Η Παναγία η Ευαγγελίστρια της Σκιάθου

Στο μοναστήρι αυτό υφάνθηκε και υψώθηκε η πρώτη ελληνική σημαία με τον λευκό σταυρό πάνω στο γαλάζιο φόντο. Εκεί ο ιερομόναχος Νήφων όρκισε τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον Ανδρέα Μιαούλη και άλλους οπλαρχηγούς πριν ξεσπάσει η μεγάλη επανάσταση. Πνιγμένο μέσα στο πράσινο, στον μυχό του ρέματος του Λεχουνιού και πλάι στις πηγές του, βρίσκεται το μοναστήρι της Ευαγγελίστριας.

Οι Σκιαθίτες το αποκαλούν με αγάπη Βαγγελίστρα και το θεωρούν στολίδι του νησιού τους από τα παλιά χρόνια. Η τοποθεσία λέγεται Αγαλιανού και απλώνεται κάτω από την ψηλότερη κορυφή της Σκιάθου, που τη λένε Καραφλυτζανάκια. Η ανέγερση της μονής άρχισε στα τέλη του δέκατου όγδοου αιώνα από μια μικρή ομάδα μοναχών που ανήκαν στο κίνημα των Κολλυβάδων.

Οι μοναχοί αυτοί είχαν αναγκαστεί να φύγουν από το Άγιον Όρος εξαιτίας της μεγάλης έριδας που είχε ξεσπάσει εκείνα τα χρόνια. Η διαφωνία αφορούσε την ημέρα στην οποία έπρεπε να τελούνται κανονικά τα μνημόσυνα, αν δηλαδή θα γίνονταν το Σάββατο ή την Κυριακή. Η σύγκρουση ήταν σφοδρή και ανάγκασε πολλούς ευλαβείς πατέρες να αναζητήσουν καινούργιο τόπο για τον αγώνα τους.

Επικεφαλής της ομάδας ήταν ο ιερομόναχος Νήφων, που στον κόσμο λεγόταν Νικόλαος και καταγόταν από τη γενιά των Νικολαράδων. Γεννήθηκε στα Πατρικά της Χίου στα μέσα του δέκατου όγδοου αιώνα και ασκήτεψε στη Μεγίστη Λαύρα και στη σκήτη του Παντοκράτορα. Έπειτα πέρασε από την Πάτμο, τη Λειψώ και την Ικαρία, όπου στη θέση Λευκάδα ίδρυσε μια πρώτη μονή της Ευαγγελιστρίας.

Ανάμεσα στους μοναχούς εκείνης της αδελφότητας βρισκόταν ο Γρηγόριος Χατζησταμάτης, Σκιαθίτης την καταγωγή, με μεγάλη πατρική κληρονομιά στο νησί του. Ο Γρηγόριος έπεισε τον Νήφωνα να εγκαταλείψουν το άγονο και νοσηρό περιβάλλον της Ικαρίας και να μεταβούν στην καταπράσινη Σκιάθο. Εκεί θα μπορούσαν να χτίσουν καινούργιο μοναστήρι σε τόπο εύφορο, ήσυχο και ευλογημένο, μακριά από τις προηγούμενες δυσκολίες.

Η κατασκευή του μεγάλου συγκροτήματος ολοκληρώθηκε στις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα και έγινε το κυριότερο έργο όλου του κινήματος των Κολλυβάδων. Το πνεύμα τους επηρέασε βαθιά τη ζωή των κατοίκων της Σκιάθου και άφησε τη σφραγίδα του στους μεγάλους λογοτέχνες του νησιού. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης και ο Αλέξανδρος Μωραϊτίδης έπιναν από αυτό το πνευματικό νάμα και το μετέφεραν μέσα στα γραπτά τους.

Ο ιερομόναχος Νήφων, πρώτος ηγούμενος και ιδρυτής της μονής, εκοιμήθη στα τέλη του χίλια οκτακόσια εννέα σε ηλικία εβδομήντα τριών ετών. Δεύτερος ηγούμενος και συνιδρυτής διετέλεσε ο Σκιαθίτης Γρηγόριος Χατζησταμάτης, που κράτησε το πηδάλιο της αδελφότητας για έξι περίπου χρόνια. Έκτοτε και μέχρι τις μέρες μας πέρασαν από το ηγουμενείο άλλοι τριάντα πατέρες, με τελευταίο τον ιερομόναχο πατέρα Άγγελο Λύσσαρη.

Η μονή της Ευαγγελιστρίας βοήθησε σημαντικά τόσο ηθικά όσο και υλικά τα προεπαναστατικά κινήματα και τη μεγάλη επανάσταση του εικοσιένα. Στους χώρους της σχεδιάστηκε, υφάνθηκε, ευλογήθηκε και υψώθηκε η πρώτη ελληνική σημαία με τον λευκό σταυρό στο γαλανό φόντο. Έγινε εκεί μεγάλη σύσκεψη των οπλαρχηγών, οι οποίοι κατέστρωσαν το σχέδιο δράσης τους πριν ξεκινήσει ο ιερός αγώνας.

Ο Νήφων όρκισε τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον Ανδρέα Μιαούλη, τον Παπαθύμιο Βλαχάβα, τον Γιάννη Σταθά και τον Νικοτσάρα. Όρκισε επίσης τον Σκιαθίτη διδάσκαλο του Γένους Επιφάνιο Στέφανο Δημητριάδη μαζί με πολλούς άλλους αγωνιστές της λευτεριάς. Αργότερα στη μονή έμεινε υπό περιορισμό ο κληρικός και φιλόσοφος Θεόφιλος Καΐρης, ύστερα από την καταδίκη του από την Ιερά Σύνοδο.

File saved as: **03_25_Σύναξη_Παναγίας_Ευαγγελίστριας_Σκιάθου.