Όταν οι στρατιώτες την κρέμασαν από τα μαλλιά και έκαιγαν το σώμα της με αναμμένους πυρσούς, εκείνη έμοιαζε πιο γενναία και πιο χαρούμενη από πριν. Και όταν την έριξαν στα άγρια θηρία, τα λιοντάρια ξάπλωσαν ήσυχα στα πόδια της σαν ήμερα κατοικίδια. Η Αγία Κυριακή έζησε στα χρόνια του αυτοκράτορα Διοκλητιανού, όταν ο διωγμός κατά των χριστιανών είχε φουντώσει σε όλη την αυτοκρατορία.

Ο πατέρας της Δωρόθεος και η μητέρα της Ευσέβεια ήταν ευσεβείς και πλούσιοι άνθρωποι, όμως για πολλά χρόνια δεν είχαν παιδί. Παρακαλούσαν θερμά τον Θεό να τους χαρίσει απόγονο και υποσχέθηκαν να τον αφιερώσουν σε εκείνον. Ο Κύριος άκουσε την προσευχή τους και τους χάρισε ένα κορίτσι μια ημέρα Κυριακή.

Γι αυτόν τον λόγο της έδωσαν το όνομα Κυριακή και τη βάπτισαν με μεγάλη χαρά και ευγνωμοσύνη. Από μικρή την ανέθρεψαν μέσα στην πίστη και τη φύλαξαν αγνή, σύμφωνα με το τάμα που είχαν κάνει στον Θεό. Η μικρή Κυριακή μεγάλωνε με σύνεση, με προσευχή και με βαθιά αφοσίωση στον Χριστό.

Καθώς η Κυριακή έγινε νέα, η ομορφιά της ψυχής και του σώματος της τραβούσε την προσοχή πολλών αρχόντων της εποχής. Πολλοί ζητούσαν το χέρι της σε γάμο για τους γιους τους, με σκοπό να ενώσουν τον πλούτο των οικογενειών. Όμως εκείνη είχε αφιερώσει την καρδιά της στον ουράνιο Νυμφίο και αρνιόταν με σταθερότητα κάθε πρόταση μνηστείας.

Ένας πλούσιος ειδωλολάτρης άρχοντας πήγε ο ίδιος στους γονείς της και ζήτησε να την παντρέψει με τον γιο του. Η Αγία απάντησε με σεμνότητα ότι θέλει να μείνει παρθένος, γιατί ανήκει ολόκληρη στον Κύριο Ιησού Χριστό. Ο άρχοντας θύμωσε πολύ με αυτή την απάντηση και κατέφυγε στον ίδιο τον αυτοκράτορα Διοκλητιανό.

Τους κατήγγειλε όλους ως χριστιανούς που περιφρονούσαν τα είδωλα και αρνούνταν να προσφέρουν θυσίες στους ψεύτικους θεούς. Ο αυτοκράτορας έστειλε αμέσως στρατιώτες και διέταξε να συλλάβουν τον Δωρόθεο, την Ευσέβεια και την κόρη τους. Τους έφεραν δεμένους μπροστά του και τους ρώτησε γιατί δεν τιμούσαν τους θεούς της αυτοκρατορίας.

Εκείνοι ομολόγησαν με θάρρος ότι μόνος αληθινός Θεός είναι ο Χριστός και τίποτε άλλο. Ο Διοκλητιανός εξοργίστηκε από την ομολογία τους και διέταξε να χτυπήσουν ανελέητα τον Δωρόθεο μπροστά στη γυναίκα του και την κόρη του. Οι στρατιώτες τον χτυπούσαν με τόση δύναμη, ώστε κουράστηκαν και δεν μπορούσαν να συνεχίσουν το βασανιστήριο.

