Οι τέσσερις Όσιοι ασκητές της Συρίας

Σε ένα απόμερο βουνό της Συρίας, ο Όσιος Ζεβινάς πέρασε ολόκληρη τη ζωή του προσευχόμενος όρθιος, χωρίς ποτέ να καθίσει την ώρα του κανόνα του. Στα βαθιά γεράματα, καθώς το σώμα του δεν άντεχε πλέον, στηριζόταν στο ραβδί του και συνέχιζε ακούραστος τη συνομιλία του με τον Θεό. Έζησε τον πέμπτο αιώνα μετά Χριστόν, σε μια εποχή που η συριακή έρημος γέμιζε από φωτεινές μορφές ασκητών.

Επάνω στο βουνό έστησε ταπεινό κελί και εκεί παρέμεινε μέχρι τα έσχατα γηρατειά του. Οι κάτοικοι των γύρω χωριών έτρεχαν συνεχώς κοντά του, ζητώντας παρηγοριά στις θλίψεις και βοήθεια στις ανάγκες τους. Η προσευχή του Οσίου είχε τέτοια δύναμη, ώστε όσοι κατέφευγαν σε αυτόν λάμβαναν παρηγοριά και θαυμαστή βοήθεια από τον Θεό.

Πέρασε τη ζωή του στη νηστεία, στην αγρυπνία και στην αδιάλειπτη προσευχή, χωρίς ποτέ να αναζητήσει επαίνους ή φήμη ανάμεσα στους ανθρώπους. Όταν το σώμα του γέρασε εντελώς και δεν μπορούσε πια να σταθεί όρθιο, η ψυχή του παρέμενε ζωντανή και θερμή στην αγάπη του Χριστού. Έτσι, μετά από πολλά χρόνια ασκητικών αγώνων, παρέδωσε ειρηνικά την ψυχή του στον Κύριο.

Κοντά στον Όσιο Ζεβινά ήρθε ένας νεαρός μαθητής, ο Πολυχρόνιος, που έγινε πιστή εικόνα της αρετής του γέροντά του. Όπως το κερί κρατά καθαρά το αποτύπωμα του δαχτύλου που το αγγίζει, έτσι και εκείνος αποτύπωσε μέσα του κάθε χάρισμα του διδασκάλου του. Τον μιμήθηκε στην ολονύκτια αγρυπνία, στην υπομονή των δοκιμασιών και στη θερμή προσευχή προς τον Θεό.

Δεν θέλησε όμως να φορέσει σιδερένιες αλυσίδες, επειδή ο γέροντάς του δεν είχε χρησιμοποιήσει τέτοιο μέσο άσκησης ποτέ στη ζωή του. Φοβόταν μήπως γίνει αφορμή σκανδαλισμού σε κάποιον αδελφό που θα έβλεπε διαφορετική πορεία από εκείνη του δασκάλου. Αντί λοιπόν για βαριές αλυσίδες, ξερίζωσε μέσα από τη γη μια τεράστια ρίζα βελανιδιάς, που δύο άνθρωποι μαζί δεν μπορούσαν να σηκώσουν.

Αυτό το δυσβάσταχτο φορτίο το κουβαλούσε στους ώμους του την ώρα της προσευχής, ταλαιπωρώντας με αγάπη το σώμα του. Για τους κόπους αυτούς ο Θεός του χάρισε πλούσια τη δωρεά των θαυμάτων προς ωφέλεια του λαού. Κάποτε, σε καιρό μεγάλης ανομβρίας, η προσευχή του κατέβασε άφθονη βροχή στη διψασμένη γη.

Άλλη φορά γέμισε με λάδι ένα άδειο πέτρινο δοχείο, για να ενισχύσει τους φτωχούς που είχαν ανάγκη. Από τη ζωή και το παράδειγμα του Οσίου Πολυχρονίου αναδείχθηκαν δύο εκλεκτοί μαθητές, ο Μωυσής και ο Δαμιανός. Ο Όσιος Μωυσής έμεινε δίπλα στον γέροντά του και κατοίκησε στο ίδιο κελί, συνεχίζοντας την ίδια αυστηρή πορεία ασκήσεως.

Σύμφωνα με την παράδοση, εγκαταστάθηκε σε ένα ψηλό βουνό κοντά στο χωριό Ραμά, μιμούμενος τον προφήτη της Παλαιάς Διαθήκης. Με την προσευχή, τη νηστεία και την υπακοή έγινε αληθινό πρότυπο σκληρού ασκητικού βίου για όσους τον γνώρισαν. Ο Όσιος Δαμιανός πάλι αποσύρθηκε σε μια μονή που ονομαζόταν Ιερά, αναζητώντας μεγαλύτερη ησυχία και απομόνωση.

Εκεί βρήκε ένα ερημικό κελί κοντά στα αλώνια του τόπου και έζησε σαν αληθινός ερημίτης μέσα στη σιωπή. Δεν είχε τίποτε άλλο στο φτωχικό του κατάλυμα παρά μόνο ένα μικρό κουτί με λίγες φακές για την τροφή του. Με αυτή την ελάχιστη και απέριττη διατροφή στήριζε τις δυνάμεις του στους ασκητικούς του αγώνες.

Από τη συναναστροφή τους με τον Όσιο Πολυχρόνιο και οι δύο μαθητές έλαβαν μεγάλη πνευματική ωφέλεια και πρόοδο. Τέλειωσαν τη ζωή τους μέσα στην ευσέβεια και την αγάπη του Χριστού, αφήνοντας πίσω τους φωτεινό παράδειγμα. Οι βίοι τους διασώθηκαν από τον Θεοδώρητο Κύρου στην περίφημη Φιλόθεη Ιστορία του.