Οι Άγιοι Μάρτυρες της Αφρικής που μαρτύρησαν από τους Αρειανούς

Εξήντα ιερείς έμειναν χωρίς γλώσσα και όμως κήρυτταν καθαρά την ορθή πίστη, ελέγχοντας την αρειανική πλάνη μπροστά στους Βανδάλους. Τριακόσιοι πιστοί, μαζεμένοι κρυφά σε έναν ναό για τη Θεία Λειτουργία, παρέμειναν εκεί με τη θέλησή τους και αποκεφαλίστηκαν από τα ξίφη των βαρβάρων. Η μνήμη τους τιμάται στις οκτώ Δεκεμβρίου κατά τη σλαβική παράδοση και στις επτά Δεκεμβρίου κατά την ελληνική.

Έζησαν στα χρόνια του αυτοκράτορα Ζήνωνα, όταν την Αφρική κυβερνούσε ο Γουννέριχος, γιος και διάδοχος του Γιζέριχου, βαθιά ριζωμένος στην αίρεση του Αρείου. Με την παρότρυνση των ομόφρονων επισκόπων Κυρίλλου και Βιδιμάνδη ή Βαλινάρδη, ο ηγεμόνας ξεκίνησε διωγμό φοβερό εναντίον των Ορθοδόξων, σκληρότερο από εκείνον του Διοκλητιανού και του Μαξιμιανού. Σε όλες τις πόλεις και τις επαρχίες της επικράτειάς του έστειλε δεκαπέντε χιλιάδες στρατιώτες, με την εντολή να εκδιώξουν παντού τους ορθόδοξους ιερείς.

Όποιος αρνιόταν να βαπτιστεί αρειανικά εκτελούνταν επί τόπου, χωρίς δίκη και χωρίς έλεος. Η πίστη όμως των Ορθοδόξων δεν λύγισε μπροστά στις απειλές, και πολλοί προτίμησαν το μαρτύριο από την προδοσία της αληθινής ομολογίας του Χριστού. Σε εκείνη τη δύσκολη ώρα οι πιστοί συγκεντρώθηκαν κρυφά σε έναν ναό, για να τελέσουν με ησυχία τη Θεία Λειτουργία και να ενισχυθούν από τα Άχραντα Μυστήρια.

Οι βάρβαροι όμως πληροφορήθηκαν τη σύναξη, όρμησαν μέσα στον ναό με γυμνά τα ξίφη και βρήκαν τους Ορθοδόξους να ψάλλουν και να δοξολογούν τον αληθινό Θεό. Άλλοι από τους πιστούς δοκίμασαν να σωθούν με τη φυγή, αφήνοντας πίσω σπίτια, χωράφια και κάθε τους υπάρχον. Όσοι όμως στέκονταν στερεοί στην ορθή πίστη παρέδωσαν με τη θέλησή τους το σώμα τους στα βασανιστήρια και στο ξίφος του δημίου.

Έτσι τριακόσιοι αδελφοί, που αρνήθηκαν να ομολογήσουν τα δόγματα των αρειανών, αποκεφαλίστηκαν για το όνομα του Χριστού και τη δόξα της Εκκλησίας. Ανάμεσά τους υπήρχαν γέροντες με άσπρα μαλλιά, νέοι στην ακμή της ηλικίας τους και πατέρες οικογενειών με βαριές ευθύνες. Κανείς δεν λύγισε, κανείς δεν δείλιασε, κανείς δεν αρνήθηκε τον Νυμφίο της ψυχής του την κρίσιμη ώρα.

Το μαρτύριό τους ολοκληρώθηκε γύρω στο έτος τετρακόσια εβδομήντα εφτά, σφραγίζοντας με το αίμα τους τη μαρτυρία της Ορθοδοξίας μέσα στην Αφρική. Οι ιερείς ωστόσο φλέγονταν από ακόμη μεγαλύτερο ζήλο για την ορθή πίστη και υπέφεραν γι’ αυτόν πολύ βαρύτερα μαρτύρια. Δύο από αυτούς παραδόθηκαν ζωντανοί στις φλόγες και εξήντα δεν είχαν την ίδια κατάληξη με τους υπολοίπους.

Οι βάρβαροι τους έκοψαν τις γλώσσες από τη ρίζα, νομίζοντας πως έτσι θα έσβηναν το κήρυγμα της αλήθειας μέσα από τα στόματά τους. Οι Μάρτυρες όμως διασκορπίστηκαν σε όλη την ελληνική γη και πάνω τους φανερώθηκε μεγάλη και θαυμαστή δύναμη του Θεού. Αν και στερημένοι από το όργανο της φωνής, μιλούσαν με παρρησία, καθαρά και κατανοητά, και ανέτρεπαν με τα λόγια τους τις αρειανικές πλάνες.

Όσοι τους έβλεπαν και τους άκουγαν έμεναν έκπληκτοι από το θαύμα και δόξαζαν με δάκρυα τον Κύριο. Μπροστά στους ίδιους τους Βανδάλους ομολόγησαν τον Υιό ομοούσιο με τον Πατέρα και υπερασπίστηκαν την πατερική παράδοση. Ανάμεσα στους ομολογητές ξεχώριζαν ηλικιωμένοι, νέοι και αρχηγοί οικογενειών, μα όλοι έμειναν πιστοί στον Χριστό και στην Αγία του Εκκλησία μέχρι τέλους.

Η μαρτυρία τους έγινε για την Εκκλησία στήριγμα ακλόνητο, μέσα στα δύσκολα χρόνια της αρειανικής βίας. Την ίδια εποχή στη Ρώμη η σύζυγος του έπαρχου της πόλεως, η Σουνίλδη, βρισκόταν βαριά νοσημένη από την αίρεση του Αρείου και προσπαθούσε να μεταδώσει την πλάνη της στις γνωστές της κυρίες. Αυτή πίεζε τη γυναίκα ενός Ρωμαίου αξιωματούχου, την ευσεβή Ανθούσα, να δεχτεί το αρειανικό βάπτισμα και να αρνηθεί την πατρώα πίστη.

Η Ανθούσα όμως απαντούσε σταθερά πως είχε ήδη βαπτιστεί με ύδωρ και Πνεύμα από τον επίσκοπο των Μεδιολάνων, τον μέγα Αμβρόσιο. Η Σουνίλδη οργίστηκε με τη σταθερότητα της ομολογίας και έδωσε εντολή να καεί ζωντανή η ευγενική και πιστή νεομάρτυς. Ο σύζυγος της Αγίας τρομοκρατήθηκε από την τύχη της γυναίκας του και έσπευσε μόνος του να δεχθεί το αρειανικό βάπτισμα.

Λίγο καιρό αργότερα, θέλοντας να κάνει έναν περίπατο για ξεκούραση, ανέβηκε στο άλογό του και βγήκε στους δρόμους της πόλεως. Όταν βρέθηκε απέναντι από τον ναό του Θεού, έπεσε ξαφνικά πάνω του κεραυνός και τύλιξε όλο το σώμα του στις φλόγες. Έπεσε από το άλογό του και κάηκε ολόκληρος μπροστά στα μάτια των περαστικών.

Έτσι εκπληρώθηκε επάνω του η δίκαιη κρίση του Θεού, πριν ακόμη γνωρίσει το αιώνιο πυρ της κολάσεως.