Ο Αναστημένος Όσιος Αθανάσιος των Σπηλαίων

Δύο ολόκληρες ημέρες κειτόταν νεκρός μέσα στο κελί του, τυλιγμένος στα σάβανα, όταν ξαφνικά οι αδελφοί τον αντίκρισαν να κάθεται όρθιος και να κλαίει με λυγμούς. Έπειτα κλείστηκε σε σπηλιά της Λαύρας του Κιέβου για δώδεκα χρόνια, χωρίς να δει ποτέ ξανά το φως του ήλιου ούτε να μιλήσει σε άνθρωπο. Ο Όσιος Αθανάσιος ασκήτεψε στη φημισμένη Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου, σε μια εποχή που η μοναστική ζωή άνθιζε στις ρωσικές περιοχές.

Ζούσε με προσευχή, νηστεία και απόλυτη υπακοή στον ηγούμενο, ακολουθώντας τα ίχνη των οσίων Αντωνίου και Θεοδοσίου, των θεμελιωτών αυτής της ιερής μονής. Μια μακρόχρονη και βαριά αρρώστια τον καθήλωσε στο κρεβάτι του πόνου για πολύ καιρό, μέχρι που ήρθε η ώρα να παραδώσει την ψυχή του στον Κύριο. Οι μοναχοί τον περιποιήθηκαν με ευλάβεια, καθάρισαν το σώμα του και το τύλιξαν στα σάβανα, όπως αρμόζει σε κεκοιμημένο μοναχό.

Όμως, για κάποια αιτία που δεν αναφέρεται καθαρά, η ταφή καθυστέρησε και ο νεκρός παρέμεινε άθαφτος για δύο μέρες μέσα στη μονή. Τη νύχτα ο ηγούμενος είδε ένα παράξενο όραμα και άκουσε καθαρά μια φωνή να του λέει πως ο άνθρωπος του Θεού Αθανάσιος βρίσκεται άθαφτος δύο ημέρες χωρίς να ενδιαφέρεται κανείς. Μόλις χάραξε η αυγή, ο ηγούμενος μάζεψε τους αδελφούς και κατευθύνθηκε προς το κελί του κεκοιμημένου, για να τελέσει επιτέλους την ταφή του.

Όταν όμως άνοιξαν την πόρτα, αντίκρισαν κάτι που τους πάγωσε το αίμα και τους έκοψε την ανάσα από τον δέος. Ο Αθανάσιος καθόταν ζωντανός μέσα στα σάβανά του και έκλαιγε σιωπηλά, με τα δάκρυα να κυλούν ασταμάτητα στο πρόσωπό του. Οι μοναχοί τον περικύκλωσαν τρομαγμένοι και άρχισαν να τον ρωτούν με αγωνία πώς ανέστη, τι είδε στον άλλο κόσμο και τι άκουσε.

Εκείνος όμως αρνιόταν να μιλήσει και επαναλάμβανε διαρκώς μόνο μία λέξη με μεγάλη ένταση. Τους έλεγε απλώς να σωθούν, χωρίς να προσθέτει τίποτε άλλο για όσα είχε αντικρίσει πέρα από τον τάφο. Οι αδελφοί επέμεναν με δάκρυα και ικεσίες να τους αποκαλύψει κάτι ωφέλιμο για την ψυχή τους.

Τότε ο αναστημένος μοναχός τους είπε πως, αν τους μιλούσε, δεν θα πίστευαν και δεν θα τον άκουγαν στις συμβουλές του. Οι μοναχοί ορκίστηκαν ενώπιον του Κυρίου ότι θα τηρούσαν με ακρίβεια όλα όσα θα τους πρόσταζε με το στόμα του. Τότε εκείνος άνοιξε επιτέλους την καρδιά του και τους παρέδωσε τρεις πολύτιμες παραγγελίες, σαν θησαυρό από τον άλλο κόσμο.

