Στους κήπους του Μιλάνου, ένας λαμπρός δάσκαλος της ρητορικής έκλαιγε γονατιστός, όταν άκουσε ξαφνικά μια παιδική φωνή να του λέει «πάρε και διάβασε». Άνοιξε το Ευαγγέλιο στην Επιστολή προς Ρωμαίους και τα λόγια του Παύλου άλλαξαν για πάντα την πορεία της ζωής του. Ο νεαρός εκείνος άνδρας ήταν ο Αυρήλιος Αυγουστίνος, που γεννήθηκε στην Ταγάστη της Νουμηδίας, στη βόρεια Αφρική, το έτος τριακόσια πενήντα τέσσερα μετά Χριστόν.

Πατέρας του ήταν ο Πατρίκιος, ένας ειδωλολάτρης ευγενής που αργότερα δέχτηκε τον Χριστό, και μητέρα του η φλογερή χριστιανή Μόνικα, που τιμάται την τέταρτη Μαΐου. Από μικρός φάνηκαν τα σπάνια πνευματικά του χαρίσματα και ο πατέρας του φρόντισε να σπουδάσει στα Μάδαυρα και έπειτα στην ξακουστή Καρχηδόνα. Εκεί όμως ο νεαρός φοιτητής παρασύρθηκε σε ζωή έκλυτη και απέκτησε μάλιστα έναν γιο εκτός γάμου, τον μικρό Αδεοδάτο.

Η ψυχή του πλανήθηκε σε διάφορες φιλοσοφίες και τελικά προσχώρησε στην πλάνη του Μανιχαϊσμού, αναζητώντας απαντήσεις που δεν έβρισκε. Όμως η μητέρα του Μόνικα δεν σταμάτησε ποτέ να προσεύχεται με δάκρυα νύχτα και μέρα για τη σωτηρία του. Στο Μιλάνο, όπου δίδασκε τη ρητορική τέχνη στους νέους της εποχής, συνάντησε τον επίσκοπο Μεδιολάνων Αμβρόσιο, που τιμάται την έβδομη Δεκεμβρίου.

Τα φλογερά κηρύγματα του ιερού πατέρα φώτισαν τον Αυγουστίνο το έτος τριακόσια ογδόντα τέσσερα μετά Χριστόν και άναψαν μέσα του βαθιά πνευματική δίψα. Μελέτησε με ζήλο τις Άγιες Γραφές και ιδιαίτερα τις επιστολές του αποστόλου Παύλου, που τον παρηγορούσαν σε κάθε εσωτερική του ταραχή. Όταν στον κήπο άκουσε τη μυστηριώδη παιδική φωνή, το βλέμμα του έπεσε στους στίχους που μιλούσαν για το ξύπνημα από τον ύπνο και την ένδυση του Κυρίου.

Η θεία χάρη πλημμύρισε την καρδιά του και οι αδιάκοπες προσευχές της μητέρας του είχαν επιτέλους εισακουστεί από τον φιλάνθρωπο Θεό. Τη νύχτα του Πάσχα του έτους τριακόσια ογδόντα επτά βαπτίστηκε από τον άγιο Αμβρόσιο μαζί με τον δεκαπεντάχρονο γιο του Αδεοδάτο. Παραδίδεται μάλιστα ότι τότε ψάλθηκε για πρώτη φορά ο ύμνος «Σε υμνούμεν, σε ευλογούμε», γεμίζοντας τον ναό με ουράνια ευωδία.

Μετά το βάπτισμα μοίρασε όλη του την περιουσία στους φτωχούς και ντύθηκε το ταπεινό σχήμα του μοναχού. Επέστρεψε στην πατρίδα του την Αφρική το έτος τριακόσια ογδόντα οκτώ μετά Χριστόν και ίδρυσε εκεί μοναστική αδελφότητα με αυστηρό κανόνα ζωής. Όταν επισκέφθηκε κάποιους φίλους του στην Ιππώνα, στα παράλια της Νουμηδίας, ο λαός και ο κλήρος τον υποχρέωσαν με δάκρυα να δεχτεί την ιεροσύνη.

Χειροτονήθηκε πρεσβύτερος από τον επίσκοπο Βαλέριο το έτος τριακόσια ενενήντα ένα και αναδείχθηκε βοηθός επίσκοπος το έτος τριακόσια ενενήντα πέντε. Μετά την οσιακή κοίμηση του Βαλερίου ανέλαβε ο ίδιος τον επισκοπικό θρόνο της Ιππώνος και ποίμανε το ποίμνιο με σπάνια διάκριση. Φρόντιζε ακούραστα τον κλήρο και τον λαό, διδάσκοντας με λόγια και έργα την ορθή πίστη της Εκκλησίας.

Με την πύρινη ευγλωττία του και τη βαθιά θεολογική του γνώση κατατρόπωσε τους αιρετικούς Δονατιστές, Μανιχαίους και Πελαγιανούς. Άφησε πίσω του τεράστιο συγγραφικό έργο, που σύμφωνα με τον μαθητή και βιογράφο του Ποσσίδιο έφτανε τα χίλια τριάντα συγγράμματα. Ανάμεσα στα γνωστότερα έργα του ξεχωρίζουν η «Πολιτεία του Θεού», οι συγκλονιστικές «Εξομολογήσεις» και το «Εγχειρίδιο της Χριστιανικής Γνώσης».

Ο γέροντας πια ιεράρχης κοιμήθηκε εν ειρήνη σε ηλικία εβδομήντα έξι ετών, στις είκοσι οκτώ Αυγούστου του έτους τετρακόσια τριάντα μετά Χριστόν. Άφησε στην Εκκλησία πνευματική παρακαταθήκη ασύγκριτου πλούτου, που τροφοδότησε γενιές πιστών και θεολόγων ανά τους αιώνες. Έλεγε ταπεινά για τα γραπτά του ότι προτιμούσε να κατακρίνουν τη γραμματική του, παρά να μην καταλαβαίνει ο απλός λαός τα νοήματα.

Οι πρωτοποριακές και βαθιές διδασκαλίες του παρερμηνεύτηκαν αργότερα από διάφορους αιρετικούς, που προσπάθησαν να τις στρεβλώσουν. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις δεκαπέντε Ιουνίου, ενώ η Δύση τον εορτάζει την ημέρα της κοιμήσεώς του. Τα ιερά λείψανά του φυλάσσονται στη Ρωμαιοκαθολική εκκλησία του Αγίου Πέτρου στην Παβία της Ιταλίας.

Τεμάχιο των αγίων λειψάνων του βρίσκεται και στην Ιερά Μονή του Αγίου Μελετίου Οινόης Βιλλίων στην Αττική, ευλογώντας τους Έλληνες προσκυνητές. Ακολουθία προς τιμήν του συνέταξε ο αγιορείτης Ιάκωβος και εκδόθηκε στη Σμύρνη το έτος χίλια οκτακόσια εξήντα ένα. Άλλη ακολουθία συνέγραψε ο αρχιμανδρίτης Ιωάννης Δανιηλίδης και τυπώθηκε στην Αθήνα το έτος χίλια εννιακόσια δεκατέσσερα.