Ο Οσιομάρτυς Ευστράτιος ο Νηστευτής του Κιέβου

Δεκαπέντε ολόκληρες ημέρες κρεμασμένος πάνω στον σταυρό, ο Όσιος Ευστράτιος συζητούσε ακόμη με τους σταυρωτές του και προφήτευε την καταστροφή τους. Σαράντα ημέρες είχε μείνει χωρίς τροφή και νερό, και όμως η φωνή του ακουγόταν καθαρή και σταθερή σαν φωνή ζωντανού μάρτυρα. Καταγόταν από εύπορη οικογένεια του Κιέβου και, μόλις ωρίμασε πνευματικά, μοίρασε όλη του την περιουσία στους φτωχούς.

Έπειτα κατέφυγε στη Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου, όπου έλαβε το μοναχικό σχήμα με βαθιά ταπείνωση. Από την πρώτη στιγμή παρέδωσε τον εαυτό του σε αυστηρή άσκηση, αγρυπνία και ολονύκτια προσευχή. Πάλευε με τα σαρκικά πάθη και με τους αόρατους εχθρούς, στηριγμένος στη δύναμη του Σταυρού και στην υπακοή.

Θυμόταν πάντοτε πως ο Αδάμ έχασε τον Παράδεισο επειδή δεν φύλαξε την εγκράτεια στην εντολή του Θεού. Έτσι αγάπησε τόσο πολύ τη νηστεία, ώστε οι αδελφοί άρχισαν να τον αποκαλούν Νηστευτή. Η σκληρή του δίαιτα δεν σκότωνε μόνο τα πάθη της σάρκας, αλλά διέλυε και τις παγίδες των δαιμόνων.

Όλη η ζωή του στο μοναστήρι ήταν μία αδιάκοπη μίμηση του παθόντος Χριστού. Με παραχώρηση Θεού, οι ορδές των Πολόφτσι εισέβαλαν στη ρωσική γη υπό τον φιλάργυρο χάνη Μπονιάκ. Εκείνη την ταραγμένη εποχή, οι επιδρομείς όρμησαν μέσα στη Λαύρα των Σπηλαίων και κατέσφαξαν πολλούς από τους μοναχούς.

Άλλους τους έδεσαν με σχοινιά και τους οδήγησαν αιχμαλώτους μαζί με κατοίκους του Κιέβου. Ανάμεσά τους βρισκόταν και ο μακάριος Ευστράτιος, ο οποίος δέχθηκε τη συμφορά ως δώρο του Κυρίου. Οι βάρβαροι έφτασαν μέχρι την Χερσώνα της Ταυρίδας, όπου άρχισαν να πουλούν τους χριστιανούς σαν σκλάβους στα παζάρια της πόλης.

Ένας Εβραίος έμπορος αγόρασε τον Όσιο μαζί με άλλους πενήντα αιχμαλώτους, τριάντα εργάτες της μονής και είκοσι κατοίκους του Κιέβου. Ο αγοραστής τους ζητούσε επίμονα να αρνηθούν τον Χριστό και να ασπαστούν την πίστη του. Όσοι αντιστέκονταν, τους άφηνε χωρίς ψωμί και χωρίς σταγόνα νερό.

Ο Ευστράτιος όμως στήριζε τους συναιχμαλώτους του με λόγια θερμά και γεμάτα ελπίδα. Τους θύμιζε τις υποσχέσεις του Βαπτίσματος και την ελευθερία που χάρισε ο Χριστός με το αίμα του Σταυρού. Τους έλεγε πως είναι προτιμότερο να πεθάνουν για λίγο από την πείνα, παρά να χάσουν την αιώνια ζωή κοντά στον Κύριο.

Οι αιχμάλωτοι άκουσαν τα λόγια του και αρνήθηκαν με σταθερότητα κάθε προδοσία της πίστης τους. Άλλοι παρέδωσαν την ψυχή τους ύστερα από τρεις ημέρες, άλλοι ύστερα από επτά, και οι ανθεκτικότεροι ύστερα από δέκα. Μόνο ο Ευστράτιος έμενε ζωντανός, γιατί ήταν συνηθισμένος στη νηστεία από τα νεανικά του χρόνια.

Δεκατέσσερις μέρες πέρασαν χωρίς να αγγίξει τροφή και νερό, και όμως το σώμα του δεν λύγιζε. Ο Εβραίος ιδιοκτήτης οργίστηκε, γιατί έβλεπε να χάνει τα χρήματα που είχε δώσει για τους σκλάβους του. Θεώρησε υπεύθυνο τον Όσιο για τον θάνατο των άλλων και αποφάσισε να εκδικηθεί με τρόπο φρικτό.

Πλησίαζε η μεγάλη ημέρα της Ανάστασης του Χριστού, και εκείνος ετοίμαζε το ιουδαϊκό Πάσχα μαζί με τους συντρόφους του. Πάνω στη χλεύη του γλεντιού, αποφάσισε να καρφώσει τον Ευστράτιο σε έναν σταυρό, μιμούμενος όσα έπραξαν οι πρόγονοί του στον Κύριο. Σήκωσαν λοιπόν τον Όσιο πάνω στο ξύλο και άρχισαν να τον περιγελούν με αναιδέστατα λόγια.

