Ένας ένδοξος στρατηγός με πλούτη και νίκες εναντίον των βαρβάρων εγκατέλειψε ξαφνικά τη δόξα και πέρασε στην έρημο του Μαλεού. Εκεί, στην απόκρημνη άκρη της Πελοποννήσου, ο Προφήτης Ηλίας του φανερώθηκε με στύλο πυρός και του έδειξε τον δρόμο. Ο Όσιος Θωμάς ήταν παλιά γνωστός σε όλους για τη γενναιότητα και την περιουσία του, καθώς και για τη μεγάλη του εξουσία.

Πολέμησε σε πολλές μάχες και χάρισε στους συμπατριώτες του νίκες, με αποτέλεσμα να αποκτήσει φήμη και τιμή. Όμως κάποιες πικρίες της ζωής τον έσπρωξαν να σκεφτεί διαφορετικά τον δρόμο της σωτηρίας του. Αγάπησε τον Χριστό με όλη την καρδιά του και αποφάσισε να αφήσει τη ματαιότητα του κόσμου χωρίς δισταγμό.

Έγινε μοναχός με μεγάλη ταπείνωση και ζήτησε φωτισμό από έμπειρους Γέροντες σε διάφορα μοναστήρια. Αφού πέρασαν αρκετά χρόνια στην υπακοή, ζήτησε ευλογία να ζήσει μόνος στην έρημο για ησυχία. Τότε ένας ολόφωτος στύλος ύψωσε τη νύχτα τη φλόγα του στον ουρανό και τον οδήγησε εκεί.

Ο μεγάλος Προφήτης Ηλίας τον συνόδευσε στα βάθη της ερήμου και του φανέρωσε το μέρος της ασκήσεώς του. Το όρος Μαλεός, στη νότια Λακωνία προς το ακρωτήριο της Μαλέας, έγινε για τον Όσιο ό,τι ήταν για τον Ηλία το Καρμήλιο όρος. Διάλεξε μια σπηλιά μεταξύ ουρανού και γης, ανάμεσα σε απότομες πλαγιές και απόκρημνους βράχους.

Από εκεί τράβηξε με σταθερό βήμα τον ανηφορικό δρόμο που οδηγεί προς τη Βασιλεία του Θεού. Αυτός ο πάμπλουτος και ξακουστός στρατιωτικός μιμήθηκε με τόλμη τη φτώχεια και την ταπείνωση του Δεσπότη Χριστού. Άφησε τα παλάτια και την κοσμική τιμή για ένα γυμνό βράχο και τη συντροφιά μόνο του Θεού.

Όπλα του στον νέο πόλεμο έγιναν η νηστεία, η αγρυπνία και η αδιάλειπτη προσευχή της καρδιάς. Όπως κάποτε νικούσε ορατούς εχθρούς, έτσι τώρα διαλύει τα αόρατα τάγματα των πονηρών πνευμάτων. Η αγία προσευχή του γινόταν στα χέρια του ξίφος κοφτερό και έδιωχνε μακριά τους δαίμονες.

Αξιώθηκε από τον Θεό πλούσιες θεωρίες και ουράνιες αποκαλύψεις, με τις οποίες ζούσε καθημερινά μέσα στη μόνωση. Όταν προσευχόταν, φαινόταν στους πιο προχωρημένους στην αρετή σαν ζωντανός στύλος πυρός μέσα στη σιωπή του βουνού. Τίποτε δεν τον τάραζε πια από όσα παλαιότερα φαίνονταν στους ανθρώπους σημαντικά και δοξασμένα.

Πόλη χτισμένη πάνω σε βουνό και αστέρι λαμπερό στον ουρανό δεν μπορούν να μείνουν κρυφά από τα μάτια των ανθρώπων. Έτσι και ο Όσιος Θωμάς δεν στάθηκε δυνατό να μείνει άγνωστος μέσα στην έρημο του Μαλεού. Η φήμη της αγίας του ζωής έφτασε γρήγορα στα γειτονικά μέρη και τα χωριά της Λακωνίας.

Πλήθος ανθρώπων άρχισαν να ανεβαίνουν κουρασμένοι στο βουνό, ζητώντας λόγο παρηγοριάς και πνευματική καθοδήγηση. Άλλοι τον πλησίαζαν βαριά άρρωστοι, ζητώντας θεραπεία από τις δοκιμασίες του σώματος και της ψυχής. Ο Θεός του χάρισε πλούσια τη χάρη των ιαμάτων και τη δύναμη να επιτελεί θαύματα.

Έδιωχνε δαιμόνια από βασανισμένους ανθρώπους και χάριζε στους τυφλούς το γλυκό φως των ματιών. Στους κουτσούς επέστρεφε την υγεία στα πόδια και στους πονεμένους έδινε ξανά την παλιά τους χαρά. Μια φορά μάλιστα, σε μέρος χωρίς νερό, η προσευχή του έβγαλε δροσερή πηγή μέσα από τον σκληρό βράχο.

Άλλοι λένε πως χτύπησε με το ραβδί του, και άλλοι πως ακούμπησε απλώς την παλάμη του στο χώμα. Το άγιο εκείνο νερό αναβλύζει ακόμη και σήμερα και είναι γνωστό στους πιστούς ως Αγίασμα του Οσίου. Στα Κύθηρα, που βρίσκονται απέναντι από τον κάβο Μαλιά, οι κάτοικοι έβλεπαν τότε στύλο πυρός να ανεβαίνει στον ουρανό.

Έτσι κατάλαβαν πως ένας μεγάλος ασκητής φλεγόταν από θεϊκή αγάπη στις πλαγιές του Μαλεού. Ο Όσιος δεν σταμάτησε ποτέ να ευεργετεί τους ανθρώπους, ακόμη και μέσα στη βαθιά του μόνωση και ησυχία. Προσευχόταν συνεχώς για όλους και ετοίμαζε τον εαυτό του να γίνει άξιο όργανο της θείας χάριτος του Θεού.

Η ζωή του στο βουνό κράτησε πολλά χρόνια, ώσπου ο θάνατος τον βρήκε όρθιο στην προσευχή. Σύμφωνα με τα δίπτυχα της Εκκλησίας της Ελλάδος, η κοίμησή του τοποθετείται περίπου στον δέκατο αιώνα. Όμως η παρουσία του δεν έπαψε με την κοίμηση, αλλά συνεχίστηκε με νέα θαύματα στα τίμια λείψανά του.

Οι πιστοί δέχονταν γρήγορη θεραπεία από βαριές αρρώστιες, ακόμη και από νοσήματα που οι γιατροί θεωρούσαν αθεράπευτα. Πολλοί απαλλάσσονταν από δαιμονικές ενέργειες με τις θερμές μεσιτείες του Οσίου προς τον Κύριο. Μέρος των αγίων λειψάνων του φυλάσσεται με τιμή στη Μητρόπολη Μονεμβασίας και Σπάρτης.