Ένας ηγεμόνας κάθισε καρφωμένος στο άρμα του, ώσπου αναγκάστηκε να γράψει με το ίδιο του το χέρι πως ο Θεός του Πρόκλου είναι ο μόνος αληθινός. Λίγες μέρες αργότερα, ο νεαρός Ιλάριος αγκάλιασε τον θείο του δεμένο στον δρόμο του μαρτυρίου και ομολόγησε φωναχτά τη χριστιανική πίστη του. Οι δύο άγιοι κατάγονταν από το χωριό Καλλίπτη, κοντά στην Άγκυρα της Μικράς Ασίας.

Έζησαν την εποχή του αυτοκράτορα Τραϊανού, όταν οι διωγμοί κατά των χριστιανών μαίνονταν με σφοδρότητα σε όλη την αυτοκρατορία. Πρώτος συνελήφθη ο Πρόκλος και οδηγήθηκε ενώπιον του ίδιου του αυτοκράτορα, που βρισκόταν τότε στα μέρη εκείνα. Όταν αρνήθηκε σταθερά να υπακούσει στις ασεβείς εντολές, παραδόθηκε δεμένος με σιδερένιες αλυσίδες στον ηγεμόνα Μάξιμο για να τον βασανίσει.

Ο Μάξιμος κάθισε στο δικαστικό βήμα και ρώτησε με αυστηρότητα τον δέσμιο για το γένος και την καταγωγή του. Ο Πρόκλος απάντησε ότι το γένος του είναι του Χριστού και η ελπίδα του είναι ο Θεός των ουρανών. Ο ηγεμόνας ορκίστηκε στους ψεύτικους θεούς του πως δεν θα τον λυπηθεί καθόλου.

Στη συνέχεια ρώτησε τον μάρτυρα αν γνωρίζει τα αυτοκρατορικά διατάγματα που υποχρέωναν όλους τους χριστιανούς να θυσιάζουν στα είδωλα. Ο γενναίος ομολογητής αποκρίθηκε ότι άκουσε τα προστάγματα των παρανόμων, τα οποία οδηγούν πολλούς στην απώλεια και τους ίδιους στην αιώνια καταστροφή. Ο Μάξιμος αγανάκτησε και ρώτησε αν τολμά να κατηγορεί τον αυτοκράτορα και να βλασφημεί τους νόμους της Ρώμης.

Ο Πρόκλος του απάντησε ότι δεν φοβάται καθόλου τα βασανιστήρια, που σκοτώνουν μόνο το σώμα και ποτέ την ψυχή. Ο ηγεμόνας του έδειξε τα φοβερά όργανα των βασανιστηρίων και του ζήτησε να διαλέξει ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο. Ο μάρτυς αποκρίθηκε ότι οι χριστιανοί φοβούνται την παράβαση της εντολής του Θεού περισσότερο από κάθε πρόσκαιρη βάσανο.

Πρόσθεσε μάλιστα ότι με τη χάρη του Κυρίου θα κάνει τον ίδιο τον ηγεμόνα να γράψει με το χέρι του πως αληθινός Θεός είναι μόνον ο Θεός του Πρόκλου. Ο οργισμένος Μάξιμος διέταξε αμέσως να κρεμάσουν τον άγιο γυμνό σε ένα ξύλο και να δέσουν στα πόδια του βαρύ λιθάρι. Έπειτα με σιδερένια νύχια έσκιζαν ανελέητα τη σάρκα του, ενώ εκείνος σιωπούσε και έβλεπε μόνο προς τον ουρανό.

Ύστερα τον κατέβασαν από το ξύλο και τον έριξαν δεμένο μέσα στη φυλακή. Σε λίγο ο ηγεμόνας ξεκίνησε για την πόλη Καλλίπτη και πρόσταξε τον μάρτυρα να τρέχει πεζός πίσω από το γρήγορο άρμα του. Όταν διανύθηκε σχεδόν ο μισός δρόμος, ο Πρόκλος ύψωσε τη φωνή του στον ουρανό και ζήτησε από τον Κύριο να σταματήσει το άρμα του παράνομου διώκτη.

Παρακάλεσε τον Θεό να μην επιτρέψει στον Μάξιμο να συνεχίσει το ταξίδι του, ώσπου να ομολογήσει μπροστά σε όλους πως δεν υπάρχει άλλος αληθινός Θεός. Μόλις τελείωσε την προσευχή του, ο ηγεμόνας έμεινε ακίνητος μέσα στο άρμα του, σαν να ήταν δεμένος με αόρατα σχοινιά. Ούτε τα άλογα μπορούσαν να κουνηθούν ούτε ο ίδιος μπόρεσε να κατέβει.

