Ένας λαμπρός ναύαρχος του βυζαντινού στόλου εγκατέλειψε τις τιμές και τα αξιώματα του παλατιού, για να γίνει ταπεινός ασκητής σε μια σπηλιά της Κύπρου. Όταν μια φοβερή ανομβρία βασάνιζε τον τόπο, η θερμή του προσευχή άνοιξε τους ουρανούς και χάρισε βροχή στη διψασμένη γη. Ο τόπος της γέννησής του παραμένει άγνωστος, όμως γνωρίζουμε ότι μεγάλωσε μέσα στην ξακουστή πόλη της Κωνσταντινουπόλεως.

Οι γονείς του ήταν άνθρωποι βαθιά ευσεβείς, ενάρετοι και πάμπλουτοι, οι οποίοι είχαν τιμηθεί με αξιώματα από τους τότε βασιλείς. Παρά τη λαμπρή κοινωνική προβολή τους, κράτησαν μέχρι τέλους την πίστη και την ταπείνωση στην καρδιά τους. Από τέτοιους γονείς ο μικρός Ονησίφορος δέχτηκε από την παιδική του ηλικία την πλούσια χριστιανική μόρφωση και ανατροφή.

Κάθε ημέρα του προσφερόταν άφθονο το άδολο γάλα της ορθοδόξου πίστεως μέσα στο σπίτι του. Ο υμνογράφος της Εκκλησίας μας τραγουδά πως από άγια ρίζα βλάστησε άγιος και ευλογημένος καρπός. Ολόκληρη η μετέπειτα ζωή του Αγίου επιβεβαιώνει με τον πιο εύγλωττο τρόπο αυτή την πνευματική μαρτυρία.

Μέσα στο παλάτι ανατράφηκε ο νεαρός Ονησίφορος, χωρίς να παρασύρεται από τη λάμψη και τα αξιώματα που του προσφέρονταν γενναιόδωρα. Νεότατος ακόμη, χάρη στη σοφία, τη σύνεση και τις πλούσιες γνώσεις του, ανέλαβε τη θέση του Αυγουσταλίου, δηλαδή του ναυάρχου ολόκληρου του αυτοκρατορικού στόλου. Όμως ποτέ δεν υπερηφανεύτηκε, ούτε άλλαξε τους απλούς και ταπεινούς τρόπους της ζωής του.

Με βαθιά συναίσθηση των ευθυνών του φρόντισε αμέσως να ενισχύσει με κατάλληλα πλοία τη ναυτική δύναμη της αυτοκρατορίας. Πολλοί ήταν τότε οι εχθροί που επιβουλεύονταν τη δύναμη και τη δόξα της βασιλεύουσας πόλεως. Ο συνετός νέος έβλεπε καθαρά τους κινδύνους και έσπευδε να προετοιμαστεί κατάλληλα για την επερχόμενη σύγκρουση.

Δεν πρόλαβε όμως, καθώς ένα πρωινό τα εχθρικά καράβια έπλεαν ήδη απειλητικά προς την Πόλη. Ανέτοιμος ακόμη, κινήθηκε με τόλμη για να τα ανακόψει στην ανοιχτή θάλασσα. Στη ναυμαχία που ακολούθησε, με κρίματα που μόνο ο Κύριος γνωρίζει, ο ελληνικός στόλος διαλύθηκε ολοκληρωτικά.

Μόνο η ναυαρχίδα διασώθηκε από τη μεγάλη καταστροφή, και μέσα σε αυτήν βρισκόταν ο ίδιος ο Άγιος. Η οδυνηρή αυτή ήττα συγκλόνισε βαθιά τον φιλότιμο νέο, ο οποίος συντετριμμένος εγκατέλειψε αμέσως την λαμπρή σταδιοδρομία του. Μαζί με δέκα άλλους πιστούς συντρόφους έφτασε στην Κύπρο και αποβιβάστηκε στα παράλια της Πάφου.

Όλα τα ανθρώπινα είναι ματαιότητα, επαναλάμβανε μέσα του ο νεαρός Ονησίφορος με βαθιά συντριβή και κατάνυξη. Ο πλούτος δεν παραμένει αιώνια κοντά μας, ούτε η δόξα μας συνοδεύει στην άλλη ζωή, πρόσθεταν οι σύντροφοί του. Αποφάσισαν τότε να διασκορπιστούν και να ζήσουν την αγγελική, μοναχική ζωή σε διάφορα μέρη του νησιού.

Θεώρησαν το οδυνηρό περιστατικό ως φανερή επέμβαση του Θεού και ως σαφή υπόδειξη για άλλον προορισμό. Γι’ αυτό δεν απογοητεύτηκαν, ούτε ελεεινολόγησαν την τύχη τους, όπως συνήθως κάνουν οι κοσμικοί άνθρωποι. Φωτισμένοι από το Πνεύμα του Θεού δοξολόγησαν τον Κύριο για όλα όσα τους συνέβησαν στη ζωή τους.

Μετά από θερμή και κατανυκτική προσευχή χωρίστηκαν, και ο καθένας προχώρησε στον δικό του τόπο ασκήσεως. Ο φιλόθεος Ονησίφορος, αφού περιόδευσε διάφορα μέρη του νησιού, έφτασε τελικά στις περιοχές του χωριού Αναρίτα. Η βαθιά ησυχία και το άφθονο πράσινο εκείνου του τοπίου ικανοποίησαν την ψυχή του.

