Άγιος Θεοχάρης ο Νεαπολίτης από τη Μικρά Ασία

Ένα ορφανό αγόρι έμεινε νηστικό μέρες ολόκληρες μέσα σε σκοτεινό κελί, μα η μόνη του τροφή ήταν η προσευχή. Όταν ο Οθωμανός δικαστής της Καππαδοκίας του πρόσφερε την κόρη του και ολόκληρη περιουσία, εκείνος απάντησε πως δεν αρνείται τον Χριστό. Βρισκόμαστε στο έτος χίλια επτακόσια σαράντα μετά Χριστόν, όταν η Οθωμανική αυτοκρατορία βρισκόταν σε μακροχρόνιο πόλεμο και ταραχές.

Ο σουλτάνος Αχμέτ και ο Ιμπραήμ Πασάς, γενικός διοικητής της Μικράς Ασίας, εξέδωσαν τότε διάταγμα για τη βίαιη συγκέντρωση χριστιανόπουλων. Ανάμεσα στα παιδιά που άρπαξαν οι στρατιώτες βρέθηκε και ο μικρός Θεοχάρης, ένα ορφανό αγόρι χωρίς γονείς και προστασία. Μέρα και νύχτα παρακαλούσε τον Θεό να τον λυτρώσει από τα μεγάλα βάσανα του στρατοπέδου.

Οι προσευχές του ήταν θερμές και αδιάλειπτες, γεμάτες πίστη και εμπιστοσύνη στη θεία πρόνοια του Κυρίου. Σε εκείνη την περιοχή της Καππαδοκίας υπηρετούσε ο δικαστής της Νεάπολης, που σήμερα ονομάζεται Νέβσεχηρ. Ο δικαστής επισκέφθηκε κάποια ημέρα το στρατόπεδο και πρόσεξε αμέσως τον νεαρό Θεοχάρη ανάμεσα στα άλλα αιχμάλωτα παιδιά.

Του άρεσε η όψη και η συμπεριφορά του και τον πήρε μαζί στο σπίτι του ως υπηρέτη. Εκεί τον έβαλε να φροντίζει τα ζώα και να εργάζεται καθημερινά στους στάβλους του. Μια νύχτα η σύζυγος του δικαστή είδε τον Θεοχάρη γονατιστό μέσα στο σκοτάδι, με τα χέρια σηκωμένα ψηλά προς τον ουρανό.

Η προσευχή του κράτησε πολλή ώρα και η ευλάβεια του νέου την συγκίνησε βαθιά μέσα στην καρδιά της. Μίλησε αμέσως στον άντρα της και αποφάσισαν μαζί να δώσουν στον νέο την κόρη τους για σύζυγο. Ο δικαστής τού πρότεσε να γίνει γαμπρός του και κληρονόμος ολόκληρης της περιουσίας του σπιτιού.

Έθεσε όμως έναν μόνο όρο, να αρνηθεί ο Θεοχάρης την πίστη των πατέρων του και να γίνει μωαμεθανός. Ο νέος απάντησε με θάρρος και απλότητα στον αφέντη του. Του είπε πως γεννήθηκε χριστιανός και πως είναι βαπτισμένος από μικρό παιδί.

Δήλωσε ξεκάθαρα πως δεν μπορεί να αρνηθεί την πίστη του Σωτήρα του και των προγόνων του. Ο Οθωμανός δικαστής θεώρησε αυτή την απάντηση βαριά προσβολή για το πρόσωπο και την οικογένειά του. Οργίστηκε σφοδρά και αποφάσισε να τιμωρήσει τον νέο με αργό και βασανιστικό θάνατο από την πείνα.

Διέταξε τους υπηρέτες του να τον φυλακίσουν αμέσως μέσα σε σκοτεινό υπόγειο κελί. Πριν τον οδηγήσουν στη φυλακή, ο Θεοχάρης πρόλαβε να τρέξει στον Ναό του Αγίου Γεωργίου, όπου εξομολογήθηκε με δάκρυα. Κοινώνησε των αχράντων Μυστηρίων και πήρε δύναμη από τον ίδιο τον Χριστό για τον δρόμο του μαρτυρίου.

Έπειτα γύρισε με τη θέλησή του στον αφέντη του και ομολόγησε δημόσια και πάλι την πίστη του στον αληθινό Θεό. Τότε τον έκλεισαν σε ένα κελί σκοτεινό και τον άφησαν χωρίς καθόλου τροφή για πολλές ημέρες. Ο νέος όμως τρεφόταν από την προσευχή και δεν αισθανόταν τις προσβολές της πείνας στο σώμα του.

Αρκούνταν μόνο σε λίγο νερό, που έπινε πότε πότε για να συντηρεί τη ζωή του. Στις είκοσι Αυγούστου του χίλια επτακόσια σαράντα μετά Χριστόν, ο δικαστής επανέλαβε για τελευταία φορά την πρότασή του. Ο Θεοχάρης απέρριψε σταθερά κάθε υπόσχεση πλούτου και συζύγου και επιβεβαίωσε την πίστη του στον Χριστό.

Τον οδήγησαν τότε μία ώρα μακριά από την πόλη της Νεάπολης, σε έναν έρημο τόπο εκτελέσεων. Οι δήμιοι του υπέβαλαν τις τελευταίες ερωτήσεις, μα εκείνος απαντούσε μόνο με σιωπηλή και βαθιά προσευχή. Οι δήμιοι θεώρησαν τη σιωπή του χλευασμό και κοροϊδία και άρχισαν αμέσως να τον λιθοβολούν με μανία και αγριότητα.

Ύστερα τον κρέμασαν σε ένα ψηλό λεύκο, καταμεσήμερο, και έτσι ο νέος παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο. Όταν προσπάθησαν να ρίξουν το άγιο σώμα μέσα σε λάκκο που είχαν σκάψει εκεί κοντά, ξέσπασε ξαφνικά μεγάλη καταιγίδα. Ο τρομερός εκείνος ανεμοστρόβιλος προκάλεσε πανικό στους Τούρκους, που σκόρπισαν τρομαγμένοι από τον φόβο του Θεού.

Το λευκό δέντρο όπου τον κρέμασαν έγινε από εκείνη τη μέρα τόπος προσκυνήματος για χριστιανούς και μουσουλμάνους. Πολλοί πιστοί προσέρχονταν εκεί με ευλάβεια και ζητούσαν τη βοήθεια και τις πρεσβείες του νέου μάρτυρα. Τα τίμια λείψανα του αγίου ανακαλύφθηκαν αργότερα ύστερα από θεϊκή αποκάλυψη και οπτασία προς ευσεβείς πιστούς.

Κατά την μεγάλη έξοδο του ελληνισμού της Μικράς Ασίας, το έτος χίλια εννιακόσια είκοσι τρία, μεταφέρθηκαν στη Θεσσαλονίκη. Εναποτέθηκαν στον ιερό ναό της Αγίας Αικατερίνης, όπου φυλάσσονται με τιμή και ευλάβεια μέχρι σήμερα. Το όνομά του σημαίνει η χάρη του Θεού και αυτή η χάρη φάνηκε ολοζώντανη στη σύντομη ζωή του.

Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις είκοσι Αυγούστου κάθε έτους με ύμνους.