
Βρέθηκε δολοφονημένος μέσα στο ίδιο του το πατριαρχικό μέγαρο, στη μονή του Μαρτκόπι, και κανείς ένοχος δεν αποκαλύφθηκε ποτέ. Εκατόν είκοσι έφιπποι τον υποδέχτηκαν στο φαράγγι του Αραγκβί, όταν ο διωγμένος ιεράρχης επέστρεφε επιτέλους στην αγαπημένη του πατρίδα. Ο άγιος Κυρίων γεννήθηκε στο χωριό Νικόζι της επαρχίας Γκόρι, σε οικογένεια ταπεινού ιερέα της Γεωργίας.
Από μικρός έδειξε αγάπη για τα γράμματα και φοίτησε στην ενοριακή σχολή του Ανανούρι, στη θεολογική σχολή του Γκόρι και έπειτα στο Σεμινάριο της Τιφλίδας. Το χίλια οκτακόσια ογδόντα αποφοίτησε από τη Θεολογική Ακαδημία του Κιέβου και ανέλαβε καθήκοντα βοηθού κοσμήτορα στο Σεμινάριο της Οδησσού. Για τρία χρόνια εργάστηκε με ζήλο στην εκπαιδευτική ζωή του Γκόρι, της Τελάβης, του Κουταΐσι και της Τιφλίδας.
Στη συνέχεια ορίστηκε επόπτης των γεωργιανών μοναστηριών και διευθυντής των σχολείων της Εταιρείας Ανανέωσης του Χριστιανισμού στον Καύκασο. Διηύθυνε τις ενοριακές σχολές, ίδρυσε βιβλιοθήκες και συλλογές σπάνιων βιβλίων, ενώ δημοσίευε μελέτες για την ιστορία της γεωργιανής Εκκλησίας με τα ψευδώνυμα Ιβεριέλι, Σαντζαγκέλοφ και Λιαχβέλι, από τον ομώνυμο ποταμό της πατρίδας του. Την ίδια εκείνη χρονιά, ο εκλεκτός του Θεού Γεώργιος εκάρη μοναχός με το όνομα Κυρίων και ενθρονίστηκε ηγούμενος της μονής Κβαμπταχέβι.
Συνέχισε με αμείωτο πάθος τις επιστημονικές του αναζητήσεις και ενέτεινε τους πνευματικούς του αγώνες μέσα στην ησυχία του μοναστηριού. Συγκέντρωνε λαογραφικό και εθνογραφικό υλικό και μελετούσε κειμήλια από αρχαίους ναούς της Γεωργίας με σπάνια φιλομάθεια. Με πλατιά καρδιά παρέδιδε τα ιερά λείψανα και τα πολύτιμα χειρόγραφα που εντόπιζε στο Εκκλησιαστικό Μουσείο της Τιφλίδας και σε άλλες πνευματικές εταιρείες.
Το χίλια οκτακόσια ενενήντα οκτώ εξέδωσε μια πολύτιμη περιγραφή των ιστορικών μνημείων του φαραγγιού του Λιάχβι. Η δημοσίευση αυτή αποτελεί σήμερα σπουδαία πηγή, καθώς τα περισσότερα μνημεία γκρεμίστηκαν αργότερα από τους εχθρούς του γεωργιανού έθνους και της παράδοσής του. Τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς ο αρχιμανδρίτης Κυρίων χειροτονήθηκε επίσκοπος Αλαβέρντι και ανέλαβε αμέσως το βαρύ έργο του.
Άρχισε να ανοικοδομεί τον περίφημο ναό του Αλαβέρντι, διαθέτοντας μάλιστα και τους προσωπικούς του πόρους για το ιερό αυτό σκοπό. Παράλληλα μελετούσε τα αρχαία κειμήλια του Καχέτι και του Χερέτι στην ανατολική Γεωργία. Ανάμεσα στα χειρόγραφα που παρέδωσε στο μουσείο της Τιφλίδας ήταν και ένα άγιο Ευαγγέλιο του έτους χίλια ενενήντα οκτώ, άγνωστο μέχρι τότε στους ερευνητές.