Τους ζήτησε να έχουν τέλεια υπακοή στον ηγούμενο σε κάθε πράγμα, χωρίς αντιλογίες και μικρόψυχους λογισμούς. Τους παρακάλεσε ακόμα να μετανοούν κάθε ώρα και κάθε στιγμή για τα σφάλματά τους, χωρίς αναβολές και χωρίς δικαιολογίες. Τέλος, τους είπε να προσεύχονται αδιάκοπα στον Κύριο Ιησού Χριστό, στην Πανάχραντη Μητέρα του και στους οσίους πατέρες Αντώνιο και Θεοδόσιο.

Σκοπός αυτής της προσευχής ήταν να αξιωθούν να τελειώσουν τη ζωή τους μέσα στη μονή και να ταφούν με τους αγίους πατέρες στο σπήλαιο. Τους τόνισε πως αυτές οι τρεις αρετές υπερβαίνουν όλες τις άλλες και χαρίζουν στον άνθρωπο την αληθινή μακαριότητα. Αμέσως μετά τα λόγια αυτά ο Αθανάσιος κατευθύνθηκε προς το σπήλαιο της ασκήσεως, χωρίς να γυρίσει ούτε μία φορά το κεφάλι του πίσω.

Έκλεισε τις πόρτες από μέσα και παρέμεινε εκεί για δώδεκα ολόκληρα χρόνια, χωρίς να βγει ποτέ έξω για κανέναν λόγο. Δεν είδε ξανά το φως του ήλιου, δεν αντίκρισε ανθρώπινο πρόσωπο και δεν αντάλλαξε λέξη με κανέναν αδελφό όλο αυτό το διάστημα. Έκλαιγε ασταμάτητα μέρα και νύχτα για τις αμαρτίες όλου του κόσμου, ποτίζοντας τη γη του σπηλαίου με τα δάκρυα της μετάνοιάς του.

Έτρωγε ελάχιστο ψωμί και έπινε λίγο νερό, και μάλιστα μόνο κάθε δεύτερη μέρα, σαν να μην είχε σώμα από σάρκα και αίμα. Παράδοση των πατέρων αναφέρει πως μέσα στο σκοτεινό εκείνο σπήλαιο δεν χρειαζόταν κεριά, γιατί ένα ουράνιο φως φώτιζε διαρκώς τον ασκητή. Όταν πλησίασε η ώρα της κοιμήσεώς του, κάλεσε ξανά κοντά του τους αδελφούς της μονής.

Τους επανέλαβε τα ίδια λόγια για την υπακοή και τη μετάνοια και κοιμήθηκε εν ειρήνη γύρω στα χίλια εκατόν εβδομήντα έξι. Μετά την οσιακή κοίμησή του ο Αθανάσιος δεν σταμάτησε να ευεργετεί τους αδελφούς, παρά συνέχισε να φανερώνεται και να θεραπεύει με θαυμαστό τρόπο. Ένας μοναχός της μονής, που ονομαζόταν Βαβύλας, υπέφερε για πολλά χρόνια από βαριά αρρώστια στα πόδια και δεν μπορούσε να σταθεί όρθιος.

Οι πόνοι του ήταν τόσο φοβεροί, ώστε ξεσπούσε σε σπαρακτικές κραυγές και παρακαλούσε τον Θεό να τον λυτρώσει από το μαρτύριο. Μια μέρα παρουσιάστηκε μπροστά του ο όσιος Αθανάσιος ολοζώντανος και του είπε με γλυκύτητα να έρθει κοντά του στο σπήλαιο για να βρει τη θεραπεία του. Ο Βαβύλας θέλησε να τον ρωτήσει πώς και πότε επέστρεψε στη μονή, όμως ο όσιος έγινε ξαφνικά άφαντος μπροστά στα μάτια του.

Πίστεψε αμέσως στο όραμα και ζήτησε από τους αδελφούς να τον μεταφέρουν στον τάφο του οσίου ασκητή. Μόλις άγγιξε το ιερό σκήνωμα, έγινε εντελώς καλά και ποτέ ξανά στη ζωή του δεν αρρώστησε από καμία ασθένεια. Από τότε όλοι κατάλαβαν πως ο Αθανάσιος ευαρέστησε τον Κύριο και αξιώθηκε της αιώνιας μακαριότητας.