Ο Όσιος Ιωάννης ο Χρυσοστόμος του Χαχουλίου

Στα ορεινά φαράγγια της Ταό, εκεί όπου ο ποταμός Χαχουλί συναντά τον Τορτούμι, ένας Γεωργιανός μοναχός κέρδισε το ίδιο όνομα με τον μεγάλο Αρχιεπίσκοπο Κωνσταντινουπόλεως. Τον αποκάλεσαν Χρυσόστομο, επειδή τα κηρύγματά του είχαν τέτοια ευγλωττία ώστε οι ακροατές τον παρομοίαζαν αμέσως με τον αγαπημένο ιεράρχη της Πόλης. Ο Όσιος Ιωάννης του Χαχουλίου έζησε στη Γεωργία στο δεύτερο μισό του δεκάτου αιώνα και στις αρχές του εντεκάτου αιώνα μετά Χριστόν.

Υπήρξε σύγχρονος του βασιλιά Μπαγκράτ του Τρίτου, που κυβέρνησε τη Γεωργία από τα χρόνια εννιακόσια εβδομήντα πέντε ως τα χίλια δεκατέσσερα. Από μικρός αγάπησε τη μελέτη και αναδείχθηκε σπουδαίος θεολόγος, ικανός μεταφραστής και χαρισματικός καλλιγράφος. Στην εποχή του, η μονή του Χαχουλίου είχε ιδρυθεί από τον βασιλιά Δαβίδ τον Κουροπαλάτη και ακτινοβολούσε ως μεγάλο κέντρο αγιότητας και γραμμάτων.

Σήμερα η μονή βρίσκεται σε τουρκικό έδαφος και έχει γίνει τουριστικός χώρος, χωρίς όμως να σβήσει η μνήμη της. Ο γεωργιανός λαός εξακολουθεί να φωτίζεται από τη χάρη εκείνου του τόπου και από τη λάμψη όσων αγωνίστηκαν εκεί πνευματικά. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η φωτεινή μορφή του Οσίου Ιωάννη, που σφράγισε με τη ζωή του ολόκληρο τον αιώνα του.

Η μόρφωση και η ευσέβειά του τον ανέδειξαν σύντομα σε άνθρωπο πρότυπο μέσα στη γεωργιανή Εκκλησία. Ορισμένες πηγές αναφέρουν πως πρώτα χειροτονήθηκε επίσκοπος Μπολνίσι και αργότερα μετατέθηκε στην επισκοπή του Χαχουλίου, όπου συνέχισε με ζήλο το έργο του. Από τον επισκοπικό θρόνο πραγματοποίησε αναρίθμητα καλά έργα και στήριξε με φροντίδα ποίμνιο, μοναστήρια και γράμματα.

Οι σύγχρονοί του τον τιμούσαν για τη σοφία, την ευσέβεια και τη βαθιά αγάπη του προς την πατρίδα και την Εκκλησία. Γύρω στα χίλια δεκαεννιά εγκατέλειψε το Χαχούλι και ξεκίνησε για το Άγιον Όρος, με σκοπό να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στην ησυχία και την προσευχή. Μαζί του ταξίδεψαν δύο εκλεκτοί συνοδοιπόροι, ο Αρσένιος του Νινοτσμίντα και ο Ιωάννης Γρτζελίτζε, που μοιράζονταν την ίδια αγάπη για τη μοναχική ζωή.

Ένα γεωργιανό χειρόγραφο όμως δημιουργεί ερωτήματα στους ιστορικούς της Εκκλησίας ως τις μέρες μας. Σε αυτό σημειώνεται η παράκληση να προσευχηθούν οι πιστοί για τον μακάριο μοναχό Ιωάννη Γρτζελίτζε και για τον πνευματικό του υιό Ιωάννη τον Χρυσόστομο, που κοπίασαν να αντιγράψουν το ιερό βιβλίο. Η μαρτυρία αυτή υπαινίσσεται πως ο Όσιος δεν ήταν τότε ακόμη επίσκοπος.

Στο Άγιον Όρος ο Όσιος Ιωάννης βρήκε το πνευματικό περιβάλλον που λαχταρούσε η ψυχή του από καιρό. Στάθηκε πιστός βοηθός του Οσίου Ευθυμίου του Αγιορείτη, του μεγάλου μεταφραστή και ηγουμένου των Ιβήρων, και ανέπτυξε μαζί του βαθύτατο πνευματικό δεσμό. Οι δύο άνδρες έγιναν αδελφοί κατά το πνεύμα και στενοί φίλοι, ενωμένοι από την κοινή αγάπη προς τον Χριστό και τα ιερά γράμματα.

Μαζί κόπιασαν στη μετάφραση πατερικών κειμένων, στην αντιγραφή χειρογράφων και στη στήριξη της γεωργιανής μοναστικής παρουσίας στον Άθω. Η ταπεινή και ακούραστη διακονία του Οσίου Ιωάννη συμπλήρωνε αρμονικά το έργο του Οσίου Ευθυμίου και ωφέλησε ολόκληρο τον γεωργιανό λαό. Τα πολλά και σημαντικά συγγράμματα που του αποδίδονται μαρτυρούν τη θεολογική του κατάρτιση και τη φιλοπατρία του.

Η προσωνυμία «Χρυσόστομος», τα έργα του και η ευεργετική του δράση από τον επισκοπικό θρόνο φανερώνουν έναν άνθρωπο με σπάνια χαρίσματα. Στον Βίο του Οσίου Γεωργίου του Αγιορείτη αναφέρεται ρητά πως ο Όσιος Ιωάννης κοιμήθηκε ειρηνικά στο Άγιον Όρος. Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις δέκα Μαρτίου και τον προβάλλει ως φωτεινό πρότυπο σοφίας, ευσέβειας και αγάπης για την παράδοση.