Η Παναγία η Σιτοδότρα της Όπτινα

Σε μια χρονιά που όλη η Ρωσία βυθίστηκε στην πείνα από την αποτυχία της σοδειάς, μόνο τα χωράφια της μονής Σαμορντίνο γέμισαν στάχυα και καρπούς. Λίγο αργότερα, μια απλή παράκληση μπροστά σε μια εικόνα της Παναγίας έφερε βροχή σε μια περιοχή που απειλούσε ο λιμός και η ξηρασία. Η θαυματουργή αυτή εικόνα ζωγραφίστηκε με την ευλογία του οσίου Αμβροσίου της Όπτινα, του μεγάλου Ρώσου ασκητή του δεκάτου ενάτου αιώνα.

Ο όσιος Αμβρόσιος είχε μια παιδική και θερμή πίστη προς τη Μητέρα του Θεού και τιμούσε με ιδιαίτερη ευλάβεια όλες τις δεσποτικές και θεομητορικές εορτές. Τις ημέρες εκείνες διπλασίαζε την προσευχή του και καλούσε τους πνευματικούς του παιδιά να ζήσουν μαζί του τη χάρη της εορτής. Με αυτήν την εικόνα ευλόγησε τη γυναικεία μονή του Σαμορντίνο, την οποία ίδρυσε ο ίδιος κοντά στην Όπτινα.

Η μονή ήταν αφιερωμένη στην εικόνα της Παναγίας του Καζάν και έγινε καταφύγιο για πολλές αδελφές που αναζητούσαν τη μοναχική ζωή. Ο όσιος ήθελε η νέα αδελφότητα να έχει πάντοτε σκέπη και τροφή από τη Θεοτόκο, και η εικόνα έγινε σύμβολο αυτής της προστασίας. Στην ιερή αυτή εικόνα η Παναγία εικονίζεται καθισμένη πάνω στα σύννεφα, με τα χέρια απλωμένα σε στάση ευλογίας προς τη γη.

Κάτω από τα πόδια της απλώνεται ένα θερισμένο χωράφι, γεμάτο χορτάρι και αγριολούλουδα, και ανάμεσα τους στέκονται ή είναι ριγμένα δεμάτια από σιτάρι και σίκαλη. Ο ίδιος ο όσιος Αμβρόσιος όρισε ως ημέρα εορτής την δεκάτη πέμπτη Οκτωβρίου και ονόμασε την εικόνα Σιτοδότρα, δηλαδή Πολλαπλασιάστρα του σίτου. Με αυτήν την ονομασία ήθελε να δείξει ότι η Παναγία στέκεται πάντοτε βοηθός των ανθρώπων στον κόπο τους για τον επιούσιο άρτο.

Πίστευε βαθιά ότι η Μητέρα του Θεού ευλογεί τα χωράφια, τους αγρότες και κάθε τίμια εργασία που στηρίζει την οικογένεια. Πριν από τη μακαρία κοίμησή του, ο όσιος παρήγγειλε πολλά αντίγραφα της εικόνας και τα έστελνε σε όσους τον είχαν πνευματικό πατέρα. Για τον Ακάθιστο Ύμνο της εικόνας συνέθεσε ο ίδιος ένα ιδιαίτερο χαιρετιστικό προς την Παναγία.

Σε αυτό την παρακαλούσε με τα λόγια, χαίρε Κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου, και ζητούσε από τη Θεοτόκο τη δροσιά της χάρης και τη φανέρωση του ελέους της. Ο όσιος Αμβρόσιος εκοιμήθη και η ταφή του τελέστηκε ακριβώς την δεκάτη πέμπτη Οκτωβρίου, την ίδια ημέρα που είχε ορίσει ως εορτή της Σιτοδότρας. Έτσι η μνήμη του και η τιμή της εικόνας ενώθηκαν σε μια κοινή πανήγυρη, που μέχρι σήμερα συγκινεί τους πιστούς.

Το πρώτο μεγάλο θαύμα της εικόνας έγινε φανερό ένα χρόνο πριν από την κοίμησή του, όταν η Ρωσία δοκιμάστηκε σκληρά από εκτεταμένη πείνα και αποτυχία της σοδειάς. Σε ολόκληρες περιοχές οι άνθρωποι λιμοκτονούσαν, ενώ στην επαρχία της Καλούγας και ιδιαίτερα στα χωράφια της μονής Σαμορντίνο ο Θεός χάρισε πλούσιο σιτάρι. Οι αδελφές της μονής μοίραζαν τροφή στους πεινασμένους και όλοι αναγνώριζαν ότι η Παναγία είχε ευλογήσει τη γη τους.

Έναν χρόνο μετά την κοίμηση του οσίου, ο υποτακτικός του Ιωάννης Τσερεπάνωφ έστειλε αντίγραφο της εικόνας στη γυναικεία μονή της Πιάτνιτσας, στην επαρχία του Βορόνεζ. Εκεί κινδύνευαν από βαριά ξηρασία και επερχόμενο λιμό, όμως μόλις τελέστηκε Παράκληση μπροστά στην εικόνα, η βροχή ήρθε άφθονη και η ξηρασία υποχώρησε αμέσως.