Η Παναγία η Κασσωπίτρα και το θαύμα του τυφλού Στεφάνου

Ένας νέος που τυφλώθηκε άδικα από τη βενετική εξουσία της Κέρκυρας ξαναβρήκε το φως του μέσα σε έναν ναό της Παναγίας. Τα νέα του μάτια μάλιστα ήταν γαλανά, ενώ πριν την τύφλωση τα δικά του ήταν κατάμαυρα. Το θαύμα συνέβη το έτος χίλια πεντακόσια τριάντα, στο παραθαλάσσιο χωριό της Κασσιώπης, στα βόρεια του νησιού.

Η μνήμη του τιμάται κάθε χρόνο την ογδόη Μαΐου, στην Ιερά Μονή της Υπεραγίας Θεοτόκου Κασσωπίτρας, στην περιοχή Φιγαρέτο Κανονίου της Κέρκυρας. Η μονή αυτή πρέπει να υπήρχε ήδη πριν από το έτος χίλια επτακόσια έξι, όμως πέρασε μια δύσκολη περίοδο παρακμής και ερήμωσης. Γύρω στο έτος χίλια οκτακόσια πενήντα την αγόρασε ο Ηπειρώτης ιερομόναχος Γεννάδιος, ο οποίος την ανακαίνισε από τα θεμέλια και εγκατέστησε εκεί τρεις μοναχές.

Από τότε η μονή έγινε σημαντικός πυρήνας γυναικείου μοναχισμού στο νησί. Κατά τον εικοστό αιώνα προσαρτήθηκε ως μετόχι της Ιεράς Μονής Αγίων Θεοδώρων Στρατιάς και λειτούργησε υπό την σκέπη της. Από το έτος χίλια εννιακόσια ενενήντα ένα, με απόφαση του Μητροπολιτικού Συμβουλίου της Ιεράς Μητροπόλεως Κερκύρας και Παξών, η μονή μετατράπηκε σε ανδρώα.

Η μονή φυλάσσει μεταβυζαντινές εικόνες, αργυρά σκεύη, παλαιές κανδήλες και μία περίχρυση λειψανοθήκη με τίμια λείψανα αγίων μαρτύρων της Εκκλησίας. Βρίσκεται μάλιστα μέσα σε αρχαιολογικό χώρο, αφού στον κήπο της παλαιότερα είχαν βρεθεί σημαντικά αρχαία ευρήματα από τη ζωή του νησιού. Η μεγάλη της εορτή την ογδόη Μαΐου τελείται σε ανάμνηση της θαυματουργικής αναβλέψεως που χάρισε η Παναγία στον τυφλωμένο Στέφανο.

Το γεγονός συνέβη στον ομώνυμο ναό της Θεοτόκου, στο χωριό της Κασσιώπης, κατά το έτος χίλια πεντακόσια τριάντα. Εκείνη την εποχή η Κέρκυρα βρισκόταν κάτω από τη βενετική κυριαρχία και είχε διοικητή τον Σίμωνα Μπάιλο. Ο Στέφανος ήταν ένας τίμιος νέος που μια μέρα γύριζε από την πόλη προς το χωριό του.

Στον δρόμο συνάντησε άλλους οδοιπόρους και βάδιζαν όλοι μαζί συντροφιά, χωρίς κανείς να υποψιάζεται τι θα ακολουθούσε. Σε κάποια στιγμή διέκριναν από μακριά μερικούς νεαρούς που μετέφεραν αλεύρι από τον μύλο προς τα σπίτια τους. Η παρέα μπήκε σε πειρασμό και αποφάσισε να αρπάξει το αλεύρι, παρά τη ζωντανή και επίμονη άρνηση του Στεφάνου.

Όταν η ομάδα πλησίασε τους νεαρούς, τους επιτέθηκε, τους χτύπησε άγρια και άρπαξε το αλεύρι. Τα παιδιά γύρισαν δαρμένα στα σπίτια τους και διηγήθηκαν το επεισόδιο στους δικούς τους. Στη συνέχεια ειδοποίησαν τον διοικητή Σίμωνα Μπάιλο και εκείνος έστειλε αμέσως στρατιώτες για να συλλάβουν τους ενόχους.

Οι δράστες όμως είχαν εξαφανιστεί, και έτσι οι στρατιώτες συνέλαβαν μόνο τον Στέφανο, που περπατούσε αμέριμνος στον δρόμο. Εκείνος απολογήθηκε με ειλικρίνεια και τους είπε όλη την αλήθεια, αλλά δεν τον πίστεψαν και τον έκλεισαν στη φυλακή. Όταν τον οδήγησαν μπροστά στον κριτή, ομολόγησε ξανά την αθωότητά του, όμως ο κριτής τον καταδίκασε.

Τον ρώτησε μάλιστα ποια τιμωρία προτιμά, να του κόψουν τα χέρια ή να του βγάλουν τα μάτια. Ο Στέφανος, βαθιά περίλυπος, διάλεξε τη δεύτερη, επειδή του φάνηκε λιγότερο οδυνηρή από την άλλη. Με θρήνους και σπαρακτικούς οδυρμούς οδηγήθηκε στον τόπο της εκτελέσεως, όπου εφαρμόστηκε πάνω του η φοβερή απόφαση.