Όμως ούτε τα κολακευτικά λόγια ούτε τα φοβερά μαρτύρια έκαμψαν την πίστη της οικογένειας του αγίου ζευγαριού. Ο αυτοκράτορας αποφάσισε τότε να στείλει τους γονείς στη Μελιτηνή, στα ανατολικά σύνορα ανάμεσα στην Καππαδοκία και την Αρμενία. Εκεί τους παρέδωσε στον σκληρό άρχοντα Ιούστο, με την ελπίδα ότι ο φόβος θα τους έκανε να αρνηθούν τον Χριστό.

Όμως ο Δωρόθεος και η Ευσέβεια έμειναν σταθεροί στην ομολογία της πίστης και έλαβαν τον στέφανο του μαρτυρίου. Ο σκληρός εκείνος άρχοντας διέταξε και τους αποκεφάλισαν, αφού πρώτα τους βασάνισε με πολλή αγριότητα. Την Κυριακή ο Διοκλητιανός την έστειλε στον γαμπρό και συναυτοκράτορά του Μαξιμιανό, που βρισκόταν τότε στη Νικομήδεια της Βιθυνίας.

Εκεί άρχισε μια νέα και πιο σκληρή φάση του μαρτυρίου της νεαρής παρθένου του Χριστού. Η πόλη εκείνη είχε γίνει πρωτεύουσα της ανατολικής αυτοκρατορίας στα χρόνια του διωγμού. Ο Μαξιμιανός δοκίμασε πρώτα με υποσχέσεις και κολακείες να κάμψει το φρόνημα της νεαρής μάρτυρος του Χριστού.

Της υποσχέθηκε μεγάλο πλούτο και γάμο με κάποιον συγγενή του αυτοκράτορα Διοκλητιανού, αν προσκυνούσε τα είδωλα. Η Αγία Κυριακή απάντησε με παρρησία ότι δεν πρόκειται ποτέ να αρνηθεί τον Χριστό για χάρη επίγειων αγαθών. Είπε ακόμη ότι η ομορφιά και η νεότητά της είναι περαστικά πράγματα, σαν τα άνθη και σαν τους ίσκιους.

Της θύμισε ότι σήμερα είναι όμορφη, αύριο όμως θα γίνει μια άσχημη γριά μέσα στις ρυτίδες του χρόνου. Δεν ήθελε λοιπόν να χάσει την αιώνια λαμπρότητα για μια μικρή και πρόσκαιρη παραμονή πάνω στη γη. Εξοργισμένος ο Μαξιμιανός από την τόλμη της, διέταξε να την απλώσουν στο έδαφος και να την μαστιγώσουν.

Οι στρατιώτες που χτυπούσαν την Αγία κουράστηκαν τόσο πολύ, ώστε χρειάστηκε να τους αλλάξουν τρεις φορές κατά τη διάρκεια του βασανισμού. Η Κυριακή όμως, δυναμωμένη από τη θεία Χάρη, έμοιαζε χαρούμενη και ήρεμη μπροστά στα φοβερά αυτά μαρτύρια. Ο Μαξιμιανός ντροπιάστηκε επειδή δεν μπόρεσε να νικήσει μία νέα και αδύναμη κοπέλα.

Τότε ο Μαξιμιανός έστειλε την Αγία στον έπαρχο της Βιθυνίας Ιλαριανό, στη Χαλκηδόνα της Μικράς Ασίας. Του παρήγγειλε ή να την πείσει να θυσιάσει στα είδωλα ή να την επιστρέψει για νέα τιμωρία. Ο Ιλαριανός χρησιμοποίησε τις ίδιες υποσχέσεις και τις ίδιες απειλές, όμως δεν πέτυχε τίποτα περισσότερο από τους προηγούμενους.

Η Αγία Κυριακή τον προκάλεσε μάλιστα να κάνει ό,τι χειρότερο μπορούσε, γιατί ο Χριστός θα την βοηθούσε να νικήσει. Ο σκληρός έπαρχος διέταξε αμέσως να την κρεμάσουν από τα μαλλιά για πολλές ώρες πάνω σε ξύλο. Την ίδια ώρα οι στρατιώτες έκαιγαν το τρυφερό σώμα της με αναμμένες λαμπάδες και πυρωμένα σίδερα.

