο και άφθαρτο, να αναβλύζει υπέροχη ευωδία, και δόξασαν τον Θεό για το θαύμα. Με μεγάλη τιμή το μετέφεραν στο Σρέδετς και το κατέθεσαν στον ναό του αγίου ευαγγελιστή Λουκά.

Αργότερα, στην ίδια θέση οικοδομήθηκε λαμπρή εκκλησία στο όνομα του οσίου Ιωάννου του Ρίλα. Εκεί τοποθετήθηκαν τα τίμια λείψανά του και ανέβλυζαν θαυμαστές και πανένδοξες θεραπείες σε κάθε πιστό. Ύστερα από πολλά χρόνια, ο βασιλιάς της Ουγγαρίας ξεκίνησε με μεγάλο στρατό κατά της ελληνικής γης και την υπέταξε στην εξουσία του.

Όταν έφτασε στο Σρέδετς, πήρε τη λάρνακα με τα λείψανα του οσίου με σεβασμό. Είχε ακούσει πολλά για τα θαύματα του αγίου και πρόσταξε να τα μεταφέρουν με τιμή στη χώρα του, στην πόλη Όστριγκομ. Ο αρχιεπίσκοπος όμως εκείνης της πόλης, μόλις άκουσε τη δόξα του οσίου, αρνήθηκε να πιστέψει.

Έλεγε ότι τα παλαιά βιβλία δεν αναφέρουν τέτοιον θαυματουργό και δεν θέλησε να πάει για προσκύνηση των λειψάνων. Τότε ξαφνικά κόπηκε η γλώσσα του και έμεινε άφωνος μπροστά στους δικούς του ανθρώπους. Κατάλαβε αμέσως ότι η αιτία της αφωνίας του ήταν η βλασφημία του εναντίον του αγίου του Θεού.

Έτρεξε λοιπόν στη λάρνακα, έπεσε επάνω της και ασπάστηκε με δάκρυα τα τίμια λείψανα. Ζητούσε συγχώρεση για το σφάλμα του με όλη του την καρδιά και με συντριβή ψυχής. Ο όσιος άκουσε γρήγορα την προσευχή του και του χάρισε αμέσως καθαρή και ξεκάθαρη ομιλία.

Ο αρχιεπίσκοπος εξομολογήθηκε δημόσια με κλάματα την αμαρτία του ενώπιον όλων και δόξασε τον Θεό. Πολλά άλλα θαύματα τέλεσε ο όσιος στην ουγγρική γη και ο βασιλιάς θαύμασε. Στόλισε τη λάρνακα με ασήμι και χρυσάφι και την έστειλε πίσω στο Σρέδετς με μεγάλη τιμή.

Πέρασε καιρός και ο Θεός ευδόκησε να ανανεωθεί η ελευθερία του βουλγαρικού κράτους, που είχε εξαντληθεί από τις πιέσεις των Ελλήνων. Η αναγέννηση αυτή έγινε στα χρόνια του φιλόχριστου τσάρου Ιωάννου Ασέν, που στερέωσε τη βασιλεία του με ευσέβεια. Από την αρχή της βασιλείας του ανοικοδόμησε τις χαλασμένες βουλγαρικές πόλεις και προσάρτησε καινούργιες περιοχές στο κράτος του.

Όταν έφτασε νικητής στο Σρέδετς, αντίκρισε εκεί τα λείψανα του οσίου Ιωάννου του Ρίλα και έμαθε για τα θαύματα. Προσκύνησε με ευλάβεια την αγία λάρνακα και ασπάστηκε τα πανίερα λείψανα με βαθιά κατάνυξη. Πρόσταξε τότε τον πατριάρχη Βασίλειο και τον κλήρο του να πάρουν την πάνσεπτη θήκη του οσίου.

Έδωσε εντολή να μεταφερθεί με μεγάλη τιμή στην πρωτεύουσα της Βουλγαρίας, την πόλη Τύρνοβο. Στη συνοδεία, με βασιλική διαταγή, συμμετείχαν τριακόσιοι επίλεκτοι στρατιώτες για τη φύλαξη του ιερού θησαυρού. Ο πατριάρχης τοποθέτησε τη λάρνακα σε άμαξα και ξεκίνησαν όλοι με χαρά τον δρόμο.

Μαζί τους βάδιζαν και οι μοναχοί του μοναστηριού με τον ηγούμενό τους Ιωαννίκιο. Ο ευσεβής τσάρος Ιωάννης Ασέν προχώρησε γρήγορα πριν από την πομπή και έφτασε πρώτος στην πρωτεύουσα Τύρνοβο. Πρόσταξε να ετοιμαστεί κατάλληλη εκκλησία και να προετοιμαστεί τιμητικός τόπος για τη λάρνακα του αγίου.

Όταν έμαθε ότι πλησίαζε η συνοδεία με τα τίμια λείψανα, βγήκε ο ίδιος να την υποδεχτεί. Μαζί του βγήκαν στον προμαχώνα οι άρχοντες, οι ευγενείς και πλήθος λαού με χαρά και αγαλλίαση. Όλοι προσκύνησαν με ευλάβεια τα άγια λείψανα και δόξασαν τον Θεό για τη μεγάλη δωρεά.

Η λάρνακα παρέμεινε στον προμαχώνα επί επτά ημέρες, ώσπου να ολοκληρωθεί η οικοδομή του ναού. Όταν αποπερατώθηκε, μετέφεραν εκεί με τιμή τα λείψανα και τα κατέθεσαν με μεγάλη λαμπρότητα. Ο ναός εγκαινιάστηκε και έγινε εστία προσκυνήματος για όλο τον λαό της Βουλγαρίας.

Εκεί παραμένουν μέχρι σήμερα τα θαυματουργά λείψανα του οσίου και αναβλύζουν πηγή ιαμάτων. Οι τυφλοί ξαναβρίσκουν το φως τους και οι μουγγοί αρχίζουν να μιλούν καθαρά. Οι άρρωστοι παίρνουν την υγεία τους και οι δαιμονισμένοι ελευθερώνονται με τη χάρη του οσίου Ιωάννου.