Του πρόσφεραν να γευτεί το Πάσχα του Νόμου, για να σώσει τη ζωή του και να αποφύγει την κατάρα του ξύλου. Ο μάρτυρας τους απάντησε με γαλήνη και ευγνωμοσύνη προς τον Κύριο της δόξας. Είπε πως ο Χριστός τον αξίωσε να πάθει επάνω στον Σταυρό, όπως ακριβώς έπαθε και Εκείνος για όλη την ανθρωπότητα.

Πρόσθεσε ότι ελπίζει να ακούσει την ίδια φωνή που άκουσε ο ληστής στον Γολγοθά. Δεν φοβόταν την κατάρα, γιατί ο Χριστός, το αληθινό Πάσχα, διέλυσε κάθε κατάρα του Νόμου με το αίμα του. Προφήτευσε τότε πως οι σταυρωτές του θα κλάψουν πικρά για το αίμα των χριστιανών που χύθηκε άδικα.

Ο Κύριος, είπε, μισεί τα σάββατά τους και θα μεταβάλει σύντομα τις γιορτές τους σε πένθος. Ο Εβραίος ακούγοντας τη φωνή του οργίστηκε τρομερά και άρπαξε ένα δόρυ. Με δύναμη το έμπηξε στο πλευρό του σταυρωμένου, και έτσι ο Όσιος παρέδωσε την ψυχή του στον Νυμφίο του.

Εκείνη την ώρα φάνηκε στον ουρανό ένα πύρινο άρμα με αλόγατα γεμάτα φως. Ψυχές αγγέλων το ανέβαζαν στους ουρανούς, ενώ μια φωνή ακουγόταν να λέει πως ο ένδοξος πολίτης της άνω πόλεως φτάνει στον θρόνο του Βασιλέως. Το άγιο λείψανο το κατέβασαν από τον σταυρό και το έριξαν αδιάφορα στη θάλασσα.

Τα κύματα όμως, με την οικονομία του Θεού, οδήγησαν το σκήνωμα σε μια απόμερη σπηλιά της ακτής. Εκεί άρχισαν να γίνονται πολλά θαύματα και πλήθος Εβραίων της περιοχής βαπτίστηκαν χριστιανοί. Το πάντιμο σώμα μεταφέρθηκε αργότερα στα Σπήλαια της Λαύρας του Κιέβου, όπου παραμένει άφθαρτο μέχρι σήμερα.

Η προφητεία του μάρτυρα εκπληρώθηκε γρήγορα και με ακρίβεια. Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας έβγαλε διάταγμα να εκδιωχθούν όλοι οι Εβραίοι από την Χερσώνα και τα γύρω εδάφη. Δήμευσε τις περιουσίες τους και πρόσταξε να θανατωθούν οι αρχηγοί τους για τα βασανιστήρια κατά των χριστιανών.

Έτσι ο Κύριος δόξασε τον δούλο του Ευστράτιο μέσα από τα ίδια τα ξύλα του μαρτυρίου του. Ανάμεσα στους πρώτους που τιμωρήθηκαν ήταν ένας πλούσιος Εβραίος, ο οποίος είχε βαπτιστεί χριστιανός για να ανέλθει στην εξουσία. Ο αυτοκράτορας τον είχε ορίσει έπαρχο της επαρχίας, εμπιστευόμενος δήθεν τη μεταστροφή του.

Εκείνος όμως αρνήθηκε κρυφά τον Χριστό και έδωσε άδεια στους ομοεθνείς του να εξαγοράζουν χριστιανούς ως δούλους. Όταν αποκαλύφθηκε η δολιότητά του, ο βασιλιάς πρόσταξε να εκτελεστεί μαζί με όλους τους εμπόρους ανθρώπων. Ο ίδιος ο Εβραίος που είχε καρφώσει τον Όσιο Ευστράτιο στον σταυρό κρεμάστηκε σε δένδρο.

Έλαβε τέλος όμοιο με εκείνο του Ιούδα, και η κακία του γύρισε επάνω στο κεφάλι του. Οι υπόλοιποι Εβραίοι, βλέποντας τα τόσα φοβερά θαύματα γύρω από τον τάφο του μάρτυρα, πίστεψαν στον Χριστό και ζήτησαν το άγιο Βάπτισμα. Έτσι ο Όσιος συνέχισε το έργο του και μετά τον θάνατό του, οδηγώντας ψυχές στη βασιλεία των ουρανών.

Η μνήμη του τιμάται στις είκοσι οκτώ Μαρτίου, και η Εκκλησία τον προβάλλει ως υπόδειγμα νηστείας και υπομονής. Ο γενναίος αυτός στρατιώτης του Χριστού αξιώθηκε να ψάλλει αιώνια τον επινίκιο ύμνο μαζί με τα τάγματα των αγγέλων.