Όσιος Παύλος ο απλός και ο εγκλειστος που είδε το θέρισμα των ακανθών

Ένας έγκλειστος μοναχός πέταξε από το κελί του ένα χρυσό νόμισμα, γιατί είδε σε όραμα ότι μαζί του θα θέριζε και τα αγκάθια των αμαρτιών του ευεργέτη. Την ίδια ημέρα η Εκκλησία τιμά και τον Όσιο Παύλο τον απλό, που σε ηλικία εξήντα ετών άφησε τα πάντα και ακολούθησε τον Μέγα Αντώνιο στην έρημο. Δύο μορφές διαφορετικές, μα ενωμένες στην ίδια αγάπη προς τον Χριστό και την αλήθεια.

Στο μοναστήρι του ο πρώτος ήταν ξακουστός για την αγία ζωή που διήγε από τη νεότητά του. Είχε αρνηθεί κάθε κοσμική απόλαυση και είχε κλειστεί σε στενό κελί, υπηρετώντας τον Θεό με νηστεία και ολονύκτια αγρυπνία. Παρακαλούσε τον Δεσπότη των όλων για τον εαυτό του και για ολόκληρο τον κόσμο, ενώ ο νους του ήταν προσηλωμένος στη θεωρία των θείων.

Σε ορισμένη ώρα δεχόταν λίγη τροφή από τα χέρια ενός υπηρέτη της μονής, χωρίς άλλη επικοινωνία. Από όσα έστελνε ο Θεός στους αδελφούς μέσω των φιλόχριστων χριστιανών, χρυσό, ασήμι, τροφές ή κρασί, ποτέ δεν κράτησε τίποτε δικό του. Κάποτε ένας άρχοντας της πόλεως ήρθε στη μονή για να μοιράσει ελεημοσύνη και έδινε σε όλους από ένα αργυρό νόμισμα.

Πλησίασε και τον έγκλειστο γέροντα κρατώντας ένα χρυσό φλουρί και τον παρακαλούσε επίμονα να το δεχτεί. Από σεβασμό προς τον τίμιο εκείνον άνδρα, ο γέροντας πήρε το νόμισμα και το έβαλε στον κόρφο του. Το βράδυ, αφού τελείωσε τον συνηθισμένο του κανόνα, ξάπλωσε στη ψάθα για να κοιμηθεί λίγο.

Τότε του φάνηκε ότι βρισκόταν με τους αδελφούς της μονής σε έναν απέραντο κάμπο γεμάτο αγκάθια. Ένας νέος, που ήταν Άγγελος Κυρίου, παρήγγειλε στους μοναχούς να θερίσουν εκείνα τα αγριόχορτα. Ύστερα πλησίασε και τον έγκλειστο και του είπε να ζώσει τη μέση του και να αρχίσει το θέρισμα.

Όταν ο γέροντας πήγε να αρνηθεί, ο Άγγελος του είπε αυστηρά πως καμία δικαιολογία δεν είχε πια θέση. Διότι την προηγουμένη μισθώθηκε μαζί με τους άλλους που πήραν το αργυρό νόμισμα από τον φιλόχριστο άρχοντα. Επειδή όμως ο γέροντας πήρε ολόκληρο χρυσό φλουρί, όφειλε να κοπιάσει περισσότερο από τους υπολοίπους.

Τα αγκάθια εκείνα, εξήγησε ο Άγγελος, ήταν οι αμαρτίες του ανθρώπου που έδωσε τη χθεσινή ελεημοσύνη. Ξυπνώντας ο γέροντας και αναλογιζόμενος όσα είδε, λυπήθηκε βαθύτατα στην καρδιά του. Έστειλε αμέσως να φωνάξουν τον άρχοντα και τον παρακαλούσε να πάρει πίσω το φλουρί του.

Ο φιλόχριστος εκείνος όμως δεν δεχόταν με κανέναν τρόπο να το ξαναπάρει στα χέρια του. Του είπε ότι μπορούσε να το κρατήσει ή να το δώσει σε όποιον ήθελε ο ίδιος. Τότε ο γέροντας του απάντησε ότι δεν ήθελε να θερίζει τα αγκάθια από τις αμαρτίες των άλλων ανθρώπων.

Διότι δεν είχε δύναμη να απαλλαγεί ούτε από τα δικά του αμαρτωλά αγκάθια. Πέταξε λοιπόν το χρυσό νόμισμα έξω από το κελί του και έκλεισε αμέσως το παράθυρο. Όταν ο άρχοντας έμαθε τον αληθινό λόγο που δεν έγινε δεκτή η ελεημοσύνη του, συγκλονίστηκε.