Ο επίσκοπος Κυρίων υπήρξε ακάματος ερευνητής με ευρύτατα επιστημονικά ενδιαφέροντα και σπάνια πνευματική ευρυμάθεια. Στη γραφίδα του ανήκουν περισσότερες από σαράντα μονογραφίες για θέματα ιστορίας της γεωργιανής Εκκλησίας και του χριστιανικού πολιτισμού της πατρίδας του. Συνέταξε σύντομο ορολογικό λεξικό της αρχαίας γεωργιανής γλώσσας και μαζί με τον γλωσσολόγο Γκριγκόλ Κιπσίτζε εξέδωσε μια Ιστορία της Γεωργιανής Φιλολογίας.
Αγωνίστηκε επίσης με σθένος εναντίον της οικειοποίησης γεωργιανών ναών από τους Αρμενίους μονοφυσίτες της εποχής του. Απηύθυνε λεπτομερές υπόμνημα προς τον Ρώσο έξαρχο της Γεωργίας και ζητούσε να επιστραφούν οι ορθόδοξοι ναοί που είχαν αρπαχθεί. Το χίλια εννιακόσια ένα εγκαταστάθηκε ως επίσκοπος στο Γκόρι, κοντά στον τόπο της καταγωγής του.
Είχε ήδη γίνει φανερό ότι οι πιο μορφωμένοι και προοδευτικοί κληρικοί στήριζαν τον άγιο ιεράρχη και αμφισβητούσαν την κατάργηση του αυτοκεφάλου της γεωργιανής Εκκλησίας. Η κυβέρνηση βρήκε διέξοδο μεταθέτοντας τον άγιο σε μακρινές περιοχές της ρωσικής αυτοκρατορίας με συνεχείς αλλαγές. Έτσι μετατέθηκε διαδοχικά στη Χερσώνα, στο Ορέλ και τέλος στο Σοχούμι, όπου εργάστηκε σκληρά.
Στο Σοχούμι κατέβαλε κάθε προσπάθεια για να αναστήσει τους ιστορικούς γεωργιανούς ναούς και τα παλαιά μοναστήρια της περιοχής. Σύντομα όμως μεταφέρθηκε ξανά μακριά, στη μητρόπολη της Κόβνο, ως νέα δοκιμασία. Το χίλια εννιακόσια πέντε, ύστερα από απαίτηση της γεωργιανής διανόησης με επικεφαλής τον δίκαιο Ηλία, σχηματίστηκε ειδική επιτροπή για το ζήτημα του αυτοκεφάλου.
Ο άγιος Κυρίων παρουσίασε ενώπιόν της δύο σπουδαίες ομιλίες, με σαφή επιχειρήματα και βαθιά ιστορική γνώση της εκκλησιαστικής παράδοσης. Η πρώτη αναφερόταν στους λόγους του αγώνα για την αποκατάσταση του αυτοκεφάλου και η δεύτερη στον ρόλο του έθνους μέσα στην Εκκλησία. Η επιτροπή απέρριψε τα γεωργιανά αιτήματα και υπέβαλε σε σκληρές διώξεις τους πρωταγωνιστές του εθνικού αυτού κινήματος.
Το χίλια εννιακόσια επτά δολοφονήθηκε ο δίκαιος Ηλίας και η κυβέρνηση απαγόρευσε στον άγιο Κυρίωνα να μεταβεί στη Γεωργία. Κατάφερε μόνο να στείλει μια θερμή επιστολή παρηγοριάς στους οικείους του αγαπημένου του πνευματικού αδελφού. Τους επόμενους μήνες η εξουσία έσφιξε ακόμη περισσότερο τον κλοιό γύρω από τον άγιο.
Το χίλια εννιακόσια οκτώ κατηγορήθηκε ότι συνωμότησε στη δολοφονία του εξάρχου Νίκωνος και καθαιρέθηκε άδικα. Στη συνέχεια συνελήφθη και φυλακίστηκε, χωρίς καμία πραγματική απόδειξη της δήθεν ενοχής του. Η ύπουλη αυτή ενέργεια ξεσήκωσε την αγανάκτηση του γεωργιανού λαού αλλά και των πιστών της Ρωσίας.
Ακόμη και δημοκρατικές δυνάμεις της Ευρώπης ίδρυσαν εταιρεία για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων του φυλακισμένου επισκόπου. Ο ίδιος ο άγιος σήκωνε με ταπείνωση τον σταυρό των διώξεών του και παρηγορούσε τους συμπαθούντες. Επαναλάμβανε τα λόγια του μεγάλου Γεωργιανού ποιητή Σότα Ρουσταβέλι, ότι κανένα τριαντάφυλλο δεν κόβεται σε τούτο τον κόσμο χωρίς αγκάθια.
