Ο Όσιος Ιωαννίκιος του Ντέβιτς και το θαύμα στην κόρη του δεσπότη

Σε μια στενή σπηλιά της ανατολικής Σερβίας, όπου παλαιότερα είχε ασκηθεί ο Όσιος Πέτρος του Κόρης, βρήκε καταφύγιο ένας νέος που είχε αφήσει πίσω του τη θάλασσα της Ζέτας. Εκεί, στη Μαύρη Ποταμιά κοντά στον ποταμό Ίβαρ, ο Όσιος Ιωαννίκιος έστησε το ασκητικό του κελί και άρχισε αγώνα που θα διαρκούσε σχεδόν έναν αιώνα. Καταγόταν από ευλαβείς και θεοφοβούμενους γονείς, που του μετέδωσαν από νωρίς την αγάπη προς τον Χριστό και τη μοναχική ζωή.

Έζησε στα χρόνια του τελευταίου μεσαιωνικού Σέρβου ηγεμόνα, του δεσπότη Γεωργίου Μπράνκοβιτς, σε μια εποχή ταραγμένη και γεμάτη δοκιμασίες για τον λαό του. Από την παιδική του ηλικία αγαπούσε την ησυχία και την προσευχή, και ως έφηβος αποχαιρέτησε τους γονείς του για χάρη του Χριστού. Πέρασε ορεινούς δρόμους και δάση μέχρι που έφτασε στην ανατολική Σερβία, αναζητώντας τόπο κατάλληλο για ησυχαστική ζωή.

Όταν αντίκρισε τη μικρή σπηλιά μέσα στο πυκνό δάσος, κατάλαβε πως εκεί τον οδηγούσε η πρόνοια του Θεού. Στον τόπο εκείνον είχε αγωνιστεί παλαιότερα και ο Όσιος Πέτρος του Κόρης, και η ευλογία του παρέμενε ολοζώντανη. Στο ταπεινό του κελί ο Όσιος Ιωαννίκιος πέρασε πολλά χρόνια με μόνη συντροφιά τη νηστεία, τα δάκρυα και την αδιάλειπτη προσευχή.

Σιγά σιγά η φήμη της αγιότητάς του απλώθηκε σε ολόκληρη τη Σερβία και άρχισαν να φτάνουν προσκυνητές από κάθε γωνιά της χώρας. Άλλοι ζητούσαν τον λόγο του και την ευλογία του, άλλοι παρακαλούσαν να μείνουν κοντά του ως μαθητές στη μοναχική ζωή. Γύρω από το κελί του σχηματίστηκε με τον καιρό μια μικρή αδελφότητα, και οι πατέρες έχτισαν μαζί έναν ναό για τις ανάγκες της κοινής λατρείας.

Όμως ο Όσιος δεν επιθυμούσε τους επαίνους των ανθρώπων ούτε τον θόρυβο της δόξας. Όταν η αγιότητά του έγινε γνωστή παντού, αναχώρησε κρυφά για τη Ντρένιτσα και χάθηκε μέσα στο πυκνό δάσος του Ντέβιτς. Εκεί, σε νέα ερημία, ξανάρχισε τον σκληρό αγώνα της μοναξιάς και της κατά μόνας ζωής.

Πάλεψε με τους δαίμονες, έχυσε δάκρυα μετανοίας και αφοσιώθηκε ολόψυχα στη νοερά προσευχή της καρδιάς. Ο τόπος ήταν άγνωστος και απρόσιτος, όμως ο Θεός φανέρωσε σύντομα τον δούλο Του. Μία ημέρα έφτασε στο δάσος ο δεσπότης Γεώργιος, κρατώντας στην αγκαλιά του την ετοιμοθάνατη κόρη του.

Με δάκρυα παρακάλεσε τον Όσιο να μεσιτεύσει για το παιδί, και ο Άγιος, με τη χάρη του Θεού, της χάρισε την υγεία της. Ο συγκλονισμένος δεσπότης ζήτησε να μάθει με ποιον τρόπο μπορούσε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του στον Άγιο. Ο Όσιος Ιωαννίκιος του ζήτησε να χτίσει μοναστήρι στον τόπο εκείνον του Ντέβιτς, αφιερωμένο στα Εισόδια της Υπεραγίας Θεοτόκου.