Φρόντισε να διορθώσει τη ζωή του και άρχισε να μοιράζει πλούσια ελεημοσύνη σε πτωχούς και αδυνάτους. Θυμόταν τον λόγο της Γραφής, ότι με ελεημοσύνη και πίστη καθαρίζονται από τον άνθρωπο οι αμαρτίες. Την ίδια ημέρα τιμάται και ο Όσιος Παύλος ο απλός, που έλαβε αυτή την ονομασία για την ακακία και την πραότητα της καρδιάς του.

Ήταν ένας αγράμματος γεωργός που δεν γνώριζε τίποτε από τους τρόπους και τις συνήθειες του κόσμου. Τον στόλιζε όμως ήθος ανύποπτο, σαν αληθινός Ισραηλίτης χωρίς δόλο και πονηριά μέσα του. Μέχρι τα εξήντα του χρόνια κύρια ασχολία του ήταν τα έργα της γης και τα ταπεινά καθημερινά.

Η σύζυγός του όμως ήταν εντελώς διαφορετικός άνθρωπος, μεγαλωμένη κάποτε ως υπηρέτρια στην πόλη. Κορόιδευε τον Παύλο σαν ανόητο, επειδή αφιέρωνε τις ώρες της ανάπαυσης στην προσευχή και την ψαλμωδία. Έφτασε μάλιστα στο σημείο να προδώσει και τη συζυγική της πίστη απέναντί του.

Όταν ο Παύλος βεβαιώθηκε για όσα είχαν συμβεί στο σπίτι του, γέμισε θλίψη και βαθιά πικρία. Στέναξε από τα κατάβαθα της ψυχής, προσευχήθηκε με δάκρυα και αποφάσισε να φύγει μακριά της. Πήρε τον δρόμο της ερήμου και έφτασε κοντά στο κελί του Μεγάλου Αντωνίου, ζητώντας να γίνει μαθητής του.

Ο Μέγας Αντώνιος στην αρχή δεν δεχόταν τον γέροντα Παύλο, επειδή τον θεωρούσε ακατάλληλο για τη σκληρότητα της ερημικής ζωής. Ο Παύλος όμως στάθηκε έξω από το κελί του ασκητή για τρεις ολόκληρες ημέρες χωρίς να φύγει. Δήλωνε ότι προτιμούσε να πεθάνει εκεί παρά να γυρίσει πίσω στον κόσμο που είχε αφήσει.

Τότε ο Μέγας Αντώνιος τον δέχτηκε μέσα και άρχισε να δοκιμάζει την υπομονή και την ταπείνωσή του. Του επέβαλε σκληρή εργασία, αυστηρή νηστεία, ολονύκτιες αγρυπνίες, συνεχή ψαλμωδία και πολλές γονυκλισίες κάθε μέρα. Όταν είδε την προθυμία και την αντοχή του, αποφάσισε να τον εγκαταστήσει σε δικό του ξεχωριστό κελί.

Στο νέο στάδιο της ζωής του ο Παύλος ανέπτυξε εξαίρετες ασκητικές αρετές με μεγάλη ευλάβεια. Θερμός στην ευσέβεια, άδολος στην καρδιά, ταπεινός στο φρόνημα και πράος στο ήθος, στολιζόταν από τα ωραιότερα χριστιανικά άνθη. Με την απλότητά του τράβηξε κοντά του την αγάπη και την εκτίμηση του ίδιου του Μεγάλου Αντωνίου.

Ύστερα από πολλά χρόνια ασκητικών αγώνων, ο Κύριος χάρισε στον Όσιο Παύλο τη διάκριση και τη δύναμη να εκβάλλει δαιμόνια. Κάποτε έφεραν στον Μέγα Αντώνιο έναν δαιμονισμένο νέο που τον βασάνιζε πολύ σκληρά το ακάθαρτο πνεύμα. Ο μέγας ασκητής οδήγησε τον πάσχοντα στον Όσιο Παύλο και είπε λόγια γεμάτα ταπείνωση και αλήθεια.

Ομολόγησε ότι ο ίδιος δεν μπορούσε να βοηθήσει το παιδί, επειδή δεν είχε λάβει εξουσία πάνω στον άρχοντα των δαιμόνων. Ο Παύλος ο απλός όμως είχε αυτό το χάρισμα από τον Θεό, χάρη στην απλότητα της καρδιάς του. Πράγματι, με την απλότητα και την ταπείνωση της ψυχής του ο Όσιος έδιωξε αμέσως το πονηρό πνεύμα.

Έζησε πολλά χρόνια στα βάθη της ερήμου, κάνοντας πλήθος θαυμάτων και βοηθώντας πολλούς ανθρώπους. Κοιμήθηκε σε βαθιά γεράματα και αναπαύθηκε εν Κυρίω, μένοντας γνήσιο κάτοπτρο της θείας αγαθότητας. Τον μνημονεύει ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος ως φωτεινό παράδειγμα ευλογημένης απλότητας για όλους τους μοναχούς.

Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του και κατά την τετάρτη ημέρα του μηνός Οκτωβρίου κάθε χρόνου.