Αδριανός και Ναταλία, οι μάρτυρες της Νικομήδειας

Ο Αδριανός ήταν ένας νεαρός ειδωλολάτρης αξιωματικός είκοσι οκτώ ετών, που μια μέρα είδε είκοσι τρεις χριστιανούς να βασανίζονται για την πίστη τους. Τόση ήταν η γενναιότητα και η υπομονή των μαρτύρων, ώστε ο ίδιος ζήτησε δημόσια να γραφεί το όνομά του στον κατάλογο των καταδικασμένων. Ζούσε στη Νικομήδεια της Προποντίδας τα χρόνια του αυτοκράτορα Μαξιμιανού, σε εποχή σκληρών διωγμών εναντίον της Εκκλησίας.

Οι στρατιώτες είχαν εντοπίσει είκοσι τρεις χριστιανούς που κρύβονταν σε μια σπηλιά κοντά στην πόλη και προσεύχονταν όλη τη νύχτα. Τους έσυραν αλυσοδεμένους μπροστά στον αυτοκράτορα, ο οποίος διέταξε να τους χτυπήσουν με ραβδιά χωρίς κανέναν οίκτο. Παρά τα φοβερά κτυπήματα, οι μάρτυρες απαντούσαν με θάρρος στις απειλές και κορόιδευαν την ματαιότητα των ειδώλων.

Ο Αδριανός, παρών στην ανάκριση ως αξιωματικός του πραιτωρίου, παρακολουθούσε σιωπηλός όλη τη σκηνή με βαθιά συγκίνηση. Τους πλησίασε και τους ρώτησε ποια αμοιβή περίμεναν από τον Θεό για όσα υπέφεραν με τόση καρτερία. Εκείνοι του απάντησαν πως ούτε γλώσσα μπορεί να εκφράσει ούτε νους να συλλάβει τα αγαθά που ετοίμασε ο Κύριος για όσους τον αγαπούν αληθινά.

Τα λόγια των μαρτύρων άγγιξαν τόσο βαθιά την ψυχή του, ώστε στράφηκε προς τους γραφείς και ζήτησε να καταγράψουν και το δικό του όνομα ανάμεσα στους καταδίκους. Όταν πληροφορήθηκε το γεγονός ο Μαξιμιανός, οργίστηκε σφοδρά και τον κάλεσε αμέσως μπροστά του για ανάκριση. Τον ρώτησε αν είχε χάσει τα λογικά του και τον προέτρεψε να διαγράψει το όνομά του από τον κατάλογο των μελλοθανάτων.

Ο Αδριανός όμως απάντησε με παρρησία πως δεν έχασε τον νου του, αλλά αντίθετα τον βρήκε για πρώτη φορά στη ζωή του. Ο αυτοκράτορας τότε διέταξε να τον αλυσοδέσουν και να τον ρίξουν στην ίδια φυλακή μαζί με τους υπόλοιπους είκοσι τρεις χριστιανούς. Η γυναίκα του Ναταλία, νέα και πιστή χριστιανή κρυφά από όλους, είχε μόλις δεκατρείς μήνες παντρεμένη μαζί του.

Μόλις πληροφορήθηκε την κράτηση, νόμισε αρχικά πως το αίτιο ήταν κάποιο σοβαρό αδίκημα και ξέσπασε σε δάκρυα. Όταν όμως άκουσε τον πραγματικό λόγο, η καρδιά της σκίρτησε από χαρά και ευγνωμοσύνη προς τον Θεό. Φόρεσε αμέσως τα καλύτερα ρούχα της και έτρεξε προς το κελί του αγαπημένου της συζύγου.

Μπαίνοντας στη φυλακή έπεσε στα πόδια του και φιλούσε με ευλάβεια τις βαριές αλυσίδες των χεριών του. Τον παρακάλεσε να μην λυπηθεί ούτε τη νιότη του ούτε την ομορφιά του ούτε τα πλούτη του σπιτιού τους. Του θύμισε πως όλα τα γήινα είναι σκόνη και στάχτη, ενώ μόνο η πίστη και τα καλά έργα ευαρεστούν τον αληθινό Θεό.

Πέρασαν μερικές μέρες, και ο Αδριανός πληροφορήθηκε πως πλησίαζε η ώρα της εκτέλεσης όλων των μαρτύρων. Ζήτησε τότε από τους συγκρατούμενούς του την άδεια να πάει για λίγο στο σπίτι του, ώστε να ειδοποιήσει τη Ναταλία να παρευρεθεί στο μαρτύριο. Εκείνοι εγγυήθηκαν για την επιστροφή του, και αυτός πλήρωσε τους φρουρούς για να βγει σύντομα έξω.

Όταν όμως η Ναταλία τον είδε να γυρίζει ελεύθερος, σκέφτηκε ότι αρνήθηκε τον Χριστό για να σώσει τη ζωή του. Έκλεισε αμέσως την πόρτα και άρχισε να τον αποκαλεί με σκληρά λόγια προδότη και δεύτερο Ιούδα της πίστης. Εκείνος όμως της εξήγησε από έξω πως είχε έρθει μόνο για να την πάρει μαζί του στο τόπο του μαρτυρίου.

Τότε άνοιξε τις πόρτες με χαρά και έπεσαν αγκαλιά μεταξύ τους κλαίγοντας από συγκίνηση. Πήγαν μαζί στη φυλακή, όπου η Ναταλία περιποιόταν με δικά της χέρια τις πληγές των μαρτύρων με καθαρά πανιά και επιδέσμους. Όταν έφτασε η ώρα της κρίσης, ο αυτοκράτορας διέταξε να φέρουν μπροστά του πρώτα τον Αδριανό, που ήταν ακόμη γερός σωματικά.

