Ένα παιδί έντεκα χρονών από το Μεγάλο Χωριό του Καρπενησίου βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη, για να καταλήξει με δόλο στον εξισλαμισμό μέσα σε ένα οθωμανικό σπίτι. Έπειτα από χρόνια, στις τρεις Ιουλίου του χίλια οκτακόσια δώδεκα, αποκεφαλίστηκε για τον Χριστό σε ηλικία μόλις είκοσι πέντε ετών. Ο νεαρός Γεώργιος καταγόταν από το Μεγάλο Χωριό του Καρπενησίου και έφυγε νωρίς από την πατρίδα του.

Πήγε στην Κωνσταντινούπολη και έμεινε κοντά σε έναν συγγενή του που εργαζόταν εκεί ως παντοπώλης. Μια ημέρα κουβαλούσε στο κεφάλι του έναν χάλκινο δίσκο γεμάτο με πήλινα δοχεία γιαουρτιού στους δρόμους. Ξαφνικά γλίστρησε, ο δίσκος έπεσε και τα δοχεία έσπασαν όλα μαζί μέσα στον πολυσύχναστο δρόμο.

Καθώς το παιδί στεκόταν και έκλαιγε μέσα στην απελπισία του, μια Οθωμανίδα γυναίκα το είδε από το παράθυρό της. Εκείνη τον πήρε στο σπίτι της, του έδωσε παρηγοριά, του φέρθηκε με στοργή και τον κράτησε κοντά της με γλυκύτητα. Εκείνες τις ημέρες ο σύζυγος της γυναίκας ετοίμαζε τους δύο γιους του για την περιτομή κατά το οθωμανικό έθιμο.

Με πρόσχημα την ευγνωμοσύνη για τη φιλοξενία, του πρότεινε να περιτμηθεί μαζί τους και ο μικρός Γεώργιος δέχτηκε. Ο άντρας υποσχέθηκε ότι θα τον υιοθετούσε και θα τον άφηνε να επισκέπτεται όποτε ήθελε το χωριό του. Έτσι το παιδί έγινε μουσουλμάνος και έμεινε σε εκείνο το σπίτι για δύο ολόκληρα χρόνια κοντά τους.

Ύστερα ο σύζυγος υποψιάστηκε ότι η γυναίκα του ένιωθε ιδιαίτερη συμπάθεια προς τον νεαρό Γεώργιο. Για τον λόγο αυτόν τον παρέδωσε σε έναν Οθωμανό αξιωματούχο, ώστε να φύγει μακριά από το σπίτι του. Ο Γεώργιος ταξίδεψε μαζί του στη Βουλγαρία και στη Βοσνία, για να επιστρέψει αργότερα ξανά στην Κωνσταντινούπολη.

Μετά από κάποιο διάστημα συνειδητοποίησε το βάρος της αποστασίας του και αποφάσισε να γυρίσει στην πατρίδα. Επέστρεψε στο Μεγάλο Χωριό του Καρπενησίου, όπου έμεινε τρία χρόνια κοντά στους δικούς του ανθρώπους με μετάνοια. Σε όλο αυτό το διάστημα παρακολουθούσε με πίστη και με συνέπεια τις ιερές ακολουθίες της εκκλησίας του χωριού.

Όταν έμαθε ότι κάποιος μοναχός με το όνομα Γεράσιμος ετοιμαζόταν να ξαναγυρίσει στο Άγιον Όρος, αποφάσισε να τον ακολουθήσει. Στο Άγιον Όρος έφτασε στη Σκήτη του Αγίου Παντελεήμονος, όπου ο Γέροντας Κύριλλος δέχτηκε να γίνει πνευματικός του πατέρας με αγάπη. Ο Γέροντας τον δίδαξε να προσεύχεται σωστά και του έδωσε κανόνα, που περιλάμβανε την ανάγνωση του Νέου Μαρτυρολογίου του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου.

Έναν χρόνο αργότερα ο Γεώργιος εκάρη μοναχός και έλαβε το νέο μοναστικό όνομα Γεράσιμος προς δόξαν Θεού. Πέρασαν άλλα τρία χρόνια και ζήτησε από τον Γέροντα την ευλογία να βαδίσει τον δρόμο του μαρτυρίου. Ο Γέροντας τού απάντησε ότι το αίτημά του ήταν ακόμη πρόωρο και τον συμβούλεψε να περιμένει.

Άλλα τρία χρόνια πέρασαν, ενώ ο πατήρ Γεράσιμος επισκεπτόταν διάφορα μοναστήρια του Αγίου Όρους με ζήλο και προσευχή. Στη συνέχεια ο πατήρ Γεράσιμος ζήτησε την ευλογία του Γέροντα για να επισκεφθεί τη μητέρα και τους συγγενείς του. Η ευλογία δόθηκε με αγάπη, αλλά ο Γεράσιμος δεν πήγε στο Μεγάλο Χωριό, όπως όλοι περίμεναν.

