Njëqind mijë dëshmorët e Tbilisit

Njëqind mijë gjeorgjianë preferuan t'i prisnin kokat sesa të pështynin mbi ikonat e shenjta të Hyjlindës dhe Krishtit Shpëtimtar. Sulltani i Khorasmias uli kupolën e katedrales së Sionit dhe vendosi fronin e tij të vetmuar atje brenda tempullit. Këto ngjarje ndodhën në kohën kur Gjeorgjia po merrte pushtimin e tmerrshëm turkman të Sulltan Xhelal al-Dinit. Ushtria e tij pushtoi tokën gjeorgjiane dhe menjëherë u nis drejt kryeqytetit, Tbilisit të famshëm. Në ditën e parë të betejës, luftëtarët trima gjeorgjianë zmbrapsën heroikisht pushtuesit që po iu afroheshin mureve. Por në mes të natës, një grup Persianësh që jetonin brenda qytetit hapën fshehurazi portat e Tiflisit. Kështu ushtria armike kaloi në heshtje nëpër qytetin e fjetur dhe filloi një masakër të papërshkrueshme. Në një dorëshkrim të vjetër që përshkruan atë ditë të tmerrshme, mbijeton dëshmia se fjalët nuk arrijnë të përmbajnë shkatërrimin. Sulmuesit i rrëmbyen foshnjat nga krahët e barinjve dhe i përplasën me tërbim kundër urës. Përpjekja e tyre e përgjakshme nuk i kurseu as të rinjtë dhe as të moshuarit e qytetit. Një lumë i tërë gjaku rrjedh nëpër rrugët e Tbilisit në atë ditë të errët të pushtimit. Turkmanët tredhin djemtë e vegjël dhe përdhunuan gratë në sy të familjeve të tyre. Mbi trupat e pajetë të fëmijëve goditën me thikë nënat, kështu që çdo zë dhe çdo shpresë e jetës u shua. I gjithë qyteti dridhej nga vajtimet, të qarat dhe ngashërimi që u ngritën në qiell. Lumi Mtkvari dhe rrugët u mbushën me të vdekur, gjak dhe trupa të copëtuar të njerëzve të pafajshëm. Më pas, sulltani hyri triumfalisht në katedralen e Sionit dhe e përdhos atë në një mënyrë të tmerrshme. Ai urdhëroi që kupola e shenjtë të hiqej dhe në vend të saj të vendoset froni i tij i shenjtë. Me urdhrin e tij të ri, ikonat e shenjta të Virgjëreshës dhe Shpëtimtarit tonë u nxorën nga tempulli. Ato u vendosën me përbuzje në qendër të urës që lidhte dy brigjet e lumit Mtkvari. Pushtuesit i çuan me forcë banorët mbi urë dhe kërkuan që të kalonin duke pështyrë mbi imazhet e shenjta. Ata që mohuan besimin e tyre dhe pështynë mbi imazhet u shpëtuan përkohësisht nga vdekja nga sulmuesit. Por rrëfimtarët ortodoksë refuzuan me këmbëngulje të shkelnin mbi figurat e shenjta të adhurimit të tyre. Ata preferuan të gjunjëzoheshin me nderim dhe të adhuronin imazhet e Hyjlindës dhe të Krishtit. Menjëherë xhelatët ulën me tërbim shpatat dhe prenë kokat e dëshmorëve besnikë. Njëqind mijë gjeorgjianë sakrifikuan jetën e tyre atë ditë për të nderuar ikonat e shenjta. Njëqind mijë koka të prera dhe trupa pa kokë rrodhën poshtë përroit të përlyer me gjak të lumit Mtkvari. Uji i lumit u bë i kuq dhe e çoi shumë larg martirizimin e këtyre shenjtorëve. Masakra e tmerrshme e Tbilisit u nguli përgjithmonë në kujtesën e popullit gjeorgjian dhe kishës. Këta martirë nuk luftuan me armë, por fituan me rrëfimin e tyre të palëkundur ndaj Krishtit. Kisha i përkujton në datën tridhjetë e një tetor, duke njohur përmasat e kësaj sakrifice. Gjaku i tyre ujit rrënjën e Ortodoksisë në tokën gjeorgjiane edhe sot e kësaj dite.