Ο Όσιος Κελεστίνος, ο ακάματος Πάπας της Ρώμης

Σε μια εποχή που η αίρεση του Νεστορίου τάραζε βαθιά την Εκκλησία, ένας Πάπας από τη Ρώμη σήκωσε με τόλμη το λάβαρο της Ορθοδοξίας. Ο Όσιος Κελεστίνος έστειλε επιστολή στον άγιο Κύριλλο Αλεξανδρείας, ορίζοντας προθεσμία δέκα μόλις ημερών στον αιρετικό για να ανακαλέσει τις κακοδοξίες του. Γεννήθηκε στη Ρώμη και ο πατέρας του ονομαζόταν Πρίσκος, άνθρωπος ευσεβής και σεβαστός μέσα στην τοπική κοινωνία.

Έλαβε εξαιρετική μόρφωση και γνώρισε σε βάθος τη φιλοσοφία, όμως πάνω από όλα αγάπησε την Αγία Γραφή και τα θεολογικά ζητήματα. Από νεαρή ηλικία, ως διάκονος, ξεχώρισε για την παιδεία, την ευσέβεια και τον θερμό του ζήλο για τον Χριστό. Η ενάρετη ζωή και το θεολογικό του κύρος του χάρισαν την εκτίμηση και την αγάπη του κλήρου και του λαού.

Έζησε στα χρόνια του ευσεβούς αυτοκράτορα Θεοδοσίου του Νεότερου, μιας ταραγμένης εποχής για την Εκκλησία. Μετά την κοίμηση του μακαρίου Βονιφατίου, που είχε διαδεχθεί τον μέγα Ιννοκέντιο και τον Ζώσιμο, ο κλήρος και ο πιστός λαός της Ρώμης τον ανέδειξαν αξιοκρατικά στον επισκοπικό θρόνο της αρχαίας πρωτεύουσας. Μόλις ανέλαβε τα καθήκοντά του, ο νέος ποιμένας έδειξε σπάνια δραστηριότητα και αγωνιστικότητα σε πολλά μέτωπα της Εκκλησίας.

Παρενέβη με αποφασιστικότητα στις τοπικές Εκκλησίες της Αφρικής, της Γαλατίας και της Καλαβρίας, ώστε να εφαρμοστούν σωστά οι ιεροί κανόνες στην εκλογή των επισκόπων. Με σταθερό φρόνημα στράφηκε εναντίον των αιρέσεων που ταλαιπωρούσαν το πλήρωμα της Εκκλησίας εκείνη την περίοδο. Εργάστηκε συστηματικά για να εξαλείψει τον πελαγιανισμό από τη Μεγάλη Βρετανία, στέλνοντας έμπειρους κληρικούς και διδασκάλους της πίστεως.

Παράλληλα, με κατάλληλη ιεραποστολική φροντίδα, κατάφερε να προσελκύσει στον χριστιανισμό ολόκληρο τον λαό της Ιρλανδίας. Όταν εμφανίστηκε η αιρετική διδασκαλία του Νεστορίου, ο άγιος αντέδρασε αμέσως με αποστολικό φρόνημα και σαφήνεια. Συγκάλεσε τοπική Σύνοδο στη Ρώμη το έτος τετρακόσια τριάντα και καταδίκασε τον αιρεσιάρχη ως διαστρεβλωτή της πίστεως.

Μετά τη Σύνοδο απέστειλε γράμμα στον άγιο Κύριλλο, αρχιεπίσκοπο Αλεξανδρείας, με σαφή και αυστηρή εντολή για τη συνέχεια. Όριζε ότι αν ο Νεστόριος δεν αποκήρυσσε τις πλάνες του μέσα σε δέκα ημέρες, έπρεπε να καθαιρεθεί και να αποκοπεί από την κοινωνία της Εκκλησίας. Ο άγιος Κελεστίνος δεν αρκέστηκε στην τοπική Σύνοδο της Ρώμης, αλλά συνέχισε με συνέπεια τον αντιαιρετικό αγώνα του.

Απέστειλε σειρά επιστολών προς τις Εκκλησίες της Κωνσταντινουπόλεως και της Αντιοχείας, για να ξεσκεπάσει την αιρετική διδασκαλία. Στις επιστολές αυτές αποκάλυπτε με θεολογική ακρίβεια τις πλάνες του νεστοριανισμού και προειδοποιούσε τους πιστούς να μην παρασυρθούν. Στην Τρίτη Οικουμενική Σύνοδο, που συγκλήθηκε για να αντιμετωπίσει οριστικά την αίρεση, ο άγιος Πάπας εκπροσωπήθηκε από δική του αντιπροσωπεία.

Μέσω των αντιπροσώπων του συνυπέγραψε την καταδίκη της πλάνης του Νεστορίου και επιβεβαίωσε την Ορθόδοξη πίστη. Για δύο ολόκληρα χρόνια μετά τη Σύνοδο, κήρυττε σταθερά την αληθινή διδασκαλία για τον Θεάνθρωπο Χριστό. Συγχρόνως φρόντισε με ιδιαίτερο ζήλο τα ζητήματα του κλήρου και της θείας λατρείας μέσα στην Εκκλησία.

Φρόντισε να ευπρεπίζονται οι ναοί με ιερές εικόνες και κατάλληλα λειτουργικά σκεύη για τη θεία λειτουργία. Άφησε επίσης πλήθος αξιόλογων λόγων και διδασκαλιών, που υπενθύμιζαν στους πιστούς την αποστολική παράδοση. Κοιμήθηκε ειρηνικά το έτος τετρακόσια τριάντα δύο και συγκαταριθμήθηκε στη χορεία των αποστόλων και των αγίων πατέρων της Εκκλησίας.