Μηνάς ο Καλλικέλαδος και οι συνοδοί μάρτυρες

Στην Αλεξάνδρεια του τετάρτου αιώνα, ένας σοφός Αθηναίος ρήτορας έπεισε με τον λόγο του ολόκληρη πόλη να αναγνωρίσει τον Χριστό αντί των ειδώλων. Ο ίδιος αυτοκράτορας Μαξιμίνος, παρά την οργή του, δεν μπόρεσε να σταματήσει το θαύμα που γεννιόταν στην πιο ειδωλολατρική πρωτεύουσα της Αιγύπτου. Η μεγάλη πόλη βρισκόταν τότε σε ταραχές, καθώς οι οπαδοί του Ευαγγελίου κέρδιζαν συνεχώς έδαφος έναντι των λατρευτών των ειδώλων.

Ο αυτοκράτορας έστειλε στην Αλεξάνδρεια έναν σύμβουλό του, τον Μηνά, για να ειρηνεύσει τις αντιμαχόμενες παρατάξεις. Ο Μηνάς καταγόταν από αρχοντική οικογένεια των Αθηνών και είχε σπουδάσει με επιμέλεια όλη την ελληνική παιδεία. Για τη μελωδική του ευγλωττία τον αποκαλούσαν Καλλικέλαδο και τον θαύμαζαν σε όλη την επικράτεια.

Ο αυτοκράτορας αγνοούσε πως είχε γίνει χριστιανός εδώ και χρόνια και περίμενε σημάδι από τον Θεό. Ο ίδιος φοβόταν μήπως δεν ήταν ακόμη έτοιμος να αντιμετωπίσει έναν πρόωρο και βίαιο θάνατο. Έτσι κρατούσε την πίστη του κρυφή, με βαθιά εσωτερική αναμονή και προσευχή.

Όταν έφτασε στην Αίγυπτο, με τη σοφία του και την αυτοκρατορική εξουσία ειρήνευσε γρήγορα τους κατοίκους της Αλεξάνδρειας. Αντί όμως να καταπνίξει το Ευαγγέλιο, ο Μηνάς αναδείχθηκε ο πιο θερμός υπερασπιστής της χριστιανικής πίστης. Περιφρόνησε τα σοφίσματα της κοσμικής γνώσης και κήρυττε με δύναμη το μήνυμα της σωτηρίας στους ειδωλολάτρες.

Παράλληλα στήριζε τους χριστιανούς να μένουν σταθεροί στην ομολογία τους και να μην φοβούνται καμία δοκιμασία. Ο Θεός επιβεβαίωνε τα λόγια του με πολλά θαύματα, που φανέρωναν την ζωντανή παρουσία του Χριστού μέσα του. Αρκούσε να ακουμπήσει το χέρι του στους ασθενείς και να τους σφραγίσει με το σημείο του Σταυρού.

Αμέσως οι τυφλοί έβλεπαν, οι κουφοί άκουγαν, οι χωλοί περπατούσαν και οι δαιμονισμένοι ελευθερώνονταν από τα πονηρά πνεύματα. Μπροστά σε αυτές τις αναρίθμητες θεοσημίες, πλήθος Αλεξανδρινών εγκατέλειπαν την απάτη των ειδώλων με ορμή. Γκρέμιζαν τα είδωλα και έτρεχαν στον άγιο να σβήσουν τη δίψα τους με το ζωντανό ύδωρ της διδασκαλίας.

Όταν ο αυτοκράτορας πληροφορήθηκε πως η μητρόπολη της Αιγύπτου κινδύνευε να γίνει ολόκληρη χριστιανική, ταράχθηκε υπέρμετρα. Υποψιάστηκε πως ο Μηνάς σχεδίαζε ανταρσία και επιδίωκε να σφετεριστεί την εξουσία του. Αποφάσισε λοιπόν να τον απομακρύνει αμέσως από κάθε δημόσιο αξίωμα.

Στην Αλεξάνδρεια έστειλε άλλον αξιωματούχο, τον Ερμογένη, για να αποκαταστήσει την αυτοκρατορική αυθεντία. Είχε εντολή να πείσει τον Μηνά να αρνηθεί τον Χριστό, αλλιώς θα τον αποκεφάλιζε μετά από φοβερά βασανιστήρια. Και ο Ερμογένης καταγόταν από τις Αθήνες και ήταν άνθρωπος καλός, δίκαιος και ευσεβής στους τρόπους του.