Έλεγε πως το πάθος πρέπει να βαστάζεται με αγάπη, αφού είναι καρπός της αγάπης και πηγή κάθε αληθινής δύναμης. Μέχρι το χίλια εννιακόσια δεκαπέντε η εξουσία είχε σταματήσει τη συστηματική δίωξη του αγίου ιεράρχη. Τον αποκατέστησαν στην επισκοπική του τιμή και τον ανύψωσαν σε αρχιεπίσκοπο Πολότσκ και Βιτέμπσκ της δυτικής Ρωσίας.
Δεν του επέτρεψαν όμως ποτέ να επιστρέψει στη μητέρα πατρίδα του, όπου τόσο νοσταλγούσε. Τον Μάρτιο του χίλια εννιακόσια δεκαεπτά η αποστολική ορθόδοξη Εκκλησία της Γεωργίας ανακήρυξε αποκατεστημένο το αυτοκέφαλό της. Με τις ασταμάτητες απαιτήσεις του λαού, ο άγιος Κυρίων κατάφερε επιτέλους να επιστρέψει στη Γεωργία.
Εκατόν είκοσι έφιπποι τον προϋπάντησαν στο φαράγγι του Αραγκβί, πάνω στη γεωργιανή στρατιωτική οδό, και τον συνόδευσαν με ευλάβεια. Στην Τιφλίδα τον υποδέχτηκαν με μεγάλες τιμές ολόκληρος ο κλήρος και ο πιστός λαός της πρωτεύουσας. Η χαρά ήταν μεγάλη και η πατρίδα ξανάβρισκε τον πιστό της ποιμένα ύστερα από χρόνια πικρής εξορίας.
Τον Σεπτέμβριο του χίλια εννιακόσια δεκαεπτά η Ιερά Σύνοδος της Γεωργίας ενθρόνισε τον επίσκοπο Κυρίωνα Καθολικό-Πατριάρχη πάσης Γεωργίας. Στην επιβλητική τελετή στον καθεδρικό ναό του Σβετιτσχοβέλι μίλησε στο πλήθος με βαθιά συγκίνηση. Ονόμασε τη Γεωργία αγαπημένη μητέρα του και έθνος προστατευμένο από την Υπεραγία Θεοτόκο, καθαρισμένο μέσα στο καμίνι των δοκιμασιών και των δακρύων.
Είπε ότι δεν επιστρέφει σαν άσωτος υιός αλλά σαν πιστός έμπιστος και ζωντανή συνείδηση της Εκκλησίας του λαού του. Πρόσθεσε πως ο Κύριος δεν ήλθε για να υπηρετηθεί, αλλά για να υπηρετήσει και να δώσει τη ζωή του λύτρο για πολλούς. Δήλωσε ότι και ο ίδιος δεν έρχεται ως μισθωτός υπηρέτης, αλλά ως πιστός και υπάκουος υιός της μητέρας Εκκλησίας.
Λίγο αργότερα απηύθυνε εγκύκλιο επιστολή προς όλους τους ορθοδόξους πατριάρχες του κόσμου. Σε αυτήν παρουσίαζε με λεπτομέρειες την ιστορία της γεωργιανής Εκκλησίας και ζητούσε επίσημη αναγνώριση του αυτοκεφάλου της. Στις είκοσι έξι Μαΐου του χίλια εννιακόσια δεκαοκτώ η Γεωργία ανακήρυξε την ανεξαρτησία της.
Την επομένη ο πατριάρχης Κυρίων προέστη πανηγυρικής δοξολογίας στον ιερό ναό μαζί με όλο τον κλήρο. Ο ποιμένας και το ποίμνιο χαίρονταν για την αποκατάσταση του αυτοκεφάλου και την ελευθερία. Από την πρώτη στιγμή όμως διέκριναν με φανερή ανησυχία την επερχόμενη απειλή του μπολσεβίκικου κινδύνου.
Η σοσιαλιστική επανάσταση φανέρωνε πια το πραγματικό της πρόσωπο και απειλούσε τη νεαρή δημοκρατία και την Εκκλησία της. Στις είκοσι επτά Ιουνίου του χίλια εννιακόσια δεκαοκτώ ο πατριάρχης Κυρίων βρέθηκε δολοφονημένος στο πατριαρχικό μέγαρο. Ο τόπος του μαρτυρίου ήταν η ιστορική μονή του Μαρτκόπι, στην οποία διέμενε ως αρχιποιμένας.
