Dionisi i Zakinthos, Shën i Apologjisë

Kur vrasësi i të vëllait trokiti në derën e manastirit, Dionisi jo vetëm e fshehu nga persekutorët, por edhe iku me dashuri atërore. Që nga ai moment ai u njoh në Zakinthos si Shën i Faljes, martiri më i butë i faljes së krishterë. Ai rridhte nga një familje e pasur dhe aristokrate e ishullit, me prindër Mokios dhe Pavliina Sigouros, të cilët ishin dalluar në betejat e Venedikut kundër turqve. Emri i tij i vërtetë ishte Draganigos, ndërsa kishte dy vëllezër e motra, Kostandini dhe Sigouras. Që në moshë të re ai shfaqi një prirje të rrallë drejt letrave dhe virtytit, duke studiuar me pasion fjalën e Ungjillit. Sapo u rrit, filloi të mësonte fjalën hyjnore dhe të ndihmonte me zell bashkatdhetarët e tij të varfër. Por shpirti i tij po kërkonte diçka më të thellë dhe më të qetë se rrëmuja e botës. Kështu ai u nis për në Manastirin mbretëror të Strophades, disa kilometra në jug të Zakinthos, ku u bë murg me emrin Daniel. Atje iu përkushtua vigjiljeve, agjërimit dhe studimit të Shkrimeve, duke ia kaluar në praktikë edhe baballarëve me përvojë të manastirit. Megjithëse ndihej i padenjë për priftërinë, Dionisi u shugurua prift nga peshkopi i Kefalinisë dhe Zakinthos Theophilos. Disa vite më vonë, teksa kërkonte një varkë nga Athina për të udhëtuar si pelegrin në Tokën e Shenjtë, jeta e tij mori një rrugë tjetër. Kryeprifti i Athinës Nikanoras e dëgjoi një të diel duke predikuar me hir të paimagjinueshëm dhe e njohu menjëherë si pastorin e vërtetë. Pas shumë lutjesh ai e detyroi të pranonte shugurimin e tij si peshkop i Egjinës, me miratimin zyrtar të Patriarkanës së Kostandinopojës. Më pas ai mori emrin Dionisi, duke lënë pas ëndrrat e shkretëtirës së tij. Si peshkop ai vazhdimisht mësonte kopenë e tij dhe ndihej për çdo besimtar si një baba i dashur. Fama e tij u përhap shumë e gjerë, por ai vetë mbeti i thjeshtë, i përulur dhe i frikësuar nga lëvdata njerëzore. Ndërsa mundimet e lodhën dhe lavdia e shqetësoi, ai dha dorëheqjen nga froni ipeshkvnor dhe u kthye në vendlindjen e tij. Në Zakinthos, me urdhër të Patriarkut të Kostandinopojës, ai mori përkohësisht detyrën e peshkopit të ndjerë të ishullit. Sapo u zgjodh kryeprifti i ri, u tërhoq në Manastirin e Hyjlindës të Anafonitrisë, lart në malet e ishullit. Atje, vetëm me Zotin, rifilloi me vrull rinor ushtrimin rigoroz dhe lutjen e pandërprerë. Ai nuk lejonte askënd të hynte në qelinë e tij, përveç kur dilte për lëmoshë ose për të dhënë mësim. Ai shquhej për dashurinë ndaj të afërmit dhe për butësinë që shënonte gjithë formën e tij. Familjet Sigouros dhe Mondinos kishin një urrejtje vdekjeprurëse dhe luftimet ndodhnin shpesh brenda ishullit të vogël. Në njërën prej tyre, u vra vëllai i Shenjtit, fisniku Kostandini Siguros. Vrasësi, i ndjekur nga familjarët e viktimës, ka mbërritur pa frymë në Manastirin e Anafonitrisë dhe ka kërkuar mbrojtje nga igumeni. Ai nuk e dinte se po kërkonte azil nga vetë vëllai i njeriut që kishte vrarë. Kur Dionisi e pyeti se pse u drodh kaq shumë, ai rrëfeu me lot dhe i dha emrin e viktimës. Shenjtori u trondit, por frenoi brenda vetes dhimbjen e natyrës dhe tundimin e hakmarrjes. Duke imituar Krishtin që i fali kryqtarët e tij, ai e ngushëlloi, e çoi në pendim dhe e fshehu në një