Ο Όσιος Ισαάκιος και η πτώση του Ουάλη

Ένας ερημίτης άρπαξε τα χαλινάρια του αλόγου του αυτοκράτορα Ουάλη και του προφήτευσε πως θα καιγόταν ζωντανός μέσα σε αχυρώνα. Λίγους μήνες αργότερα, στις εννέα Αυγούστου του τριακοσίου εβδομήντα οκτώ, κοντά στην Αδριανούπολη, η προφητεία αυτή εκπληρώθηκε με τρόπο φοβερό. Ο Όσιος Ισαάκιος έζησε τον τέταρτο αιώνα, στα χρόνια που ο αυτοκράτορας Ουάλης στήριζε την αίρεση του αρειανισμού.

Από νεαρή ηλικία είχε ντυθεί το μοναχικό σχήμα και ασκήθηκε σκληρά στην έρημο, αποκτώντας κάθε αρετή. Ο Θεός τον αξίωσε και με το χάρισμα της προφητείας, που σύντομα θα φαινόταν στα πιο κρίσιμα γεγονότα. Όταν έμαθε ότι οι ορθόδοξοι χριστιανοί διώκονταν σκληρά και οι ναοί τους έκλειναν ή γκρεμίζονταν, εγκατέλειψε την ερημιά του.

Έφτασε στην Κωνσταντινούπολη για να στηρίξει το πιστό πλήρωμα και να αντισταθεί στους αιρετικούς με παρρησία. Εκείνη ακριβώς την περίοδο οι βάρβαροι Γότθοι από τις όχθες του Δούναβη είχαν κηρύξει πόλεμο στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Είχαν ήδη καταλάβει τη Θράκη και προχωρούσαν απειλητικά προς τα τείχη της Βασιλεύουσας.

Ο Ουάλης ετοιμαζόταν να βγει από την πρωτεύουσα επικεφαλής του στρατού του, για να αντιμετωπίσει τους εισβολείς. Εκεί τον συνάντησε ο Όσιος. Καθώς ο αυτοκράτορας έβγαινε από την πόλη με τους στρατιώτες του, ο Όσιος Ισαάκιος του φώναξε δυνατά μπροστά σε όλους.

Τον παρακαλούσε να ανοίξει ξανά τους ναούς των ορθοδόξων, για να έχει βοηθό τον ίδιο τον Κύριο. Ο Ουάλης αγνόησε τα λόγια του και συνέχισε τον δρόμο του αδιάφορος για την ικεσία του ερημίτη. Την επόμενη ημέρα ο Όσιος έτρεξε ξανά μπροστά στον αυτοκράτορα και επανέλαβε με την ίδια φλόγα το αίτημά του.

Ο Ουάλης συγκινήθηκε από την παρρησία και την ειλικρίνεια του μοναχού και κόντεψε να υποχωρήσει στα λόγια του. Ένας όμως από τους αρειανούς συμβούλους του τον μετέπεισε και τον έκανε να σκληρύνει πάλι την καρδιά του. Την τρίτη ημέρα ο Όσιος στάθηκε ξανά στον δρόμο του και άρπαξε τα χαλινάρια από το άλογό του.

Άλλοτε μιλούσε με ικεσία και άλλοτε με αυστηρό τόνο, προειδοποιώντας τον αυτοκράτορα για τη θεϊκή οργή. Η τόλμη του μοναχού εξόργισε τον Ουάλη, ο οποίος διέταξε τους ανθρώπους του να τον ρίξουν σε λάκκο. Εκεί τον περίμενε βαθιά λάσπη και αγκάθια, χωρίς καμία ελπίδα ανθρώπινη να βγει ζωντανός από εκείνο το βάραθρο.

Με τη βοήθεια όμως του Θεού ο Όσιος Ισαάκιος βγήκε σώος από τον λάκκο και πρόλαβε ξανά τον αυτοκράτορα. Του είπε ότι θέλησε να τον αφανίσει, αλλά άγγελοι Κυρίου τον τράβηξαν έξω από εκείνη τη λάσπη. Του ζήτησε για άλλη μια φορά να ανοίξει τους ναούς των ορθοδόξων, υποσχόμενος νίκη απέναντι στους Γότθους.

Αν όμως δεν τον άκουγε, του προφήτευσε ότι δεν θα γύριζε ποτέ ζωντανός από εκείνη την εκστρατεία. Θα τον έπιαναν οι εχθροί και θα τον έκαιγαν ζωντανό, για να μάθει πόσο σκληρό είναι να αντιστέκεται κανείς στον Θεό. Ο Ουάλης έμεινε άναυδος μπροστά στην τόλμη του Οσίου και διέταξε τους ακολούθους του να τον φυλάξουν προσεκτικά.