Η σχετική έρευνα υπήρξε καθαρή τυπικότητα και οι πραγματικοί ένοχοι του εγκλήματος δεν εντοπίστηκαν ποτέ. Διαδόθηκαν μάλιστα ψευδείς φήμες, ότι ο ίδιος ο άγιος είχε αυτοχειριαστεί μέσα στο δωμάτιό του. Η συκοφαντία αυτή ήθελε να αμαυρώσει την ιερή μνήμη ενός μάρτυρα και ομολογητή της πίστης.
Ο πιστός λαός όμως κράτησε ζωντανή την αγάπη και τον σεβασμό για τον αδικοσφαγμένο πατριάρχη του. Όταν η Ιερά Σύνοδος της αποστολικής ορθόδοξης Εκκλησίας της Γεωργίας συγκλήθηκε στις δεκαεπτά Οκτωβρίου του δύο χιλιάδες δύο, ανακήρυξε επίσημα άγιο τον ιερομάρτυρα Κυρίωνα. Τον κατέταξε με τιμή ανάμεσα στους αγίους της και τον παρέδωσε στην ευλάβεια όλης της Ορθοδοξίας.
Η μνήμη του τιμάται κάθε χρόνο στις είκοσι επτά Ιουνίου, ημέρα του μαρτυρικού του τέλους. Η ζωή και η θυσία του παραμένουν ζωντανή μαρτυρία πίστης, αγάπης και αφοσίωσης στην πατρίδα και στην Εκκλησία.
E njëjta ditë
Shenjtorë të tjerë të 27 Qershor
Lexoni edhe jetët e tjera të kësaj dite pa u kthyer pas.
Όσιος Γεώργιος ο Αγιορείτης ο Ίβηρ
Πήρε μαζί του ογδόντα ορφανά παιδιά όταν ξεκίνησε το τελευταίο του ταξίδι προς το Άγιον Όρος, νιώθοντας μέσα του ότι το τέλος πλησίαζε. Στην Κωνσταντινούπολη ζήτησε προσωπικά από τον αυτοκράτορα να φροντίσει τα ορφανά,…
Lexo jetën
Όσιος Σεραπίων της Λίμνης Κοζέγια
Ένας Τατάρος πρίγκιπας, αιχμάλωτος πολέμου στη Μόσχα, έγινε ασκητής σε μια ερημική χερσόνησο της παγωμένης ρωσικής Βορρά. Ο Τουρτάς Γκραβίροβιτς, που βαπτίστηκε με το όνομα Σέργιος, έφτασε αιχμάλωτος των Τατάρων του Καζάν στη Μόσχα…
Lexo jetën
Κύριλλος Λούκαρις, ο Ιερομάρτυς Πατριάρχης
Στις είκοσι εφτά Ιουνίου του χίλια εξακόσια τριάντα οχτώ, δεκαπέντε Γενίτσαροι παρέλαβαν έναν γέροντα Πατριάρχη από το φρούριο Ρούμελη Χισσάρ. Τον επιβίβασαν σε πλοιάριο, τον οδήγησαν στην παραλία του Αγίου Στεφάνου και εκεί τον…
Lexo jetën
Ο Άγιος Σεβήρος και ο νεκρός που επέστρεψε
Μαύροι, φοβεροί Αιθίοπες με φωτιά να βγαίνει από τα ρουθούνια τους άρπαξαν την ψυχή ενός ετοιμοθάνατου άνδρα στην ιταλική κοιλάδα της Ιντεροκλέας. Όμως τα δάκρυα ενός απλού ιερέα, του Σεβήρου, ανάγκασαν τον ίδιο τον…
Lexo jetën
Ο Συνέσιος Κυρήνης και το χρέος του Ευαγρίου
Πέρασε αρκετός καιρός ήσυχα και ο Ευάγριος αρρώστησε βαριά, καθώς ένιωθε μέσα του ότι πλησίαζε πια το τέλος της ζωής του. Λίγο πριν αφήσει την τελευταία του πνοή, κάλεσε κοντά του τα παιδιά του…
Lexo jetën
Σαμψών ο Ξενοδόχος της Κωνσταντινουπόλεως
Με ένα άγγιγμα του χεριού του θεράπευσε τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό από ανίατη ασθένεια που είχε νικήσει όλους τους ξακουστούς γιατρούς της αυτοκρατορίας. Αντί για χρυσάφι και άργυρο, ζήτησε από τον ευγνώμονα μονάρχη να χτίσει…
Lexo jetën