Ο ηγεμόνας τήρησε αμέσως την υπόσχεσή του, και η μονή θεμελιώθηκε στη σερβική γη του Κοσσυφοπεδίου. Έπειτα από έναν θεάρεστο βίο γεμάτο άσκηση και θαύματα, ο Όσιος αναπαύθηκε εν Κυρίω τη δευτέρα Δεκεμβρίου, σχεδόν εκατό ετών. Τα χαριτόβρυτα και θαυματουργά του λείψανα παρέμειναν στη μονή ως ανεξάντλητη πηγή ευλογίας για τους πιστούς.

Πλήθος θαυμάτων επιτελέστηκαν μετά την κοίμησή του στους προσκυνητές που κατέφευγαν στη χάρη του. Όσοι τον επικαλούνταν με ζωντανή πίστη έβρισκαν θεραπεία στις αρρώστιες και ανακούφιση στις θλίψεις τους. Στο ίδιο μοναστήρι έζησε αργότερα μια ξακουστή και θεοφιλής μοναχή, η αδελφή Ευφημία, που στην περιοχή του Κοσσυφοπεδίου την έλεγαν Μακαρία Στόινα.

Από βαθιά ευλάβεια προς τον Όσιο Ιωαννίκιο έχτισε μια μικρή Ισποστνίτσα, δηλαδή ένα ταπεινό σπίτι σιωπής και ησυχίας. Η ίδια εκοιμήθη εν Κυρίω κατά το χιλιοστό οκτακοσιοστό ενενηκοστό πέμπτο έτος, αφήνοντας πίσω της μνήμη οσιακή. Ο Όσιος Ιωαννίκιος όμως συνέχισε να θαυματουργεί όπως και όταν ζούσε στη γη πριν από πεντακόσια χρόνια.

Κάποτε ένας άνθρωπος από την Ερζεγοβίνη, ονόματι Μίλος, ετοιμαζόταν να ταξιδέψει στα Ιεροσόλυμα για να προσκυνήσει τους αγίους Τόπους. Λίγο πριν ξεκινήσει, ο Όσιος Ιωαννίκιος του εμφανίστηκε στον ύπνο του και τον απέτρεψε από το ταξίδι. Του είπε πως ήταν προτιμότερο να πάει στο Ντέβιτς και να φροντίσει τον παραμελημένο ναό του, αντί να φτάσει στα Ιεροσόλυμα.

Ο ευλαβής Μίλος υπάκουσε αμέσως στη φωνή του Αγίου και έσπευσε στο μοναστήρι. Καθάρισε τον ναό, τον ανακαίνισε και του χάρισε νέα ζωή με την προσωπική του εργασία. Στο τέλος έλαβε το μοναχικό σχήμα και έμεινε εκεί μέχρι την τελευταία του ώρα.

Στα χρόνια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, όταν οι Αυστριακοί κατείχαν τα σερβικά εδάφη, έφτασε στη μονή του Ντέβιτς ένας Ούγγρος αξιωματικός με στρατιώτες. Πρόσταξε τον ηγούμενο Δαμασκηνό να τον οδηγήσει στον τάφο του Οσίου Ιωαννικίου και άρχισε να ρωτά τι ακριβώς κρύβεται κάτω από την πλάκα. Ο ηγούμενος απάντησε με σεβασμό πως πρόκειται για άγιο τόπο, όπου αναπαύονται τα ιερά λείψανα.

Ο αξιωματικός όμως τον κοίταξε με δυσπιστία και τον ρώτησε με ειρωνεία τι είδους άγιος τόπος είναι αυτός. Φανταζόταν πως ο ηγούμενος έκρυβε εκεί χρυσαφικά και πολύτιμα αντικείμενα της μονής. Διέταξε τότε τους στρατιώτες να σπάσουν την πλάκα του τάφου με αξίνες και σκαπάνες.

Καθώς ολοκλήρωναν την ιερόσυλη πράξη, ο αξιωματικός αισθάνθηκε ξαφνικά έναν δυνατό πόνο στο μέσο του σώματός του. Έπεσε σε ένα κρεβάτι αδύναμος και πριν βραδιάσει παρέδωσε την ψυχή του. Οι τρομαγμένοι στρατιώτες εγκατέλειψαν τα εργαλεία και έφυγαν τρέχοντας από το μοναστήρι.

Η μνήμη του Οσίου τιμάται και την εικοστή έκτη Απριλίου, όταν φανερώθηκαν με θαυμαστό τρόπο τα ιερά του λείψανα στους πιστούς.