Η μάρτυς όμως δεν δείλιαζε, αλλά γινόταν ακόμη πιο γενναία και πιο σταθερή μέσα στα φρικτά αυτά παθήματα. Στο τέλος την κατέβασαν από το ξύλο και την έριξαν μέσα στο σκοτεινό κελί της φυλακής. Εκείνη τη νύχτα της εμφανίστηκε ο ίδιος ο Χριστός, την παρηγόρησε με γλυκά λόγια και θεράπευσε τις πληγές της.

Το πρωί ο Ιλαριανός έμεινε άναυδος βλέποντας την Αγία εντελώς υγιή και χαρούμενη μπροστά του. Ο έπαρχος νόμισε ότι οι θεοί τον λυπήθηκαν και θεράπευσαν την νέα κοπέλα από οίκτο. Παρακάλεσε λοιπόν την Αγία να πάει στον ειδωλολατρικό ναό για να ευχαριστήσει τους δήθεν ευεργέτες της.

Εκείνη του εξήγησε ότι μόνο ο Χριστός την έσωσε, όμως δέχτηκε να πάει μαζί του στον ναό. Ο Ιλαριανός χάρηκε πολύ, γιατί νόμισε ότι επιτέλους είχε καταφέρει να νικήσει την πίστη της παρθένου. Μέσα στον ναό η Αγία Κυριακή στάθηκε όρθια και προσευχήθηκε με δύναμη στον αληθινό Θεό του ουρανού.

Παρακάλεσε τον Κύριο να καταστρέψει τα άψυχα είδωλα και να φανερώσει σε όλους τη δική του δύναμη. Αμέσως ακούστηκε δυνατός σεισμός που γκρέμισε τα αγάλματα και τα έκανε χίλια κομμάτια στο πάτωμα. Ένας σφοδρός άνεμος μπήκε στον ναό και σκόρπισε τη σκόνη και τα συντρίμμια στον αέρα.

Όλοι έφυγαν τρομαγμένοι από το θέαμα, μόνο ο Ιλαριανός έμεινε εκεί και βλασφημούσε τον αληθινό Θεό. Τότε έπεσε από τον ουρανό κεραυνός και τον χτύπησε στο πρόσωπο, και ο τύραννος ξεψύχησε επί τόπου μπροστά στους πάντες. Διάδοχος του Ιλαριανού έγινε ο σκληρός Απολλώνιος, που θέλησε να δοκιμάσει ξανά την υπομονή της νεαρής μάρτυρος.

Διέταξε να ανάψουν μεγάλη φωτιά και να ρίξουν την Αγία μέσα στις φλόγες, για να καεί ζωντανή. Η φωτιά όμως έσβησε ξαφνικά από ένα δροσερό σύννεφο που σκέπασε με βροχή ολόκληρο τον τόπο της εκτέλεσης. Στη συνέχεια έβγαλαν άγρια θηρία και τα έριξαν εναντίον της, για να την κατασπαράξουν μπροστά στο πλήθος.

Όμως τα λιοντάρια έγιναν ήμερα και ξάπλωσαν στα πόδια της σαν πιστά σκυλιά της αυλής. Βλέποντας τα μεγάλα αυτά θαύματα, πολλοί ειδωλολάτρες πίστεψαν στον Χριστό και ομολόγησαν την αληθινή πίστη με θάρρος. Ο Απολλώνιος έδωσε τότε την τελική απόφαση και καταδίκασε την Αγία Κυριακή σε αποκεφαλισμό με ξίφος.

Η μάρτυς ζήτησε από τους δημίους λίγο χρόνο για να προσευχηθεί στον Νυμφίο της πριν φύγει από αυτή τη ζωή. Καθώς τελείωνε την προσευχή της, κατέβηκαν άγγελοι και πήραν την αγία ψυχή της πριν πέσει η σπάθη. Ευσεβείς χριστιανοί παρέλαβαν με σεβασμό το άγιο σκήνωμα και το έθαψαν σε τόπο τιμής και ευλάβειας.