Ταξίδεψε κατευθείαν στην Κωνσταντινούπολη και βρέθηκε ξανά στο σπίτι του Οθωμανού θετού του πατέρα από τα παιδικά του χρόνια. Εκεί τον αντιμετώπισε με θάρρος και του είπε ότι μικρός και αθώος είχε εξαπατηθεί και είχε περιτμηθεί άδικα. Δήλωσε ότι τώρα είχε μεγαλώσει και μπορούσε να ξεχωρίσει καθαρά το φως από το σκοτάδι μέσα στην ψυχή του.

Ομολόγησε με παρρησία ότι γεννήθηκε Ορθόδοξος Χριστιανός και ως Ορθόδοξος Χριστιανός θα παρέδιδε στον Θεό την ψυχή του. Ο άντρας έμεινε εμβρόντητος από τα λόγια αυτά, αλλά έκρυψε την οργή του και του φέρθηκε με προσποιητή καλοσύνη. Τον κράτησε στο σπίτι του για τρεις ημέρες και του πρόσφερε χρήματα, πλούτη και άλλες υλικές δελεαστικές παροχές.

Ο Γεράσιμος όμως έμεινε ακλόνητος και σταθερός στην ορθόδοξη πίστη χωρίς δισταγμό ή φόβο. Έπειτα ο θετός πατέρας τού πρότεινε να μετακομίσει αλλού και να προσποιηθεί τον μουσουλμάνο, ώσπου να φύγει από την πόλη. Του είπε ότι αλλιώς η ζωή του βρισκόταν σε άμεσο κίνδυνο, καθώς ο ίδιος τον αγαπούσε σαν παιδί του.

Ο Γεράσιμος όμως απάντησε ότι κάτι τέτοιο ήταν αδύνατο και ότι θα ομολογούσε δημόσια την πίστη του στον Χριστό. Τότε τον παρέδωσαν στους Οθωμανούς αξιωματούχους, οι οποίοι τον μαστίγωσαν άγρια μέσα στην πόλη της Κωνσταντινουπόλεως. Ο Άγιος όμως δοξολογούσε τον Θεό και απαντούσε με θάρρος στους βασανιστές του χωρίς να λυγίζει.

Τον έριξαν στη φυλακή, όπου τα βασανιστήρια συνεχίστηκαν αδιάκοπα για αρκετές ημέρες με κάθε τρόπο. Τελικά καταδικάστηκε σε θάνατο και ακόμη και στον δρόμο προς τον τόπο της εκτελέσεως προσπαθούσαν να τον κάμψουν. Όταν έφτασαν στον τόπο, ο Μάρτυρας γονάτισε και στράφηκε με προσοχή προς την ανατολή για να προσευχηθεί.

Ο δήμιος τον αντέστρεψε με δύναμη, αλλά ο Άγιος γύρισε ξανά σταθερά το πρόσωπό του προς την ανατολή. Τότε ο δήμιος οργίστηκε υπερβολικά, τράβηξε το σπαθί του και τον αποκεφάλισε στο Μπαμπά Χουμάι της Κωνσταντινουπόλεως. Αυτό συνέβη στις τρεις Ιουλίου του χίλια οκτακόσια δώδεκα, ενώ ο νεομάρτυρας ήταν μόλις είκοσι πέντε ετών.

Το ιερό λείψανο του Αγίου ενταφιάστηκε αρχικά στο νησί Πρώτη, κοντά στην Κωνσταντινούπολη, με τιμή και ευλάβεια από τους πιστούς. Αργότερα μεταφέρθηκε με προσοχή στην Ιερά Μονή Προυσού της Ευρυτανίας, όπου φυλάχθηκε ως ανεκτίμητος πνευματικός θησαυρός. Από εκεί, το χίλια εννιακόσια εβδομήντα ένα, μέρος του ιερού λειψάνου μεταφέρθηκε στον μεγαλοπρεπή ομώνυμο ναό του Μεγάλου Χωριού.

Τον ναό αυτόν είχαν χτίσει με κόπο και αγάπη οι απανταχού Μεγαλοχωρίτες προς τιμήν του συμπατριώτη και προστάτη τους Αγίου. Σήμερα η τιμία κάρα και τα χέρια του Αγίου φυλάσσονται στη Μονή Προυσού στην Ευρυτανία με μεγάλη τιμή. Τα υπόλοιπα ιερά λείψανα βρίσκονται στον ενοριακό ναό του Μεγάλου Χωριού, όπου τα προσκυνούν με ευλάβεια οι πιστοί.