Από εκείνη τη στιγμή ο νέος έμεινε ανίκανος για κάθε μετακίνηση και χειραγωγιόταν στους δρόμους από τα χέρια της πονεμένης μητέρας του. Δεκαοκτώ μίλια μακριά από την πρωτεύουσα του νησιού ήταν χτισμένη η παραθαλάσσια πόλη της Κασσιώπης, με τον ξακουστό ναό της Θεοτόκου. Πλήθος κόσμου περνούσε από εκεί και προσκυνούσε τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, ζητώντας παρηγοριά και βοήθεια στις δοκιμασίες.

Ο Στέφανος αποφάσισε να πάει σε αυτή την πόλη, να μένει κοντά στον ναό και να ζητά ελεημοσύνη από τους φιλάνθρωπους. Μαζί με τη μητέρα του προσκύνησε τη θαυματουργή εικόνα και παρακάλεσε τον διακονητή μοναχό για ένα μικρό κελλί. Την πρώτη βραδιά μητέρα και γιος έμειναν μέσα στην εκκλησία, και η μητέρα κοιμήθηκε αμέσως από την κούραση του δρόμου.

Ο Στέφανος όμως δεν μπορούσε να ησυχάσει από τους δυνατούς πόνους που του προκαλούσαν οι πληγές του. Κάποια στιγμή τον πήρε ένας ελαφρύς ύπνος, και τότε ένιωσε δύο χέρια να ψηλαφούν απαλά τις άδειες κόγχες των ματιών του. Η αίσθηση ήταν τόσο ζωντανή, ώστε ξύπνησε αμέσως και αναρωτήθηκε ποιος μπορεί να τον είχε αγγίξει μέσα στον ναό.

Μπροστά του είδε τότε μία γυναίκα λαμπροφορεμένη, λουσμένη στο φως, που στάθηκε για λίγο και ύστερα εξαφανίστηκε. Γυρίζοντας το βλέμμα του ο Στέφανος είδε όλα τα καντήλια του ναού αναμμένα, χωρίς κανείς να τα έχει ανάψει. Ξύπνησε τη μητέρα του και τη ρώτησε ποιος άναψε τα καντήλια, εκείνη όμως του είπε να σωπάσει νομίζοντας πως ονειρεύεται.

Όταν όμως ο νέος επέμεινε, η μητέρα ανασηκώθηκε και κοίταξε με αγωνία το πρόσωπο του παιδιού της. Έζησε τότε ένα ολοζώντανο θαύμα, αφού οι άδειες κόγχες του γιου της στολίζονταν τώρα από δύο ολοκαίνουργια γαλανά μάτια. Πριν την τύφλωση τα μάτια του Στεφάνου ήταν μαύρα, και αυτή η διαφορά έγινε αργότερα η πιο πειστική απόδειξη.

Μητέρα και γιος ευχαρίστησαν με δάκρυα χαράς την Υπεραγία Θεοτόκο για τη γρήγορη και θαυμαστή της επέμβαση. Από τον θόρυβο ανησύχησε ο νεωκόρος μοναχός και έτρεξε στον ναό για να δει τι ακριβώς συνέβαινε εκεί μέσα. Το ολοφάνερο θαύμα τον συγκλόνισε βαθιά, και έφυγε αμέσως για την πρωτεύουσα του νησιού, για να αναγγείλει το γεγονός.

Όταν το άκουσε ο διοικητής Μπάιλος, παραξενεύτηκε πολύ και πήρε μαζί του τους προκρίτους της Κέρκυρας για επιτόπια έρευνα. Όλοι μαζί επισκέφθηκαν τον Στέφανο και είδαν με τα ίδια τους τα μάτια τα δύο γαλανά μάτια μέσα στις κόγχες του. Είδαν επίσης και τα ολοφάνερα σημάδια από το πυρακτωμένο σίδερο πάνω στα βλέφαρά του ως αδιαμφισβήτητη απόδειξη.

Μέσα του όμως ο διοικητής διατηρούσε ακόμη κάποια αμφιβολία και ήθελε σιγουριά πριν δώσει δημόσια εξήγηση. Γι’ αυτό, όταν επέστρεψε στην πόλη, ζήτησε από τον δήμιο να του δείξει τα μάτια που είχε αφαιρέσει από τον νέο. Ο δήμιος του τα έδειξε μέσα σε μια λεκάνη, και τα μάτια εκείνα ήταν πράγματι κατάμαυρα και όχι γαλανά.

Η αλήθεια αποδείχθηκε έτσι με τον πιο εύγλωττο και πειστικό τρόπο μπροστά στη βενετική διοίκηση του νησιού. Ο διοικητής συγκλονισμένος ειδοποίησε να φέρουν τον Στέφανο και του ζήτησε δημόσια συγνώμη για την άδικη ποινή. Τον αποζημίωσε με πλούσια δώρα και ανακαίνισε με μεγάλη επιμέλεια ολόκληρο τον περίβολο του ιερού ναού της Παναγίας.

Από τότε η Κασσωπίτρα τιμήθηκε ως μεγάλη θαυματουργός σε όλη την Κέρκυρα και στα γύρω νησιά του Ιονίου. Η μνήμη αυτού του θαύματος ζει ολοζώντανη στη μονή του Φιγαρέτου κάθε ογδόη του μηνός Μαΐου.