Oshënar Euthymios i Riu, themelues i Manastirit të Shenjtë të Iberonit

Kur i riu Euthymius qëndroi para perandorit Nikifori Phokas, ai vrapoi pa hezitim në krahët e një babai që nuk e kishte njohur kurrë deri në atë moment. Më vonë, në murtajën e tmerrshme të thatësirës, ​​Etërit e Athosit e panë atë të thërriste shiun me lot dhe e gjithë toka u vadit. Ai vinte nga qyteti Tao, Gjeorgji dhe ishte fëmijë i prindërve të devotshëm, fisnikë dhe të pasur. Babai i tij përçmoi lavdinë e botës, mori trajtën engjëllore me emrin Joani dhe u nis për në Kostandinopojë. Euthymios i vogël qëndroi me gjyshin e tij, një burrë i njohur për virtytin e tij, i cili e rriti me frikën ndaj Zotit dhe me edukim të krishterë. Kur u rrit pak, gjyshi udhëtoi me të në Vasilevoussa për të takuar Joaniin dhe për ta bindur të kthehej në shtëpi. Por ai refuzoi me vendosmëri dhe gjithashtu kërkoi që të mbante djalin pranë tij. Mosmarrëveshja mori përmasa të tilla sa çështja arriti në veshët e vetë perandorit. Nikiforos Phokas i thirri të dy bashkë me fëmijën, dëgjoi me vëmendje argumentin e tyre dhe vendosi me mençuri. Askush nuk do ta merrte fëmijën me forcë dhe zgjedhja do të bëhej lirisht nga vetë fëmija. Të gjithë ishin në lot, kur Euthymios vrapoi menjëherë në krahët e atij që sapo kishte takuar për herë të parë në jetën e tij. Lumturia Joanii e pranoi të birin si dhuratë nga duart e Zotit dhe së shpejti e veshi atë në formën e vetmuar. Pastaj ua dorëzoi mësuesve, që të edukohej sipas botës dhe sipas Zotit. Fëmija kishte një intelekt të mprehtë dhe zell të madh dhe bëri përparim të shpejtë në të gjitha çështjet dhe në njohjen e Shkrimeve. Dikur u sëmur rëndë, por u shërua me hirin dhe kujdesin e Hyjlindësve tanë. Që atëherë u duk si një lumë që nxirrte fijet e Frymës së Shenjtë. Ai shkëlqeu në virtyt, maturi dhe hiri dhe të gjithë e kuptuan se çfarë njeriu i madh do të bëhej në të ardhmen. Për shkak se i Bekuari e urrente lavdinë e kotë të njerëzve, ai u nis me të atin Joaniin për në malin Athos. Aty takuan Shën Athanasin dhe kërkuan të qëndronin pranë tij në Lavrën e Shenjtë. Xha Athanasi e dalloi qartë hirin e Shpirtit që banonte në Euthymios dhe e nxiti atë të pranonte priftërinë. Në fillim ai refuzoi për shkak të poshtërimit të thellë, duke thënë se nuk ishte i denjë për detyrën. Më në fund ai iu bind fjalës së shenjtorit dhe u shugurua plak. Që nga ai moment ai shtoi mundin mbi mundim dhe shumëfishoi agjërimin, lutjen dhe çdo virtyt. Ai u bë një enë e Frymës së Shenjtë dhe e përktheu të gjithë Shkrimin e Shenjtë në gjuhën gjeorgjiane. Ai gjithashtu shkroi shumë libra me mësime mbi moralin dhe virtytin. Shën Gjergji Shenjtori, i cili shkroi jetën e tij, përmend se shenjtori përktheu më shumë se pesëdhjetë vepra në gjeorgjisht. Ai gjithashtu ndërtoi tempuj dhe spitale dhe zbukuroi malin Athos me shumë vetmi për lavdinë e Perëndisë. Për katërmbëdhjetë vjet të tëra ai i shërbeu me përulësi të pakrahasueshme të madhit Athanasi dhe babait të tij Joaniit, kur ata u sëmurën rëndë. Pasi i zuri gjumi, ai mori me kujdes të pareshtur mbrojtjen e Lavrës, por edhe të gjithë malit Athos. Ai shëroi pa dallim shpirtrat dhe trupat e vëllezërve dhe gjuha e tij hyjnore mbushej me mësim e urtësi. Për shkak se e pushtoi dëshira për qetësi absolute, ai ia dorëzoi abatin kushëririt të tij Gjergjit. Ai vetë mbeti i vetëm, duke i kënaqur Zotin natë e ditë. Askush nuk i dinte betejat e tij të fshehta, pasi ai përpiqej të kishte vetëm Zotin si dëshmitar. Njëherë kishte një thatësirë ​​të madhe në mal dhe etërit u pikëlluan nga mungesa e ujit. Me vështirësi e bindën të lutej dhe ai u ngjit në kishën e Profetit Elia, pranë Manastirit të Iberonit. Aty me lot e bëri Kurbanin pa gjak dhe menjëherë ra shi i bollshëm që ujiti gjithë tokën. Të gjithë përlëvduan Perëndinë, i cili lavdëron ata që e lavdërojnë me zemër të pastër. Në festën e madhe të Shpërfytyrimit të Shpëtimtarit, murgjit ngjiteshin në majën e malit Athos për një vigjilje