Shën Pitirim, Episkopi i Përmisë së Madhe

Një peshkop paqebërës u vra nga një udhëheqës pagan ndërsa shenjtëronte ujërat në bashkimin e dy lumenjve. Për dyzet ditë të plota trupi i tij i ndershëm mbeti i paprekur në varr, pavarësisht vapës së verës ruse. Shën Pitirimi u zgjodh dhe u shugurua peshkop i Permisë së Madhe pas martirizimit të paraardhësit të tij, Shën Gerasimi. Para se të merrte shërbimin e tij ipeshkvnor, ai ishte arkimandrit dhe abat i manastirit të famshëm Chudovo në Moskë. Ai u bë i njohur edhe si himnist, pasi kompozoi Kanunin për nder të Shën Aleksit, Mitropolitit të Moskës, si dhe shkroi edhe jetën e tij. Kur mori detyrën e peshkopatës, ai iu përkushtua menjëherë punës së paqes midis dy popujve fqinjë të rajonit të tij. Ai u kujdes me gjithë shpirt që të pajtonte Zyrianët me Vogulët, të cilët jetonin në rivalitet të vazhdueshëm. Ai dërgoi letra dhe mesazhe paralajmëruese në të gjitha drejtimet, për të mbrojtur Zyrianët nga bastisjet e vazhdueshme plaçkitëse. Por Asykas, udhëheqësi mizor i Vogulëve, përfitoi nga mosmarrëveshjet midis sundimtarëve dhe largësia e peshkopit nga kryeqyteti. Ai plaçkiti vendbanimet e krishtera dhe vrau njerëz të pafajshëm dhe të pambrojtur pa asnjë frikë nga Zoti. Pronarët e Novgorodit zotëronin toka pranë lumenjve Vyg dhe Dvina dhe vuajtën shumë nga bastisjet e pandërprera të paganëve. Në vitin një mijë e katërqind e dyzet e pesë ata u ngritën kundër Vogulëve dhe arritën të kapnin vetë udhëheqësin e tyre, Asykas. Pastaj pagani dinak u betua për miqësi me Perminë dhe premtoi se nuk do t'i tundonte më të krishterët. Por sapo u lirua, ai priti me durim momentin e duhur për të sulmuar Ust Bym. Qëllimi i tij ishte të vriste Shën Pitirimin, të cilit ia atribuoi humbjen e mëparshme nga Novgorodianët. Ndërkohë peshkopi i shenjtë ishte dy herë në Moskë për çështje me rëndësi të madhe kishtare. Në 1447 ai i shkroi një letër qarkore princit Dhimitri Semiakas, i cili kishte shkelur një traktat paqeje. Në vitin 1448 ai mori pjesë në shenjtërimin e Shën Joaniit si Mitropolit i Moskës. Duke përfituar nga mungesa e bariut, Asykas sulmoi sërish një vendbanim të Zyrianëve pranë lumit Pechoras. Plaçkiti shtëpitë, vrau banorët dhe la pas vetes rrënoja dhe zi të madhe. Për të vërtetën e predikimit të Shën Pitirimit ishin të bindur jo vetëm Zyrianët, por edhe Vogulët që banonin nomadisht pranë degës së Peçorës. Shumë prej tyre tani filluan të pranojnë Pagëzimin e Shenjtë dhe të bashkohen me Kishën e Krishtit. Asyka u hidhërua edhe më shumë dhe vendosi të kryejë një krim të ri dhe akoma më të tmerrshëm ndaj prelatit. Më nëntëmbëdhjetë gusht të vitit njëmijë e katërqind e pesëdhjetë e gjashtë vrau në mënyrë të pabesë Shën Pitirimin. Peshkopi ishte në atë kohë në një ceremoni shenjtërimi të ujit në kepin e formuar nga lumenjtë Vaga dhe Vycegda. Trupi i tij i ndershëm qëndroi dyzet ditë të tëra në një varr të improvizuar në vendin e martirizimit. Ata ishin në pritje të përgjigjes dhe udhëzimeve nga Moska në lidhje me lajmin e hidhur të vdekjes së tij. Me gjithë vapën e verës, konsumimi nuk e preku fare trupin e hierodëshmorit. Shëni u varros përfundimisht në Katedralen e Ungjillit në Ust Vym, pranë paraardhësit të tij Shën Gerasimi. Kujtesa e tij e gjumit u regjistrua në standard që në vitin 1522. Në vitin njëmijë e gjashtëqind e shtatë u vendos zyrtarisht kujtesa e përbashkët e tre hierarkëve të mëdhenj Permian. Këta janë shenjtorët Gerasimi, Pitirim dhe Jonah, të cilët pasuan njëri-tjetrin në katedralen e Ust Bym. Festa e tyre e përbashkët u caktua në njëzet e nëntë janar dhe është një stacion i ndritshëm në jetën liturgjike të Kishës Ruse. Martirizimi i Shën Pitirimit nuk mundi ta ndalte punën misionare që kishte nisur me kaq shumë përpjekje në atë tokë të gjerë. Përkundrazi, gjaku i tij u bë një farë për të krishterët e rinj midis Zyrianëve dhe Vogulëve të rajonit. Paprishja e trupit të tij në vapën e verës u konfirmoi besimtarëve shenjtërinë e bariut të tyre. Ipeshkvi që shkroi letra këshilluese për mbrojtjen e të dobëtve, dha vetë dëshminë e fundit të dashurisë me jetën e tij. Vetë ai që kompozoi himne për nder të Shën Aleksit të Moskës, më vonë u nderua si martir i shenjtë nga besimtarët. Kisha e nderon si ndriçues të popujve të Veriut dhe si paqebërës të palodhur në kohë dhune. Kujtimi i tij mbetet i gjallë në zemrat e besimtarëve ortodoksë edhe sot e kësaj dite.