Ματθαίος ο τελώνης που έγινε ευαγγελιστής

Στην άκρη του τελωνείου της Καπερναούμ, ένας πλούσιος εισπράκτορας φόρων άκουσε δύο λέξεις και άφησε τα πάντα πίσω του. Λίγο αργότερα, ο ίδιος άνθρωπος έγραφε με το χέρι του το πρώτο Ευαγγέλιο της Καινής Διαθήκης. Ο απόστολος Ματθαίος καταγόταν από τη Γαλιλαία και ήταν γιος του Αλφαίου, αδελφός του αποστόλου Ιακώβου.

Πριν τη συνάντησή του με τον Χριστό τον φώναζαν Λευί και κρατούσε λογαριασμούς για τους Ρωμαίους. Οι συμπατριώτες του τον περιφρονούσαν, επειδή θεωρούσαν τους τελώνες προδότες της πίστης και της πατρίδας τους. Η λέξη τελώνης ισοδυναμούσε με δημόσιο αμαρτωλό, και κανείς ευσεβής Ιουδαίος δεν ήθελε να τους πλησιάζει.

Μια ημέρα ο Ιησούς πέρασε από το τελωνείο μαζί με το πλήθος που τον ακολουθούσε διψασμένο. Σταμάτησε μπροστά στον Ματθαίο και του είπε μόνο μία πρόσκληση: ακολούθα με. Εκείνος δεν δίστασε, δεν λογάριασε χρήματα και ασφάλεια, αλλά σηκώθηκε αμέσως.

Άφησε πίσω του το ταμείο, τους λογαριασμούς και τη συντροφιά των ισχυρών της εποχής. Έπειτα ετοίμασε στο σπίτι του πλούσιο τραπέζι για τον Διδάσκαλο και τους μαθητές του. Στο δείπνο κάθισαν πολλοί τελώνες και αμαρτωλοί φίλοι του.

Οι φαρισαίοι σκανδαλίστηκαν, επειδή ο Διδάσκαλος δεχόταν τραπέζι μαζί με ανθρώπους περιθωριοποιημένους και κακόφημους. Τότε ακούστηκε η περίφημη απάντηση του Κυρίου ότι δεν έχουν ανάγκη γιατρό οι υγιείς, αλλά οι άρρωστοι. Πρόσθεσε επίσης ότι δεν ήρθε να καλέσει δικαίους, αλλά αμαρτωλούς σε μετάνοια.

Ο Ματθαίος αναγνώρισε από εκείνη τη στιγμή την αμαρτία του και αποφάσισε να την επανορθώσει. Επέστρεψε στο τετραπλάσιο όσα είχε αδικήσει και μοίρασε την υπόλοιπη περιουσία του στους φτωχούς. Στη συνέχεια συγκαταλέχθηκε ανάμεσα στους δώδεκα εκλεκτούς αποστόλους του Χριστού.

Συνόδευσε τον Κύριο σε όλες τις περιοδείες της Γαλιλαίας και της Ιουδαίας με ταπείνωση. Άκουσε τη διδασκαλία του, είδε τα αναρίθμητα θαύματα και έγινε μάρτυρας του πάθους και της σταυρικής θυσίας. Έζησε επίσης τη χαρά της Αναστάσεως και της ένδοξης Αναλήψεως του Σωτήρα στους ουρανούς.

Την ημέρα της Πεντηκοστής δέχθηκε τη χάρη του Αγίου Πνεύματος μαζί με τους υπόλοιπους μαθητές. Στα χρόνια που ακολούθησαν παρέμεινε στην Παλαιστίνη και κήρυξε το Ευαγγέλιο στα Ιεροσόλυμα και στις γύρω περιοχές. Οι Ιουδαίοι που είχαν πιστέψει στον Χριστό του ζήτησαν να καταγράψει τη ζωή και τη διδασκαλία του Διδασκάλου τους.

