Η Εικόνα της Παναγίας Τσερνίγκοφ-Γεθσημανή

Μια νεαρή χωρική από την περιοχή της Τούλας, παράλυτη για εννέα ολόκληρα χρόνια, σηκώθηκε ξαφνικά υγιής μπροστά σε μια ταπεινή εικόνα της Παναγίας την πρώτη Σεπτεμβρίου του χίλια οκτακόσια εξήντα εννέα. Επρόκειτο για ένα αντίγραφο της φημισμένης εικόνας του Ιλίν-Τσερνίγκοφ, που είχε ζωγραφιστεί στα μέσα του δέκατου όγδοου αιώνα και φυλασσόταν με ευλάβεια από απλούς πιστούς. Η αρχική εικόνα βρισκόταν στη μονή της Αγίας Τριάδος του Ιλίν, κοντά στο Τσερνίγκοφ, πάνω στο όρος Μπολντίνα.

Εκεί, τον ενδέκατο αιώνα, ο όσιος Αντώνιος των Σπηλαίων του Κιέβου είχε ασκηθεί με αυστηρότητα και προσευχή. Ο άγιος Δημήτριος του Ροστόφ περιέγραψε τα θαύματα αυτής της εικόνας στο γνωστό βιβλίο του με τίτλο «Ο Δροσισμένος Πόκος». Στο τέλος της διήγησής του σημείωνε με συγκίνηση πως κλείνει το βιβλιαράκι, όμως τα θαύματα της Παναγίας δεν έχουν τέλος και κανείς δεν μπορεί να τα μετρήσει.

Η χάρη που πήγαζε από την αρχική εικόνα φανερώθηκε πλούσια και στα αντίγραφά της. Ένα από αυτά τα ευλογημένα αντίγραφα έμελλε να γίνει η θαυματουργή Εικόνα της Παναγίας Τσερνίγκοφ-Γεθσημανή, που αγάπησε ολόκληρη η ρωσική γη. Η ιερή αυτή εικόνα φυλάχθηκε για ένα τέταρτο του αιώνα με μεγάλη ευλάβεια από την Αλεξάνδρα Γκριγκόριεβνα Φιλίππποβα, μια γυναίκα βαθιά πιστή και αφοσιωμένη στη Θεοτόκο.

Την είχε λάβει ως πολύτιμη ευλογία από τον ιερέα Ιωάννη Αλεξέγιεφ, ο οποίος με τη σειρά του την παρέλαβε από έναν μοναχό της Λαύρας του Αγίου Σεργίου. Το έτος χίλια οκτακόσια πενήντα δύο, η ευσεβής γυναίκα παρέδωσε την εικόνα στην ξακουστή Λαύρα της Αγίας Τριάδος και του Αγίου Σεργίου. Με τη συμβουλή του ηγουμένου της Λαύρας, αρχιμανδρίτη Αντωνίου, η εικόνα τοποθετήθηκε στον νεόκτιστο σπηλαιώδη ναό που ήταν αφιερωμένος στον Αρχάγγελο Μιχαήλ, αρχιστράτηγο των Ουρανίων Δυνάμεων.

Ο ίδιος ο ναός είχε καθαγιαστεί στις είκοσι εφτά Οκτωβρίου του χίλια οκτακόσια πενήντα ένα από τον άγιο Φιλάρετο, μητροπολίτη Μόσχας. Ο μέγας αυτός ιεράρχης ανέλαβε ενεργό ρόλο στην ανέγερση και την οργάνωση της σκήτης της Γεθσημανή. Με τον τρόπο αυτό η εικόνα δέχτηκε μέσα της τα ρεύματα της χάρης από ολόκληρη την ιστορία της Ρωσικής Εκκλησίας.

Συνέδεσε πνευματικά τον όσιο Αντώνιο των Σπηλαίων με τον άγιο Σέργιο του Ραντονέζ και τους γονείς του Κύριλλο και Μαρία, καθώς και με τους ασκητές του δέκατου ένατου αιώνα. Το πρώτο μεγάλο θαύμα φανερώθηκε ακριβώς την ημέρα της εκκλησιαστικής πρωτοχρονιάς, την πρώτη Σεπτεμβρίου του χίλια οκτακόσια εξήντα εννέα. Η εικοσιοκτάχρονη χωρική Θέκλα Αδριάνοβα από την περιοχή της Τούλας ήταν εντελώς παράλυτη για εννέα ολόκληρα χρόνια και ζούσε μέσα σε αφόρητο πόνο.

