Οι Απόστολοι των Εβδομήκοντα και η πορεία τους κοντά στον Παύλο

Ο Σωσθένης ήταν αρχισυνάγωγος στην Κόρινθο και ξυλοκοπήθηκε άγρια μπροστά στο βήμα του ανθυπάτου Γαλλίωνα, όταν οι Ιουδαίοι ξέσπασαν στην οργή τους εναντίον του Παύλου. Ο Απολλώς, λόγιος Αλεξανδρινός, έφερε στην Κόρινθο τέτοια ρητορική δύναμη, ώστε οι πιστοί σχεδόν χωρίστηκαν σε δύο αντίπαλες παρατάξεις γύρω από το όνομά του. Οι δύο αυτές μορφές ανήκουν στον χορό των Εβδομήκοντα Αποστόλων, τους οποίους ο Κύριος ξεχώρισε λίγο μετά την αποστολή των Δώδεκα.

Μαζί με τον Κηφά, τον Τυχικό, τον Επαφρόδιτο και τον Καίσαρα, αποτέλεσαν τους πιστούς συνεργάτες των μεγάλων Αποστόλων στο έργο του Ευαγγελίου. Ο Σωσθένης, μετά τον ξυλοδαρμό, δέχτηκε τον λόγο του Παύλου και έγινε ο ίδιος μαθητής του Χριστού. Ο Παύλος τον αγκάλιασε με τόση εμπιστοσύνη, ώστε στην πρώτη επιστολή προς Κορινθίους τον αναφέρει ως αδελφό και συνεργάτη του στην ευαγγελική προσπάθεια.

Αργότερα τον ακολούθησε στις περιοδείες του και ανέλαβε το πηδάλιο της Εκκλησίας ως επίσκοπος Κολοφώνος της Μικράς Ασίας, που υπαγόταν στη μητρόπολη της Εφέσου. Ο Απολλώς καταγόταν από την Αλεξάνδρεια και είχε μελετήσει σε βάθος τις Γραφές, ώστε ο λόγος του να αιχμαλωτίζει τα πλήθη. Στην αρχή γνώριζε μόνο το βάπτισμα του Ιωάννη, όμως δίδασκε με φλόγα ψυχής όσα είχε ήδη πληροφορηθεί για τον Κύριο.

Όταν πέρασε από την Έφεσο, τον υποδέχτηκαν με αγάπη ο Ακύλας και η Πρίσκιλλα και του εξήγησαν με ακρίβεια την πληρότητα της χριστιανικής πίστης. Έπειτα από εκείνη τη συνάντηση κατηχήθηκε, βαπτίστηκε και ξεκίνησε για την Αχαΐα, όπου συνέχισε το έργο του Παύλου ανάμεσα στους εθνικούς. Το ρητορικό του χάρισμα γέννησε όμως και ένα πρόβλημα, καθώς οι Κορίνθιοι χωρίστηκαν σε όσους ανήκαν στον Παύλο και σε όσους ακολουθούσαν τον Απολλώ.

Ο Απόστολος των Εθνών τους έλεγξε με αγάπη στην πρώτη επιστολή του, τονίζοντας ότι όλοι οι εργάτες είναι συνεργοί του Θεού για την οικοδόμηση της μίας Εκκλησίας. Στο τέλος της ζωής του κήρυξε στην Κρήτη και ανέλαβε την επισκοπή της Καισαρείας, αφιερωμένος ως το τέλος στο ευαγγελικό κήρυγμα. Ο Επαφρόδιτος υπήρξε ένας από τους πιο αγαπημένους συνεργάτες του Παύλου και κήρυσσε με ζήλο στους Φιλίππους της Μακεδονίας.

Όταν ο Απόστολος βρισκόταν φυλακισμένος στη Ρώμη, η εκεί χριστιανική κοινότητα τον έστειλε με δώρα και πρακτική στήριξη για τον δάσκαλό τους. Καθώς τον υπηρετούσε με αυταπάρνηση, αρρώστησε βαριά και έφτασε κοντά στον θάνατο μέσα στους κόπους της φιλικής διακονίας. Ο Θεός όμως τον φύλαξε και τον σήκωσε, για να συνεχίσει την αποστολή του δίπλα στους ομοϊδεάτες αδελφούς του.

Ο Παύλος τον έστειλε τότε πίσω στους Φιλιππησίους, εμπιστευόμενος στα χέρια του τη γνωστή επιστολή προς εκείνη την κοινότητα. Άλλες παραδόσεις τον θέλουν διάδοχο του Σωσθένη στον θρόνο του Κολοφώνος, ενώ άλλες τον αναφέρουν ως διαρκή επίσκοπο των Φιλίππων. Σύμφωνα με ρωσική παράδοση, υπηρέτησε ως επίσκοπος της θρακικής πόλης Αδριακής με ποιμαντική αφοσίωση.

Όπου και αν έδρασε, παρέμεινε για όλους το πρότυπο του πιστού συνεργάτη, που ριψοκινδυνεύει ακόμη και τη ζωή του για την αγάπη του Χριστού και των αδελφών. Ο Καίσαρ μνημονεύεται σύντομα από τον Παύλο στην προς Φιλιππησίους επιστολή, εκεί όπου ο Απόστολος στέλνει χαιρετισμούς εκ μέρους όλων των πιστών. Η παράδοση τον αναγνωρίζει ως επίσκοπο της Κορώνης στην Πελοπόννησο, όπου εργάστηκε με σύνεση και αγάπη για το ποίμνιο του Κυρίου.

Ένα χειρόγραφο της βιβλιοθήκης της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων τον φέρει αρχικά ως επίσκοπο Δυρραχίου και αργότερα ως ποιμένα της Κορώνης. Έτσι το όνομά του συνδέθηκε τόσο με την αλβανική ακτή όσο και με τα παράλια της νότιας Ελλάδας. Ο Τυχικός καταγόταν από τη Μικρά Ασία και υπήρξε από τους πιο πιστούς συνεργάτες του Αποστόλου των Εθνών.

Συνόδευσε τον Παύλο από την Κόρινθο προς τα Ιεροσόλυμα και ανέλαβε να μεταφέρει επιστολές και διδαχές στις μακρινές κοινότητες. Άλλες πηγές τον θέλουν διάδοχο του Σωσθένη στον θρόνο Κολοφώνος, ενώ άλλες πρώτο επίσκοπο της Χαλκηδόνος Βιθυνίας. Για τον Κηφά οι Συναξαριστές δεν διασώζουν συγκεκριμένα βιογραφικά στοιχεία, παρά μόνον ότι ποίμανε με αφοσίωση την Εκκλησία του Κολοφώνος.