Τον γύμνωσαν και τον χτύπησαν με χοντρά ρόπαλα στην κοιλιά μέχρι που φάνηκαν τα σπλάχνα του από τις πληγές. Παρ’ όλα αυτά, ο νέος αγωνιστής της πίστης δεν λύγισε ούτε για μια στιγμή μπροστά στις απειλές του τυράννου. Όταν ο Μαξιμιανός του υποσχέθηκε γιατρούς και τιμές στο παλάτι, εκείνος του ζήτησε να μιλήσουν πρώτα οι ίδιοι οι θεοί του.

Επειδή τα είδωλα ήταν άφωνα και νεκρά, αρνήθηκε κάθε προσκύνηση και τον επέστρεψαν πάλι μέσα στο σκοτεινό κελί. Η Ναταλία, βλέποντας ότι οι ευσεβείς γυναίκες δεν είχαν πια πρόσβαση στους φυλακισμένους, έκοψε τα μαλλιά της εντελώς. Φόρεσε ανδρικά ρούχα και ξαναμπήκε στη φυλακή για να εξακολουθήσει να υπηρετεί τους μάρτυρες.

Λίγο αργότερα ο αυτοκράτορας πρόσταξε να φέρουν αμόνι και βαρύ σφυρί μέσα στη φυλακή. Σκοπός του ήταν να συντρίψουν τα χέρια και τα πόδια όλων των μαρτύρων με αυτό το φοβερό όργανο. Η Ναταλία, φοβούμενη μήπως ο σύζυγός της λυγίσει βλέποντας το μαρτύριο των άλλων, παρακάλεσε τους δημίους να ξεκινήσουν από εκείνον.

Σήκωσε η ίδια τα πόδια του και τα τοποθέτησε επάνω στο αμόνι, ενώ ο σφυριά συνέτριψε τα οστά του. Στη συνέχεια ο Αδριανός άπλωσε μόνος του το χέρι, και αυτή το έβαλε στο αμόνι για να κοπεί από τους εκτελεστές. Έτσι ο γενναίος μάρτυρας παρέδωσε αμέσως την ψυχή του στα χέρια του Κυρίου μέσα στους ανυπόφορους πόνους.

Μετά τη σφαγή έβαλαν φωτιά για να κάψουν τα τίμια σώματα, αλλά ξέσπασε ξαφνικά μια ισχυρή νεροποντή. Οι αστραπές χτύπησαν θανάσιμα πολλούς από τους δημίους, ενώ η φωτιά έσβησε εντελώς από το ορμητικό νερό. Η Ναταλία πήρε κρυφά το ένα χέρι του συζύγου της ως πολύτιμο θησαυρό και το έκρυψε στο σπίτι της.

Ένας ευσεβής χριστιανός μετέφερε τα λείψανα στο Βυζάντιο, για να φυλαχθούν μακριά από τη μανία του Μαξιμιανού. Λίγο αργότερα ένας ισχυρός χιλίαρχος ζήτησε από τον αυτοκράτορα την άδεια να νυμφευθεί τη νέα και πλούσια χήρα. Εκείνη όμως δραπέτευσε στο πλοίο που έπλεε προς το Βυζάντιο, καθοδηγημένη μυστικά από τον ίδιο τον σύζυγό της.

Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, ο πονηρός παρουσιάστηκε με μορφή πλοιάρχου και προσπάθησε να παραπλανήσει την πορεία του καραβιού. Τότε εμφανίστηκε ο ίδιος ο Αδριανός λαμπροφόρος μπροστά στο πλοίο και έδιωξε τον εχθρό με τη φωτεινή παρουσία του. Όταν έφτασαν με ασφάλεια στην απέναντι ακτή, η Ναταλία προσκύνησε με δάκρυα χαράς τα τίμια λείψανα των αγίων.

Τοποθέτησε επάνω στο σώμα του συζύγου της το χέρι που είχε φυλάξει με τόση ευλάβεια. Ύστερα από προσευχή την πήραν οι αδελφοί χριστιανοί μέσα στο σπίτι να ξεκουραστεί από την κούραση του ταξιδιού. Στον ύπνο της παρουσιάστηκε ο Αδριανός και της ανήγγειλε πως σύντομα θα ερχόταν κοντά του στην αιώνια ανάπαυση.

Όταν λίγες ώρες αργότερα οι πιστοί πήγαν να την ξυπνήσουν, βρήκαν την αγία ψυχή της ήδη αναπαυμένη. Έτσι η Ναταλία τελείωσε τον μαρτυρικό αγώνα της χωρίς χύσιμο αίματος, αλλά με την αυτοθυσία της καρδιάς. Ονομάστηκε μάρτυς κατά προαίρεση, επειδή έπασχε μαζί με τους μάρτυρες, τους υπηρέτησε στη φυλακή και εγκατέλειψε το σπίτι της.

Οι δύο σύζυγοι θεωρούνται προστάτες των αγίων χριστιανικών γάμων, μαζί με τους αγίους Τιμόθεο και Μαύρα. Η μνήμη τους τιμάται στις είκοσι έξι Αυγούστου από όλη την Ορθόδοξη Εκκλησία με βαθιά κατάνυξη.