Shenjtorët Sergji dhe Bacchus, martirët e Sirisë

Dy oficerë elitë të oborrit perandorak u tërhoqën zvarrë me zinxhirë nëpër rrugët e Romës, të veshur me rroba grash nga vetë perandori. Menjëherë pas kësaj, njëri do të freskohej nën kamxhik, ndërsa tjetri do të vraponte me gozhda hekuri në këmbë pas karrocës së xhelatit të tij. Sergji dhe Bacchus jetuan gjatë sundimit të perandorit Maximian dhe vinin nga familje fisnike në Romë. Perandori i vlerësonte shumë për maturinë, guximin dhe shërbimin besnik. Pavarësisht moshës së tyre të re, ai u kishte caktuar atyre poste të larta në Shkollën e Johebrenjve, ku Sergjiu shërbeu si prefekt dhe Baku si prefekt i dytë. Por të dy të rinjtë kërkuan favorin e Mbretit qiellor, jo të sundimtarit tokësor të Romës. Ata jetuan si të krishterë të fshehtë, derisa besimi i tyre u zbulua përmes një prove të vendosur nga vetë perandori. Disa oborrtarë, xhelozë për pozitën e tyre, nxituan t'i denoncojnë, duke shpresuar se do të binin nga favori mbretëror. Kur Maksimiani krijoi sakrifica publike për nder të idhujve, dy oficerët e rinj ishin të vetmit që nuk u shfaqën në tempullin e Zeusit. Perandori e konsideroi qëndrimin e tyre një sfidë të hapur dhe i thirri menjëherë për të shpjeguar mungesën e tyre. Ata u përgjigjën me paturpësi, duke rrëfyer se besojnë në Perëndinë e vërtetë dhe të gjallë të qiellit. Ata deklaruan se i shërbejnë mbretit tokësor vetëm në detyra ushtarake, por asgjë nuk mund t'i ndajë nga Krishti. As zjarri, thanë ata, as hekuri, as ndonjë torturë nuk mund t'i detyrojë ata të adhurojnë idhujt e pajetë. Maksimiani, i tërbuar, urdhëroi t'u hiqeshin shenjat e zyrës, rripat, gjerdanët dhe unazat prej ari. Më pas i kanë veshur me rroba grash, i kanë vënë zinxhirë të rëndë në qafë dhe i kanë parakaluar nëpër rrugët e kryeqytetit. Njerëzit qeshën dhe talleshin me ta, duke parë sundimtarët e tyre të dikurshëm të nderuar të zvarritur si të dënuar. Kur u kthye në pallate, perandori i thirri përsëri pranë vetes dhe u përpoq me fjalë të ëmbla t'i bindte, duke u premtuar nderime më të mëdha. Në pamundësi për të përkulur qëndrueshmërinë e tyre, perandori i dërgoi te Antiokusi, sundimtari i ashpër i Lindjes. Po ky zyrtar e kishte marrë postin e tij falë ndërmjetësimit të dy shenjtorëve ndaj Maksimianit. Rojet i çuan me zinxhirë në Varvalissos në Eufrat, një kështjellë rreth njëqind kilometra larg Alepos. Rrugës iu shfaq një engjëll i Zotit dhe i forcoi për atë që i priste. Antiokusi, sapo i pa, u përpoq fillimisht me lajka t'i bindte t'u bënin flijime idhujve. Ai u kujtoi atyre favoret e mëparshme dhe iu lut që të mëshironin veten dhe atë. Por martirët u përgjigjën me fjalët e apostullit Pal, se jeta e tyre është Krishti dhe vdekja për ta fitim. Sundimtari u tërbua dhe urdhëroi që Sergji të burgoset, ndërsa Bacchus u zhvesh dhe u fshikullua pa mëshirë. Xhelatët u lodhën dhe ndryshuan ndërsa trupi i dëshmorit u copëtua. Kështu Baku ia dorëzoi shpirtin Zotit mes plagëve dhe gjakut. Trupi i martirit u hodh jashtë qytetit për t'u bërë ushqim për kafshët, por të krishterët e fshehur në shpella e morën atë natën dhe e varrosën me nderim. Sergji, në burg, vajtoi shokun e tij, derisa Bacchus iu shfaq atij në dritën qiellore. Ai e mbështeti duke thënë se pranë Krishtit i pret një shpërblim i madh. Antiokusi, duke lëvizur drejt Surës dhe më pas drejt Katër Kullave, e detyroi shenjtorin të vraponte përpara karrocës së tij. I vunë këpucë hekuri me gozhda të mprehta në shputa, të cilat i shponin këmbët në çdo hap. Distanca ishte më shumë se pesëmbëdhjetë kilometra, por dëshmori ndjeu gëzim duke marrë pjesë në pasionet e Zotit të tij. Rrugës ai këndonte psalme dhe natën në burg një engjëll ia shëroi të gjitha plagët. Të nesërmen iu paraqit sundimtarit krejtësisht i shëndetshëm, sikur të mos kishte pësuar asgjë. Antiokusi u tremb dhe e quajti magjistar dhe i urdhëroi të vazhdonin marshimin për në Rosafa. Aty u dënua me prerje koke dhe, pak para përfundimit, u lut edhe për persekutorët e tij. Banorët e Shura, ku Bacchus kishte dëshmuar, donin ta transferonin fshehurazi trupin e Sergji në qytetin e tyre. Por kur iu afruan varrit natën, u shfaq një shtyllë zjarri që arrinte deri në qiell. Ushtarët e Rosafës, duke parë atë dritë të pazakontë, vrapuan të armatosur drejt varrit dhe i përzunë të huajt të tmerruar. Kështu të gjithë e kuptuan se Shën Sergji nuk donte të largohej nga vendi ku kishte derdhur gjakun e tij. Një tempull i mrekullueshëm u ndërtua më vonë mbi varrin e tij dhe pesëmbëdhjetë peshkopë i çuan mbetjet e tij aromatike me nder të madh. Qyteti u emërua Sergiopolis dhe u bë një nga pelegrinazhet më të nderuara në të gjithë Lindjen. Shumë të pushtuar nga demonët dhe të sëmurë e gjetën shërimin e tyre atje te ambasadat e dëshmorit. Madje, thuhet se çdo vit, në ditën e kujtimit të tij, kafshët e egra të shkretëtirës mblidheshin në vendin e varrimit pa dëmtuar njeriun apo kafshën. Pjesë të relikteve të tij u shpërndanë më vonë në të gjithë të ashtuquajturin krishterim, duke arritur në Kostandinopojë, Venecia, Pavia dhe shumë qytete të tjera të Perëndimit.