Χωρίς να γνωρίζει τον Χριστό, πίστευε πως υπηρετούσε τη δικαιοσύνη υπερασπίζοντας τα συμφέροντα του αυτοκράτορα. Μπήκε στην πόλη συνοδευμένος από ισχυρή φρουρά και έκλεισε αμέσως τον Μηνά στη φυλακή. Στη συνέχεια διέταξε να τον φέρουν δεμένο μπροστά στο δικαστήριο για να τον κρίνει δημόσια.

Ο Μηνάς απαντούσε με βαθιά γαλήνη και θαυμαστή σιγουριά σε όλες τις ερωτήσεις του δικαστή. Διακήρυξε την πιστότητά του στον αυτοκράτορα σε όσα δεν αντιστρατεύονταν την πίστη του στον αληθινό Τριαδικό Θεό. Διηγήθηκε με παρρησία πώς προσήλθε στη χριστιανική πίστη και πόσα θαύματα έκανε ο Θεός μέσω του ταπεινού του προσώπου.

Ο λαός γέμισε θαυμασμό, καθώς άκουγε τον άγιο να καταρρίπτει με τόση δύναμη τη λατρεία των ψεύτικων ειδώλων. Από τις πολλές μαρτυρίες η συνέλευση έγερνε ολοφάνερα προς το μέρος των χριστιανών. Ο Ερμογένης ταράχθηκε και ανέβαλε τη δίκη για την επόμενη ημέρα.

Την επομένη ο Ερμογένης διέταξε να φέρουν ξανά τον μάρτυρα στο αμφιθέατρο μπροστά στο πλήθος. Παρουσίασε μπροστά του όλα τα όργανα των βασανιστηρίων, ελπίζοντας πως ο φόβος θα τον λύγιζε. Όμως ούτε τα λόγια ούτε η φοβερή εικόνα των οργάνων μπόρεσαν να ταράξουν τον δούλο του Θεού.

Οι δήμιοι έγδαραν το δέρμα από τα πόδια του και πλημμύρισε το έδαφος αίμα. Ο μάρτυρας όμως, με όλο το αβάσταχτο μαρτύριο, διατηρούσε πρόσωπο γεμάτο φως και ειρήνη. Έψαλλε δοξολογίες στον Θεό και υπέμενε με χαρά πολλά βασανιστήρια, ενώ το πλήθος τον χειροκροτούσε ενθουσιασμένο.

Του έκοψαν τη γλώσσα και του έβγαλαν τα δύο μάτια. Στο τέλος ο Ερμογένης διέταξε να τον ρίξουν στη φυλακή και την επομένη να τον παραδώσουν στα άγρια θηρία. Μέσα στη νύχτα όμως ο ίδιος ο Κύριος Ιησούς Χριστός παρουσιάστηκε στον άγιο και τον θεράπευσε από όλες τις πληγές του.

Την άλλη μέρα ο Ερμογένης, μετανιωμένος για τη σκληρότητά του, συγκέντρωσε ξανά τον λαό στο αμφιθέατρο. Ήθελε να τιμήσει τον ηρωισμό αυτού που πίστευε πως είχε ήδη πεθάνει από τα φοβερά βασανιστήρια. Όμως η έκπληξή του υπήρξε μεγάλη, όταν είδε τον Μηνά να εμφανίζεται μπροστά του ολόκληρος υγιής και χαρούμενος.

Δίπλα του στέκονταν δύο άγγελοι με λαμπρή όψη, που ο Θεός είχε αποστείλει για να του παρασταθούν ως σωματοφύλακες. Τότε ο Ερμογένης αναγνώρισε τη δύναμη της χριστιανικής πίστης, η οποία υπερβαίνει τον θάνατο και κάθε εξουσία. Στράφηκε προς τον Χριστό μέσα σε ζητωκραυγές του λαού, που πανηγύριζε μαζί του την αλήθεια του Ευαγγελίου.

Σε λίγο καιρό βαπτίστηκε μαζί με πολλούς κατοίκους της Αλεξάνδρειας και χάρηκε την αναγέννηση του αγίου βαπτίσματος. Μετά από οκτώ ημέρες, με τη συμβουλή του αγίου Μηνά, εκλέχθηκε επίσκοπος της μεγάλης αιγυπτιακής μητρόπολης. Τον χειροτόνησε σύνοδος από δεκατρείς επισκόπους, που είχαν φτάσει για να στηρίξουν τον αγώνα των αγίων.