Τα λόγια του Κυρίου γύριζαν συνεχώς στον νου του, παρακινώντας τον να απαρνηθεί τον εαυτό του και να σηκώσει τον σταυρό του. Πήρε λοιπόν την ιερή απόφαση να ζήσει πια με μοναδικό οδηγό το θέλημα του Χριστού και αποκλειστικά για τον Χριστό. Ευγενής οραματισμός του ήταν να μπορέσει κάποτε να αναφωνήσει και αυτός τα λόγια του αποστόλου Παύλου περί της ενοικήσεως του Κυρίου.

Μια μικρή σπηλιά έξω από το χωριό έγινε ο τόπος διαμονής και το ασκητήριο της υπόλοιπης ζωής του. Μέσα σε αυτήν ο φλογερός νέος βάδισε σταθερά τη στενή και τεθλιμμένη οδό που οδηγεί στην αιώνια ζωή. Ελεύθερος πια από κάθε γήινη φροντίδα, είχε μόνο μία έγνοια στην καρδιά του.

Πώς θα μπορέσει να αρέσει στον Θεό και να επιτύχει τον ιερό οραματισμό της ψυχής του. Με αδιάλειπτη προσευχή, αυστηρή νηστεία και κάθε άλλη αρετή φρόντιζε καθημερινά την πνευματική του καλλιέργεια. Σαν προσεκτικός γεωργός ξερίζωνε με σκληρό αγώνα τα αγκάθια των παθών από το χωράφι της ψυχής του.

Οι πειρασμοί που δοκίμαζε μέσα σε εκείνη τη στενή και υγρή σπηλιά ήταν αφάνταστα πολλοί και δυνατοί. Ο πιστός και ανύστακτος ασκητής με τη δύναμη της προσευχής τους ανέτρεπε όλους και έβγαινε πάντοτε νικητής. Στο ερημικό εκείνο μέρος περνούσε τις ημέρες του ο Όσιος, με αυστηρές νηστείες και ολονύκτιες αγρυπνίες.

Το σώμα του δεν δίσταζε να το ταλαιπωρεί, ώστε να υποταχθεί πλήρως στο θέλημα του παναγάθου Θεού. Συγχρόνως όμως και στην ψυχή του πρόσφερε αφειδώς κάθε είδος πνευματικής και θεϊκής τροφής. Με την απλότητα του χαρακτήρα του, την πραότητα της συμπεριφοράς του και κυρίως με την ταπεινοφροσύνη έβγαινε πάντοτε νικητής.

Γι’ αυτόν τον λόγο ο Θεός τον τίμησε πλούσια με ιδιαίτερες δωρεές και ξεχωριστά πνευματικά χαρίσματα. Του χάρισε αφθονοπάροχα το μεγάλο χάρισμα της θεραπείας των ασθενών και των πασχόντων. Καθημερινά επιτελούσε πολλά θαύματα και ιατρείες σε δαιμονισμένους, λεπρούς, καρκινοπαθείς και σε ένα πλήθος άλλων ασθενών.

Σε μια περίοδο τρομερής ανομβρίας, με τη θερμή προσευχή του σαν άλλος Προφήτης Ηλίας άνοιξε τους ουρανούς. Κατέβασε ευεργετικές βροχές που δρόσισαν ανθρώπους και ζώα, αλλά και πότισαν τη διψασμένη γη. Στο πρόσωπό του οι δυστυχισμένοι έβρισκαν παρρησία, οι άρρωστοι θεραπεία και οι πονεμένοι αληθινή παρηγοριά μέσα στις δοκιμασίες τους.

Σε βαθιά γηρατειά παρέδωκε την αγία ψυχή του στον Κύριο, τον οποίο τόσο πολύ αγάπησε στη ζωή του. Η αγάπη του Θεού του χάρισε δόξα, τιμή και αφθαρσία στους αιώνες των αιώνων. Θριαμβευτής εισήλθε ο φλογερός ασκητής στη δόξα του Θεού, μαζί με τους εκλεκτούς και αγίους Του.

Από εκεί συνεχίζει αδιάκοπα τα ευεργετικά θαύματά του προς όλους όσοι ζητούν τη μεσιτεία του με πίστη. Όσοι προσέρχονται με συντριβή ψυχής και ειλικρινή μετάνοια βρίσκουν ανταπόκριση στις παρακλήσεις τους. Δυστυχώς το σπήλαιο όπου ασκήτευσε ο Άγιος παραμένει σήμερα ακαθόριστο και άγνωστο στους πιστούς.

Ο χρόνος το έχει εξαφανίσει και ο χώρος έχει καταχωθεί από τα χώματα των αιώνων που πέρασαν. Έξω όμως από το χωριό, στο νοτιοανατολικό άκρο του κοιμητηρίου, βλέπει κανείς ένα ερειπωμένο εκκλησάκι. Το έκτισε ο ίδιος ο Άγιος με τα δικά του ευλογημένα χέρια κατά τα χρόνια της ασκήσεώς του.

Η μικρή αυτή βυζαντινή εκκλησούλα είναι μονόκλιτη και στενόμακρη, με στέγη καμαρωτή σε σχήμα επιμήκους ορθογωνίου. Εδώ και μερικά χρόνια έπαψε δυστυχώς να λειτουργείται από τους ιερείς της περιοχής. Γύρω της σώζονται θεμέλια κελιών, που μαρτυρούν την ύπαρξη Ιεράς Μονής προς τιμή του αγίου Ονησιφόρου.