qeli të fshehur. Kur pak më vonë të afërmit e Shenjtit arritën në Manastir me njerëz të armatosur, Dionisi bëri sikur nuk dinte asgjë. Ai qau me ta për vëllain e humbur, i ngushëlloi me fjalë paqeje dhe i ktheu në drejtim të gabuar nga i arratisuri. Sapo u largua turma, ai e çoi vrasësin në plazh, i dha ushqim dhe e ndihmoi të arratisej në një vend tjetër. Me këtë veprim të ngjashëm me Krishtin, ai parandaloi një krim të ri dhe i dha vrasësit mundësinë e shpëtimit. Për këtë moment unik ai u quajt nga Zakintasit “Shën i Apologjisë” dhe ky emër e shoqëron edhe sot e kësaj dite. I stolisur me virtyte kaq të larta, ai mori edhe nga Zoti hirin për të bërë mrekulli të mëdha. Një herë ai ndaloi rrjedhën e një lumi të përmbytur me lutjen e tij në mënyrë që të mund të kalonte me dishepullin e tij. Një herë tjetër ai urdhëroi të hapej varri i një gruaje që kishte vdekur nën një mallkim dhe eshtrat e saj mbetën të paprekura. Pas dëshirës së faljes, trupi u tret në pluhur, sipas ligjit të natyrës. Me fuqinë e lutjes së tij, ai u dha gjithashtu peshkatarëve jobesimtarë, të cilët blasfemuan kundër Perëndisë, një kapje të mrekullueshme të peshkut dhe i çoi në pendim. Zoti e kishte pajisur atë në mënyrë të pasur me dhuratën e aftësisë dalluese, saqë u zbuloi besimtarëve mëkatet e tyre përpara se të kishin kohë për të rrëfyer. Ai arriti një pleqëri të pjekur, shtatëdhjetë e pesë vjeç, duke përhapur rreth tij mrekulli, gëzim, paqe dhe dashuri të pakufishme. Ai ia dorëzoi shpirtin Zotit më shtatëmbëdhjetë dhjetor të njëmijë e gjashtëqind e njëzet e dy, pas një sëmundjeje të dhimbshme dhe pas vitesh ushtrime të vështira. Ai u kishte parathënë dishepujve të tij ditën e saktë të dëbimit të tij dhe i kishte ngushëlluar deri në fund. Sipas dëshirës së tij, trupi i tij u dërgua për varrim në Manastirin e Strofadës. Ajo u shoqërua me himne, lot dhe lutje të besimtarëve të panumërt. Pak më vonë, pas shumë paraqitjeve te igumeni dhe vëllezërit, u vendos që të zhvarroset relikti i bekuar. Më pas u zbulua mrekullia e madhe, pasi trupi i tij u gjet tërësisht i pakorruptueshëm, duke lëshuar një aromë qiellore që mbushi manastirin. Pasi e vendosën sërish me uniformën ipeshkvore, rrobën e shenjtë e depozituan në narteksin e katolikonit të manastirit, ku qëndroi për vite me radhë. Në vitin 1717, kur manastiri i Strophades u shkatërrua nga bastisjet e piratëve turq, murgjit e transferuan reliktin e shenjtë në metropolin e Zakynthos. Që atëherë ajo është mbajtur me nderim të thellë në tempullin me të njëjtin emër dhe është krenaria e të gjithë ishullit. Shenjtëria e tij u njoh zyrtarisht nga Patriarkana Ekumenike në 1733, megjithëse populli e nderoi atë si shenjtor shumë më herët. Shpallja e tij si shenjt mbrojtës i Zakinthos u bë me vendim të Senatit të Venedikut, pas propozimit të parashikuesit Francis Manolessos. Më pas dita e shtatëmbëdhjetë dhjetorit, dita e gjumit të tij dhe njëzet e katër gushti, dita e shpërnguljes, u caktuan si festë zyrtare e tij. Thuhet se shenjtori shpesh del nga relikuari dhe shëtit nëpër ishull, duke ndihmuar ata që e thërrasin me besim. Shpatat e pantoflave të tij konsumohen dhe zëvendësohen herë pas here me të reja, ndërsa të vjetrat priten në copa dhe u shpërndahen pelegrinëve si një bekim i çmuar.