Οι Μάρτυρες του Λαζετίου

Σε ένα βουνό της νοτιοδυτικής Γεωργίας, ανάμεσα στα χρόνια χίλια εξακόσια και χίλια εξακόσια είκοσι, αποκεφαλίστηκαν περίπου τριακόσιοι Λαζοί πολεμιστές για την πίστη τους στον Χριστό. Στο διπλανό βουνό Παπάτι, την ίδια εποχή, σφαγιάστηκαν οι κληρικοί ενός τοπικού μοναστηριού από τους Οθωμανούς κατακτητές. Το Λαζέτι είναι μια περιοχή στη νότια Κολχίδα, το αρχαίο βασίλειο που απλωνόταν στη σημερινή νοτιοδυτική Γεωργία και τη βορειοανατολική Τουρκία.

Στους αρχαίους χρόνους αποτέλεσε σπουδαίο κέντρο της γεωργιανής παράδοσης και του πολιτισμού της. Από τη γη αυτή ξεκίνησε ο άγιος απόστολος Ανδρέας το έργο του ευαγγελισμού των Γεωργιανών, φυτεύοντας τους πρώτους σπόρους της πίστης. Έτσι, το Λαζέτι έγινε από νωρίς τόπος ιερός για ολόκληρο το γεωργιανό έθνος και την Ορθοδοξία του.

Μετά την πτώση του Βυζαντίου, η περιοχή πέρασε στα χέρια των Οθωμανών και άρχισε μια μακρά δοκιμασία. Επί τρεις ολόκληρους αιώνες, η οθωμανική εξουσία προσπαθούσε με κάθε τρόπο να σβήσει τη χριστιανική και γεωργιανή συνείδηση των Λαζών. Παράλληλα, η Ρώμη ενίσχυε την παρουσία της στέλνοντας όλο και περισσότερους καθολικούς ιεραποστόλους, αναζητώντας ψυχές να προσηλυτίσει στις δικές της τάξεις σταθερά.

Οι Λαζοί βρέθηκαν παγιδευμένοι ανάμεσα σε δύο φωτιές, αλλά με γενναιότητα υπερασπίστηκαν και διαφύλαξαν την ορθόδοξη πίστη των πατέρων τους. Όσοι εξισλαμίστηκαν με τη βία αγωνίστηκαν να κρατήσουν ζωντανή την εθνική τους ταυτότητα, τη μνήμη των προγόνων και την αγάπη για την πατρική γη. Μέσα στους αιώνες, ωστόσο, κάποιοι λύγισαν και προσχώρησαν στον καθολικισμό, τουλάχιστον στα λόγια αν όχι στην καρδιά.

Άλλοι παρασύρθηκαν από τη μονοφυσιτική αίρεση και απομακρύνθηκαν από την αλήθεια της Εκκλησίας. Παρά τις απώλειες αυτές, ο πυρήνας του λαού παρέμεινε σταθερός στην πίστη που είχε παραλάβει από τους αποστολικούς χρόνους. Στις μέρες μας, με την ευλογία του Καθολικού Πατριάρχη Ηλία του Δευτέρου, άνθρωποι από διάφορες περιοχές της Γεωργίας αποκατέστησαν την επικοινωνία με τους Λαζούς που ζουν σήμερα μέσα στα τουρκικά σύνορα.

Πολλοί από τους Λαζούς που βρίσκονται εντός των γεωργιανών συνόρων επέστρεψαν από το Ισλάμ στην ορθόδοξη χριστιανική πίστη των προγόνων τους. Διηγήθηκαν τότε στην Ιερά Σύνοδο της Γεωργιανής Εκκλησίας τις συγκλονιστικές ιστορίες του μαρτυρίου που υπέστησαν οι χριστιανοί πρόγονοί τους από τους Οθωμανούς κατακτητές. Οι μαρτυρικοί θάνατοι συντελέστηκαν σε δύο συγκεκριμένα βουνά της περιοχής, τα οποία οι ντόπιοι ονόμασαν με τρόπο που θυμίζει το μέγεθος της θυσίας.

Το πρώτο βουνό ονομάστηκε Δουδικβάτι, που σημαίνει ο τόπος του αποκεφαλισμού, εκεί όπου έπεσαν οι τριακόσιοι Λαζοί πολεμιστές. Το δεύτερο ονομάστηκε Παπάτι, που σημαίνει ο τόπος του κλήρου, καθώς εκεί τελειώθηκαν με μαρτυρικό τρόπο οι ιερείς και οι μοναχοί του τοπικού μοναστηριού. Τα ονόματα αυτά διατηρήθηκαν στη συλλογική μνήμη του λαού ως ζωντανά μνημεία της θυσίας των πατέρων τους.

Με βάση τις πληροφορίες που έδωσαν οι απόγονοι των μαρτύρων, η Ιερά Σύνοδος της Γεωργιανής Εκκλησίας ανέλαβε επίσημα να τιμήσει τη μνήμη τους. Διακήρυξε αξίους να συγκαταριθμηθούν στους αγίους όλους τους κληρικούς και τους λαϊκούς που μαρτύρησαν στο Δουδικβάτι και στο Παπάτι. Μαζί τους τίμησε και όλους τους Λαζούς που έχυσαν το αίμα τους για το όνομα του Χριστού στα δύσκολα εκείνα χρόνια.

Η επίσημη αγιοκατάταξη πραγματοποιήθηκε στις δεκαοκτώ Σεπτεμβρίου του δύο χιλιάδες τρία και τους κατέταξε στη χορεία των αγίων μαρτύρων. Έτσι η Εκκλησία αναγνώρισε δημόσια όσα ο λαός γνώριζε εδώ και αιώνες σιωπηλά μέσα από την παράδοση.