Έτσι, οκτώ χρόνια μετά την Ανάληψη, ο απόστολος συνέταξε το πρώτο Ευαγγέλιο για χάρη των συμπατριωτών του. Το έγραψε στην αραμαϊκή γλώσσα της εποχής του, ώστε να το διαβάζουν εύκολα οι Ιουδαίοι αναγνώστες. Αργότερα το ίδιο κείμενο μεταφράστηκε στην ελληνική και διαδόθηκε σε όλη την οικουμένη.

Το αραμαϊκό πρωτότυπο χάθηκε με τον καιρό, αλλά η ελληνική απόδοση διέσωσε πολλά γλωσσικά και πολιτισμικά στοιχεία της εβραϊκής πατρίδας του. Το Ευαγγέλιο του Ματθαίου τοποθετήθηκε πρώτο στη σειρά της Καινής Διαθήκης από τους αρχαίους πατέρες της Εκκλησίας. Απευθύνεται κυρίως σε ανθρώπους που περίμεναν τον Μεσσία των προφητών για χρόνια.

Παρουσιάζει τον Ιησού ως τον αναμενόμενο Μεσσία και ως τον αληθινό Νομοθέτη και Κύριο όλης της δημιουργίας. Παράλληλα τον περιγράφει ως τον μέγα Αρχιερέα που προσφέρεται θυσία για τις αμαρτίες ολόκληρης της ανθρωπότητας. Με παραβολές διδάσκει τη Βασιλεία των Ουρανών και την προετοιμασία της ψυχής για την είσοδο σε αυτήν.

Μιλάει για την ταπείνωση, την απλότητα και την υπομονή των πιστών μέσα στον κόσμο. Αναφέρεται επίσης στην ευθύνη των εργατών της Εκκλησίας και στα σημεία της δεύτερης παρουσίας του Κυρίου. Στις σελίδες του φανερώνεται η στενή σχέση ανάμεσα στην επίγεια Εκκλησία και στην ουράνια Βασιλεία.

Μετά τη συγγραφή του Ευαγγελίου ο απόστολος ξεκίνησε μεγάλη πορεία για να φέρει το χαρμόσυνο μήνυμα σε μακρινούς λαούς. Πέρασε από τη Συρία, τη Μηδία, την Περσία και την Παρθία, κηρύσσοντας τον Χριστό με παρρησία. Στη συνέχεια οδηγήθηκε στην Αιθιοπία, σε χώρα άγρια, όπου οι κάτοικοι ζούσαν με σκληρά ήθη και ειδωλολατρικές συνήθειες.

Εκεί έχτισε την πρώτη εκκλησία στην πόλη Μύρμενα και άφησε ως επίσκοπο τον συνοδό του Πλάτωνα. Καθώς προσευχόταν μόνος του στο βουνό για τη μεταστροφή των ανθρώπων, παρουσιάστηκε ο Κύριος σαν νέος και ωραίος έφηβος. Του έδωσε μια ράβδο και τον πρόσταξε να τη φυτέψει μπροστά στις πόρτες της εκκλησίας.

Του υποσχέθηκε ότι από εκείνη τη ράβδο θα φύτρωνε μεγάλο δέντρο με γλυκούς καρπούς και πηγή καθαρού νερού. Όποιος γευόταν τον καρπό και πλενόταν στο νερό άφηνε τα θηριώδη ήθη και γινόταν ήμερος άνθρωπος. Στο δρόμο τον συνάντησε η γυναίκα και ο γιος του άρχοντα Φουλβιανού, βασανισμένοι από ακάθαρτα πνεύματα.

Ο απόστολος τους θεράπευσε στο όνομα του Χριστού και πολλοί ειδωλολάτρες πίστεψαν αμέσως. Ο Φουλβιανός όμως φοβήθηκε μήπως χάσει την εξουσία του και θύμωσε με τη διάδοση της νέας πίστης. Κατηγόρησε τον απόστολο για μαγεία και έδωσε διαταγή να τον θανατώσουν με σκληρά βασανιστήρια.