gjithë natën. Të nesërmen kremtohet Liturgji Hyjnore dhe më pas të gjithë kthehen në manastiret e tyre. Një herë Euthymius u ngjit me shumë baballarë të tjerë në kohën e Liturgjisë Hyjnore. Të gjithë me një zë iu lutën të kryente detyrën dhe shenjtori e pranoi me përulësi të thellë. Sapo arriti në shqiptimin e "Himnit të Fitores", një rrufe ndriçoi gjithçka dhe toka u drodh fort. Të gjithë ranë në sexhde përtokë nga frika, vetëm shenjtori mbeti i palëvizur përpara Sofës së Shënsit. Dukej si një shtyllë e shkëlqyer zjarri që arrinte deri në qiell. Kjo ngjarje e mrekullueshme e bëri atë edhe më të famshëm në mbarë botën. Kur Kryepiskopi i Qipros ra në gjumë, perandori Vasili II dërgoi të dërguar me letra dhe iu lut me zell që të merrte fronin. Shenjtori as që donte të dëgjonte të gjithë mesazhin, duke thënë se nuk ishte i denjë për një detyrë kaq të madhe. Ai madje tha se është më e përshtatshme të kullosh se sa të kullosh të tjerët. Kështu ai mbeti përsëri vetëm në heshtje dhe lutje, me përulësinë e rrënjosur tek ai, nëna e të gjitha virtyteve. Por të ligjtë nuk mund të duronin të shihnin kaq shumë përparim dhe virtyt dhe lëvizën me tërbim kundër fisnikëve. Ai gjeti një burrë që nga jashtë dukej si murg, por brenda kishte një zemër të papastër dhe të ndotur. Ai përgatiti një thikë dhe u ngjit në kullën ku shenjtori kishte qelinë e tij. Studenti i Euthymius pa egërsinë në sytë e tij dhe mbylli menjëherë derën e qelisë. Vrasësi, duke mos gjetur besimtarin, ka goditur me furi dy nxënësët që takoi në rrugë. Pak më tutje ai befas ra në tokë, rrëfeu mëkatin e tij dhe u qetësua me britma të tmerrshme. Shenjtori zbriti shpejt nga kulla dhe nxitoi te dishepujt e tij të plagosur. Ai arriti t'i rruajë me formën e madhe dhe engjëllore dhe menjëherë pas kësaj ata ia dorëzuan në mënyrë paqësore shpirtin Zotit. Pastaj djalli nxiti një kopshtar të vriste shenjtorin. Burri përgatiti thikën, iu afrua Euthymius dhe e goditi fort në bark. Por shenjtori ishte plotësisht i padëmtuar, ndërsa tehu ishte përkulur si dylli nga hiri i Zotit. Dora e kopshtarit u tha menjëherë dhe u shtri pa lëvizur dhe e vdekur. I vuajturi ra në këmbët e shenjtorit, rrëfeu kurthin satanik dhe i përlotur kërkoi falje dhe shërim. Shenjtori shpirtëror iu lut Zotit dhe njeriu mori shërimin e shpirtit dhe trupit. Cilat fjalë janë të mjaftueshme për të përshkruar virtytet e tij, simpatinë e tij, butësinë e tij, zemrën e tij të patrembur dhe lutjen e tij të pandërprerë? Mbante gjithë jetën zinxhirë të rëndë hekuri në trup për t'u ngurtësuar. Ai ishte vërtet një engjëll në një trup tokësor dhe një fener i pashuar për mbarë botën. Një herë në mal shpërthyen trazirat dhe etërit iu lutën të shkonte në Kostandinopojë. Ata kërkuan një dekret perandorak që do të rivendoste paqen në Athos. Senati dhe zotërit e pritën me nder të madh dhe kërkesa e tij u pranua menjëherë me respekt. Një ditë plaku i bekuar po kalonte Kostandinopojën me mushkë, së bashku me një murg tjetër, për një shërbim të nevojshëm. Një lypës ishte ulur në rrugë duke kërkuar lëmoshë nga kalimtarët. Shenjtori pati keqardhje për të dhe u përgatit t'i jepte disa nga pasuritë e tij. Por mushka u habit me të gjorin, u tërbua dhe filloi të galoponte në mënyrë të pakontrolluar. Ai nuk u ndal derisa e hodhi me dhunë në tokë dhe e shtypi rëndë. Disa të krishterë vrapuan, e morën dhe e çuan në banesën ku po qëndronte. Disa ditë më vonë, më trembëdhjetë maj të vitit njëmijë e njëzet e tetë, ai mori kungimin e Mistereve të Papërlyera. Pastaj ai paqësisht e dorëzoi shpirtin e tij të shenjtë në duart e Zotit. Në varrimin e çadrës së tij të shenjtë u kryen shumë mrekulli dhe shërime të sëmurëve. E gjithë kjo tregonte shenjtërinë dhe arrogancën e tij përpara Zotit. Më vonë eshtrat e tij të shenjta u transferuan me nderim në Malin Athos. Ata u varrosën në manastirin e nderuar të Timios Prodromos, i cili më vonë u quajt Manastiri Iberon, pasi ishte rinovuar nga vetë Shën Euthymius.