Έμενε στον ξενώνα δίπλα στα σπήλαια και αργότερα στη Λαύρα κατά τη μεγάλη εορτή της κοιμήσεως του αγίου Σεργίου, στις είκοσι πέντε Σεπτεμβρίου. Εκεί, μπροστά στη θαυματουργή εικόνα, η νεαρή γυναίκα ανέκτησε πλήρως την υγεία της και σηκώθηκε στα πόδια της. Ο άγιος Ινοκέντιος, μητροπολίτης Μόσχας, πληροφορήθηκε το θαύμα από την κόρη του, τη μοναχή Πολυξένη, που ήταν ταμίας στη μονή της ερήμου του Μπορίσοφ.

Την ημέρα της εορτής του αγίου Σεργίου ο ίδιος ο ιεράρχης συναντήθηκε με τη Θέκλα και τη ρώτησε με προσοχή για όλες τις λεπτομέρειες της θεραπείας της. Στις είκοσι έξι Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους ο άγιος Ινοκέντιος έφτασε στη σκήτη της Γεθσημανή. Έδωσε τότε την ευλογία να τελεστεί παράκληση μπροστά στη δοξασμένη εικόνα, ενώ ο ίδιος προσευχόταν με άφθονα δάκρυα ευλάβειας.

Μέχρι τις είκοσι έξι Σεπτεμβρίου είχαν ήδη συμβεί τρεις θαυμαστές θεραπείες και ακολούθησε μια ολόκληρη σειρά θαυμάτων τον Νοέμβριο του ίδιου έτους. Η φήμη της θαυματουργής εικόνας της Θεοτόκου απλώθηκε με ασυνήθιστη ταχύτητα σε όλη την απέραντη ρωσική γη. Άνθρωποι εξαντλημένοι από τη δοκιμασία και την αρρώστια, που διψούσαν για σωματική και πνευματική θεραπεία, κατέφθαναν μπροστά στην ιερή εικόνα.

Έρχονταν από κάθε κοινωνική τάξη και ηλικία, με σταθερή πίστη και ζωντανή ελπίδα, και το έλεος του Θεού δεν τους εγκατέλειπε ποτέ. Στις αρχές του εικοστού αιώνα είχαν ήδη καταγραφεί επισήμως περισσότερα από εκατό θαύματα της Παναγίας Τσερνίγκοφ-Γεθσημανή. Η μεγάλη τιμή προς την εικόνα ωφέλησε πνευματικά και τους ασκητές της ίδιας της σκήτης της Γεθσημανή.

Ανάμεσά τους ο σχημαμόναχος Φίλιππος, ιδρυτής του σπηλαιώδους μοναστηριού, και οι τρεις γιοι του, οι ιερομόναχοι Ιγνάτιος, Πορφύριος και Βασίλειος. Διέσωσαν επίσης μαρτυρίες για τη βαθιά αγάπη που έτρεφε ο ιερομόναχος γέροντας Ισίδωρος προς αυτήν την ιερή εικόνα της Θεοτόκου. Η μνήμη τους παραμένει ζωντανή μέσα στην παράδοση της σκήτης.

Η αρχική εορτή της εικόνας είχε οριστεί στις δεκαέξι Απριλίου, την ημέρα κατά την οποία τιμάται η αρχική εικόνα του Ιλίν-Τσερνίγκοφ. Αργότερα η εορτή μεταφέρθηκε στην πρώτη Σεπτεμβρίου, ημέρα της επίσημης δοξολογίας και αναγνώρισης των θαυμάτων της. Στη Λαύρα της Αγίας Τριάδος και του Αγίου Σεργίου σώζονται σήμερα αξιόλογα αντίγραφα της θαυματουργής αυτής εικόνας της Παναγίας.

Βρίσκονται στον ναό του αγίου Σεργίου, στην τράπεζα του μοναστηριού και στον νάρθηκα του καθεδρικού ναού της Αγίας Τριάδος. Όλα αυτά τα αντίγραφα αγιογραφήθηκαν από γέροντες της σκήτης της Γεθσημανή και της ερήμου του Ζοσίμοφ, ανθρώπους πνευματικής εμπειρίας και μεγάλης ευλάβειας. Έτσι η Παναγία της Τσερνίγκοφ-Γεθσημανή έγινε σύνδεσμος ζωντανός ανάμεσα στις γενιές των ασκητών της ρωσικής γης.

Συνδέθηκε με την αρχαία παράδοση του Κιέβου, με την ησυχαστική πορεία του αγίου Σεργίου του Ραντονέζ και με τη φλόγα των γερόντων του δέκατου ένατου αιώνα. Κάθε πιστός που στέκεται μπροστά σε ένα από τα αντίγραφά της δέχεται μερίδιο από την ίδια ευλογία και ζητά τη μητρική σκέπη της Παναγίας πάνω στη ζωή του και στους αγαπημένους του ανθρώπους.