Οι στρατιώτες κάρφωσαν τον Ματθαίο στη γη με το κεφάλι προς τα κάτω και σώριασαν γύρω του ξύλα και φρύγανα. Έπειτα έριξαν πίσσα και θειάφι και άναψαν μεγάλη φωτιά για να τον κάψουν ολοζώντανο. Όμως η φλόγα τον σεβάστηκε και δεν άγγιξε καθόλου το ευλογημένο σώμα του αποστόλου.

Ο Φουλβιανός εξαγριωμένος πρόσταξε να ρίξουν περισσότερα ξύλα και να στήσουν γύρω από τη φωτιά δώδεκα χρυσά είδωλά του. Τα είδωλα όμως έλιωσαν σαν κερί και η φλόγα στράφηκε με ορμή εναντίον του ίδιου του άρχοντα. Τρομαγμένος ο τύραννος ζήτησε έλεος και ο απόστολος προσευχήθηκε για να σβήσει η πύρινη απειλή.

Τότε ο Ματθαίος παρέδωσε ειρηνικά την ψυχή του στον Κύριο, μέσα στις φλόγες, χωρίς το παραμικρό τραύμα. Ο Φουλβιανός μετάνιωσε για την πράξη του, αλλά οι αμφιβολίες του παρέμεναν ακόμη ισχυρές. Έβαλε το ιερό σκήνωμα σε σιδερένια θήκη και το έριξε στη θάλασσα, ζητώντας σημάδι από τον Θεό.

Την ίδια νύχτα ο απόστολος εμφανίστηκε στον επίσκοπο Πλάτωνα και του υπέδειξε το σημείο της παραλίας. Το πρωί οι πιστοί βρήκαν το λείψανο άθικτο και το μετέφεραν με τιμές στην εκκλησία της πόλης. Ο Φουλβιανός γονάτισε με δάκρυα και βαπτίστηκε από τον επίσκοπο, παίρνοντας με θεϊκή εντολή το όνομα Ματθαίος.

Ύστερα από λίγο καιρό ο νεοφώτιστος άρχοντας παραιτήθηκε από την εξουσία και αφιερώθηκε ολόψυχα στη διακονία της Εκκλησίας. Ο επίσκοπος Πλάτων τον χειροτόνησε πρεσβύτερο και τον δίδαξε με υπομονή τις αλήθειες της ορθόδοξης πίστης. Όταν ο γέροντας ποιμένας κοιμήθηκε εν ειρήνη, ο ίδιος ο απόστολος εμφανίστηκε ξανά σε όραμα στον Φουλβιανό-Ματθαίο.

Του ζήτησε να αναλάβει την επισκοπική ευθύνη της νεοσύστατης Εκκλησίας της Αιθιοπίας. Εκείνος υπάκουσε και έγινε γνήσιος συνεχιστής του έργου του ουράνιου προστάτη του στη μακρινή εκείνη χώρα. Με κήρυγμα, με προσευχή και με προσωπικό παράδειγμα οδήγησε πλήθος ειδωλολατρών στην αληθινή θεογνωσία.

Γκρέμισε τα είδωλα σε ολόκληρη την επικράτεια και έχτισε ναούς για τη λατρεία του αληθινού Θεού. Παραμένει αξιοσημείωτο ότι ο διώκτης έγινε διάδοχος του διωκόμενου μέσα στην ίδια εκκλησιαστική κοινότητα. Η μνήμη του αγίου αποστόλου και ευαγγελιστή Ματθαίου τιμάται από την Εκκλησία στις δεκαέξι Νοεμβρίου κάθε χρόνο.

Το ιερό του Ευαγγέλιο διαβάζεται αδιάκοπα σε όλους τους ορθόδοξους ναούς της οικουμένης για αιώνες. Η ζωή του δείχνει ότι καμιά αμαρτία δεν είναι αρκετά μεγάλη μπροστά στην αγάπη του Χριστού. Ο τελώνης της Καπερναούμ έγινε ευαγγελιστής, ιεραπόστολος, μάρτυρας και πρέσβης μας ενώπιον του θρόνου του Θεού.