Η Αγία Λυδία η Φιλιππησία

Στην παραλία ενός ποταμού, έξω από τους Φιλίππους, μια πορφυροπώλισσα από τα Θυάτειρα έγινε η πρώτη γυναίκα της Ευρώπης που δέχτηκε τον λόγο του Χριστού. Η ίδια και ολόκληρο το σπιτικό της βαπτίστηκαν εκεί, ανοίγοντας τον δρόμο για όλη τη Μακεδονία να γνωρίσει το Ευαγγέλιο. Ο απόστολος Παύλος βρισκόταν στην Τρωάδα όταν είδε στο όνειρό του έναν Μακεδόνα άνδρα να τον παρακαλεί θερμά να περάσει απέναντι και να βοηθήσει τον λαό του.

Ο Παύλος αναγνώρισε στη φωνή αυτή το θέλημα του Θεού και αποφάσισε αμέσως να ξεκινήσει το ταξίδι του προς τη Μακεδονία. Μαζί του πήρε τους πιστούς συνεργάτες του, τον Τιμόθεο, τον Σίλα και τον Λουκά, και αποβιβάστηκαν στη Νεάπολη. Από εκεί βάδισαν προς την πόλη των Φιλίππων, μια σημαντική ρωμαϊκή αποικία στο εσωτερικό της Μακεδονίας.

Στις παρυφές της πόλης, κοντά στο ρεύμα ενός μικρού ποταμού, υπήρχε ένας ιουδαϊκός τόπος προσευχής. Ήταν Σάββατο, και μερικές ευσεβείς γυναίκες είχαν συγκεντρωθεί εκεί για να προσευχηθούν με ησυχία. Ο απόστολος των Εθνών κάθισε ανάμεσά τους και άρχισε να τους κηρύττει τον λόγο του Θεού με απλά και ζωντανά λόγια.

Έτσι, για πρώτη φορά στην ευρωπαϊκή γη, ακούστηκε το κήρυγμα του Ευαγγελίου από τα χείλη ενός αποστόλου του Χριστού. Οι θεοσεβείς γυναίκες άκουγαν με προσοχή και ευλάβεια τα λόγια αυτού του άγνωστου Ιουδαίου, που μιλούσε για έναν αναμενόμενο Μεσσία. Ανάμεσά τους ξεχώριζε μια γυναίκα με ζωηρό ενδιαφέρον και ανοιχτή καρδιά, η Λυδία από τα Θυάτειρα της Μικράς Ασίας.

Ήταν προσήλυτη στην ιουδαϊκή πίστη και ασκούσε το επάγγελμα της πορφυροπώλισσας, εμπορευόμενη πολύτιμα πορφυρά υφάσματα. Καθώς άκουγε με δίψα την ομιλία του Παύλου, ο Κύριος της άνοιξε την καρδιά για να δεχτεί την αλήθεια. Όταν ο απόστολος της μίλησε για τον Μεσσία Χριστό, εκείνη πίστεψε χωρίς δισταγμό και αποδέχτηκε ολόψυχα το κήρυγμά του.

Δεν περιορίστηκε μόνο σε μια εσωτερική παραδοχή, αλλά ζήτησε αμέσως να βαπτιστεί στα νερά του ποταμού. Μαζί με τη Λυδία βαπτίστηκε και ολόκληρο το σπιτικό της, παιδιά και υπηρέτες, σχηματίζοντας τον πρώτο πυρήνα της Εκκλησίας στους Φιλίππους. Έγινε έτσι η πρώτη γυναίκα της Μακεδονίας και της Ευρώπης που γράφτηκε ως πολίτης της ουράνιας βασιλείας.

Η πράξη αυτή έμελλε να αποτελέσει ορόσημο για την πορεία του χριστιανισμού στη γηραιά μας ήπειρο. Η καρδιά της Λυδίας πλημμύρισε από βαθιά ευγνωμοσύνη προς εκείνους που της χάρισαν το φως της αληθινής πίστης. Θέλησε με κάθε τρόπο να δείξει έμπρακτα την αγάπη και τον σεβασμό της προς τους αποστόλους του Χριστού.

Τους παρακάλεσε επίμονα να δεχτούν τη φιλοξενία του σπιτιού της και να μείνουν εκεί όσο διάστημα παρέμεναν στους Φιλίππους. «Αν με κρίνατε πιστή στον Κύριο, ελάτε στο σπίτι μου και μείνετε εκεί», τους είπε με θέρμη ψυχής. Η επιμονή της ήταν τόση, ώστε ο Παύλος και οι συνοδοί του δέχτηκαν τελικά την πρόσκληση.

Το σπίτι της έγινε το πρώτο σπιτικό προσευχής και η πρώτη κατ’ οίκον εκκλησία στην ευρωπαϊκή γη. Από εκεί ξεκίνησε η ιεραποστολική δράση του Παύλου στους Φιλίππους και στις γύρω περιοχές της Μακεδονίας. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη Λυδία ως Ισαπόστολο, αναγνωρίζοντας τη σπουδαία θέση της στη διάδοση του Ευαγγελίου.

Στον ιερό τόπο της βάπτισής της, στις όχθες του ποταμού Ζυγάκτη, υψώνεται σήμερα ένα περικαλλές βαπτιστήριο. Το κτίσμα αυτό θυμίζει στη μορφή τις παλαιοχριστιανικές βασιλικές των Φιλίππων και αποτελεί προσκύνημα για χιλιάδες πιστούς από κάθε γωνιά της οικουμένης. Η μνήμη της Αγίας Λυδίας τιμάται από την Εκκλησία της Ελλάδος στις είκοσι Μαΐου, ενώ οι σλαβικές Εκκλησίες την εορτάζουν στις είκοσι τρεις Μαρτίου.

Η επίσημη αγιοκατάταξή της έγινε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως στις είκοσι τρεις Μαΐου του χίλια εννιακόσια εβδομήντα δύο. Η αναγνώριση αυτή επικύρωσε ό,τι ο ευσεβής λαός πίστευε και τιμούσε για πολλούς αιώνες στους Φιλίππους και στη Μακεδονία. Η μορφή της παραμένει σύμβολο της γυναικείας πίστης, της ανοιχτής καρδιάς και της φιλοξενίας προς τους ανθρώπους του Θεού.

Στη ζωή της βλέπουμε τη δύναμη που έχει η ταπεινή ακρόαση του θείου λόγου να μεταμορφώνει ολόκληρες οικογένειες και κοινωνίες. Η Λυδία δεν ήταν θεολόγος ούτε κήρυκας, αλλά μια εργαζόμενη γυναίκα του εμπορίου με βαθιά πνευματική ευαισθησία. Με τη βάπτισή της άνοιξε τις πύλες της Ευρώπης στη χάρη του Ευαγγελίου και έγινε πρότυπο για κάθε γενιά.

Στους Φιλίππους, ο τόπος της βάπτισής της παραμένει ζωντανός μάρτυρας εκείνης της ιστορικής στιγμής που άλλαξε την πορεία της ηπείρου μας. Πλήθη προσκυνητών κατεβαίνουν στα νερά του Ζυγάκτη για να βαπτίσουν τα παιδιά τους εκεί όπου βαπτίστηκε η πρώτη Ευρωπαία χριστιανή. Έτσι, η μνήμη της παραμένει αιώνια ζωντανή μέσα στην καρδιά της Ορθοδοξίας.