Ο Ερμογένης στο νέο του αξίωμα έδειξε με τη ζωή του το παράδειγμα της ευαγγελικής βιοτής. Μοίρασε όλη του την περιουσία στους φτωχούς και ανέτρεψε τους βωμούς των ειδώλων. Στη θέση τους ύψωσε ναούς του αληθινού Θεού και θεμελίωσε νέες χριστιανικές κοινότητες σε όλη την περιοχή.

Κήρυττε ακατάπαυστα τον λόγο της αλήθειας και επισκεπτόταν τους ασθενείς με αληθινή στοργή. Συμπονούσε όλους όσοι βρίσκονταν σε δοκιμασίες και θλίψεις, όπως ακριβώς ο Χριστός. Όταν ο αυτοκράτορας πληροφορήθηκε αυτές τις εξελίξεις, ξέσπασε σε φοβερή οργή και άφησε αμέσως κάθε άλλη υπόθεση.

Αποφάσισε να κατέβει ο ίδιος στην Αλεξάνδρεια μαζί με μεγάλη στρατιωτική δύναμη για να τιμωρήσει τους επικίνδυνους στασιαστές. Έγινε δίκη, στην οποία ο Μαξιμίνος βρέθηκε εντελώς εκτεθειμένος μπροστά στις σταθερές απολογίες των μαρτύρων. Διέταξε λοιπόν τους δημίους να κόψουν τα χέρια και τα πόδια του Ερμογένη μπροστά στα μάτια του.

Έπειτα τα έριξαν σε αναμμένο καμίνι, ενώ ο μάρτυρας ευχαριστούσε τον Θεό για την προσφορά αυτή. Στη συνέχεια τρύπησαν το σώμα του με δόρατα και σκόρπισαν τα σπλάχνα του στο χώμα. Τελικά πέταξαν τα λείψανα του αγίου επισκόπου στον ποταμό, νομίζοντας πως έτσι θα σβήσει η μνήμη του.

Έπειτα ο Μαξιμίνος στράφηκε εναντίον του Μηνά, που θεωρούσε τον κύριο υπεύθυνο για όλα όσα συνέβησαν. Φοβόταν πάλι την παρρησία του και την οργή του λαού αν τον εκτελούσε φανερά μπροστά σε όλους. Αποφάσισε να τον αφήσει να πεθάνει αργά μέσα στο σκοτάδι της φυλακής.

Σε σκοτεινό κελί τον κρέμασε από τα χέρια και έδεσε στα πόδια του βαριά αγκωνάρια. Ήθελε να εξαντληθεί από τη φοβερή τάνυση χωρίς καμία ανθρώπινη παρηγοριά. Και οι δύο όμως άγιοι σώθηκαν με θαυμαστό τρόπο από τον Θεό και παρουσιάστηκαν μπροστά στον τύραννο ολοζώντανοι.

Το πλήθος τους υποδέχτηκε με ενθουσιώδεις κραυγές, φωνάζοντας πως δεν υπάρχει άλλος Θεός εκτός από τον Χριστό. Μπροστά σε αυτό το θαυμαστό θέαμα ο Εύγραφος, γραμματέας του αγίου Μηνά, γέμισε ιερή τόλμη και πίστη. Πετάχτηκε στη μέση της αρένας και έκανε το σημείο του τιμίου Σταυρού μπροστά σε όλους.

Διακήρυξε πως είναι χριστιανός και ζήτησε την τιμή να μαρτυρήσει για τον Κύριο. Ο Μαξιμίνος εξοργίστηκε από τον ηρωισμό του νέου αυτού άνδρα και από τις ελεγκτικές του παρατηρήσεις. Άρπαξε τότε το ξίφος ενός σωματοφύλακα και χτύπησε τον Εύγραφο με τα ίδια του τα χέρια.

Έπειτα, χωρίς να χάσει χρόνο, διέταξε να αποκεφαλίσουν αμέσως τον Μηνά και τον Ερμογένη. Έτσι ολοκληρώθηκε ο αγώνας των τριών αγίων με το ίδιο μαρτυρικό τέλος. Τα ιερά λείψανα των μαρτύρων μεταφέρθηκαν αργότερα στο Βυζάντιο μέσα από πολλά θαύματα.

Η Πρόνοια του Θεού οδήγησε τη σιδερένια θήκη επάνω στα κύματα ως την πρωτεύουσα. Ο επίσκοπος τα δέχτηκε με τιμή κατόπιν θείας αποκάλυψης και τα ενταφίασε στα τείχη της πόλης. Από εκεί επιτελούν θαυμαστές ιάσεις και προστασίες, ως απόδειξη πως το Άγιο Πνεύμα κατοικεί πάντοτε στα σώματα των αγίων.