Όλοι οι στρατιώτες έμειναν έκπληκτοι μπροστά στο παράδοξο θαύμα και προσπαθούσαν μάταια να σαλέψουν το άρμα. Ζεύγνυαν και άλλα άλογα, τραβούσαν με δύναμη, αλλά τίποτε δεν κατάφερναν να μετακινήσουν. Το άρμα στεκόταν ασάλευτο σαν βουνό, και ο ηγεμόνας έμοιαζε καρφωμένος επάνω του.

Τότε ο Μάξιμος είπε στους συνοδούς του ότι ο χριστιανός με τη μαγική του τέχνη τους κρατάει εκεί ακίνητους στον δρόμο. Έστειλε αμέσως έναν υπηρέτη ονόματι Ερμία στον Πρόκλο, για να τον ρωτήσει τι ακριβώς έκανε. Ο μάρτυρας απάντησε στον απεσταλμένο πως κανείς δεν θα κουνηθεί από εκείνο το σημείο, ώσπου ο ηγεμόνας να ομολογήσει εγγράφως το όνομα του Ιησού Χριστού.

Ο Ερμίας ρώτησε πώς θα μάθει ο Πρόκλος την ομολογία, αφού βρίσκεται πολύ μακριά από τον ηγεμόνα. Ο άγιος ζήτησε να γραφεί η ομολογία σε χαρτί και να του σταλεί αμέσως. Τότε ο Μάξιμος, αν και δεν το ήθελε, αναγκάστηκε από τη συμφορά του να πάρει χαρτί και να γράψει ιδιοχείρως την αλήθεια.

Έγραψε λοιπόν πως ένας είναι ο αληθινός Θεός, αυτός που τιμάει ο Πρόκλος, και άλλος Θεός δεν υπάρχει έξω από εκείνον. Μόλις έστειλε το γραπτό στον μάρτυρα, τα άλογα και οι στρατιώτες ξεκίνησαν αμέσως τον δρόμο τους προς την πόλη. Όταν έφτασαν στην Καλλίπτη, ο ηγεμόνας κάθισε ξανά στο βήμα και προσπάθησε να εκδικηθεί τον γενναίο ομολογητή.

Πρόσταξε να φέρουν αναμμένα δαδιά και να καίνε με αυτά την κοιλιά και τα πλευρά του Πρόκλου. Τόσο πολύ έκαψαν τη σάρκα του, ώστε όλο του το σώμα έγινε μία φοβερή πληγή, αλλά εκείνος σιωπούσε σταθερά. Ο Μάξιμος απόρησε με την αντοχή του και τον ρώτησε αν περιφρονεί έτσι τα βασανιστήρια του.

Ο άγιος αποκρίθηκε πως περιφρονεί τα πρόσκαιρα μαρτύρια και φοβάται μόνο τα αιώνια. Ο ηγεμόνας τον ρώτησε αν θα υποταχθεί επιτέλους στους θεούς της Ρώμης. Ο μάρτυς απάντησε σταθερά πως υποτάσσεται μόνο στον Χριστό, που είναι η αιώνια και ακλόνητη ελπίδα του.

Ο Μάξιμος διέταξε τότε τους στρατιώτες να βγάλουν τον άγιο έξω από την πόλη και να τον δέσουν σε ένα ξύλο. Από εκεί θα τον πυροβολούσαν με βέλη μέχρι να παραδώσει τη γενναία ψυχή του. Στον δρόμο προς τον τόπο του μαρτυρίου, οι στρατιώτες προσπαθούσαν να τον μεταπείσουν, υποσχόμενοι ιατρική φροντίδα και υψηλό αξίωμα.

Ο Πρόκλος απάντησε πως έχει ήδη αξίωμα στον ουρανό, χαρισμένο από τον ίδιο τον Χριστό. Καθώς προχωρούσαν, συνάντησαν έναν νεαρό άνδρα ονόματι Ιλάριο, ανιψιό του αγίου και γιο του αδελφού του. Εκείνος αγκάλιασε με δάκρυα τον θείο του και φώναξε φωναχτά πως είναι κι αυτός χριστιανός.

Οι στρατιώτες έπιασαν αμέσως τον νεαρό και τον έριξαν στη φυλακή. Έπειτα οδήγησαν τον Πρόκλο στον τόπο της εκτέλεσης και άρχισαν να τον τοξεύουν από παντού. Ο μάρτυς, διαπερασμένος από τα βέλη, παρέδωσε τη γενναία ψυχή του στα χέρια του Κυρίου τη δωδέκατη ημέρα του μηνός Ιουλίου.