Ο Σατουρνίνος και ο Βίκτωρ ανέλαβαν να κρατήσουν τον μοναχό φυλακισμένο μέχρι την επιστροφή του αυτοκράτορα από το μέτωπο. Η προφητεία του Οσίου εκπληρώθηκε γρήγορα, καθώς στη μάχη κοντά στην Αδριανούπολη ο αυτοκρατορικός στρατός συντρίφθηκε. Πολλοί άξιοι στρατηγοί έπεσαν στο πεδίο της μάχης, ενώ ο ίδιος ο Ουάλης κατέφυγε με τον επιτελάρχη του σε έναν αχυρώνα.

Οι Γότθοι έβαλαν φωτιά στο οίκημα και οι δύο άνδρες κάηκαν ζωντανοί, ακριβώς όπως είχε προαναγγείλει ο Όσιος Ισαάκιος. Όταν επέστρεψαν στην Κωνσταντινούπολη οι στρατιώτες που γλίτωσαν, πήγαν στο κελί της φυλακής όπου κρατούνταν ο Όσιος. Του είπαν να ετοιμαστεί να απολογηθεί ενώπιον του αυτοκράτορα, ο οποίος έρχεται για να τον δικάσει σύντομα.

Ο Όσιος απάντησε ήρεμα ότι η μυρωδιά από τα καμένα κόκαλα του Ουάλη του είχε φτάσει στα ρουθούνια από εφτά ημέρες. Όταν έγινε γνωστό το γεγονός, ο κλήρος και ο λαός έσπευσαν να τον ελευθερώσουν με χαρά και σεβασμό. Τον πλησίαζαν με ευλάβεια για να πάρουν την ευχή του και να ακούσουν τη φωνή του ερημίτη που είχε νικήσει.

Στον θρόνο ανέβηκε τότε ο ευσεβής αυτοκράτορας Θεοδόσιος ο Μέγας, που σεβάστηκε βαθιά τον γέροντα ασκητή. Με τη συμβουλή του Σατουρνίνου και του Βίκτωρα κάλεσε τον Όσιο κοντά του και τον τίμησε με ξεχωριστή ευλάβεια. Ακολουθώντας τις υποδείξεις του, εξόρισε τους αρειανούς από την Κωνσταντινούπολη και απέδωσε ξανά τους ναούς στους ορθοδόξους πιστούς.

Ο Όσιος Ισαάκιος ήθελε να επιστρέψει στην αγαπημένη του έρημο, αλλά οι δύο αξιωματούχοι τον παρακάλεσαν να μείνει. Τον ικέτευαν να φυλάξει την πρωτεύουσα με τις προσευχές του, και εκείνος υποχώρησε για χάρη της Εκκλησίας. Ο Όσιος Ισαάκιος βρέθηκε παρών στη Δεύτερη Οικουμενική Σύνοδο, που έγινε στην Κωνσταντινούπολη το τριακόσια ογδόντα ένα μετά Χριστόν.

Η συμβολή του στις εργασίες της Συνόδου υπήρξε καθοριστική, χάρη στον ζήλο του για την υπεράσπιση της ορθόδοξης διδασκαλίας. Ο Σατουρνίνος έχτισε για χάρη του ένα μοναστήρι μέσα στην Πόλη, όπου σύντομα συγκεντρώθηκαν γύρω του πολλοί μοναχοί. Ο Όσιος ανέλαβε ηγούμενος και πνευματικός οδηγός της αδελφότητας, χωρίς όμως να ξεχνά και τους ανθρώπους έξω από τα τείχη.

Συμπαραστεκόταν σε λαϊκούς, στήριζε φτωχούς και πονεμένους, και άνοιγε την πόρτα του σε κάθε δοκιμασμένη ψυχή. Όταν αισθάνθηκε ότι πλησίαζε το τέλος του, όρισε διάδοχό του τον Όσιο Δαλμάτιο, που τιμάται στις τρεις Αυγούστου. Από εκείνον τον άγιο διάδοχο το μοναστήρι πήρε αργότερα το όνομα Μονή των Δαλμάτων, και έμεινε στην ιστορία της Εκκλησίας.

Ο Όσιος Ισαάκιος εκοιμήθη εν Κυρίω το τριακόσια ογδόντα τρία μετά Χριστόν, αφού πάλεψε μια ζωή για την Ορθοδοξία. Τιμάται μαζί με τους Οσίους Δαλμάτιο και Φαύστο στις τρεις Αυγούστου, με ιδιαίτερη ευλάβεια από τους πιστούς. Στην ελληνική παράδοση η μνήμη του τιμάται και στις τριάντα Μαΐου, ως ομολογητής και υπερασπιστής της αληθινής πίστης.