
Shën Gregori Palama kërkoi që Nikodemi t’i nënshtrohej dhe të futej në jetën më të thellë hesikaste. Në të njëjtin Plak, teologu i madh mori nga Ungjilltari Joani nxitjen për të përsëritur lutjen “Ndrico errësirën time” gjatë ushtrimit të tij. Oshënar Nikodimos, me emrin shekullor Nikiforos, ishte një asket në një qeli të vogël pranë manastirit të shenjtë të Vatopedit në fillim të shekullit të katërmbëdhjetë pas Krishtit. Ai kishte arritur në malin Athos nga mali Auxenti, një qendër e famshme manastiri në Azinë e Vogël pranë Kalqedonit. Bastisjet e ashpra turke e detyruan të largohej nga ajo zonë dhe të kërkonte paqen në malin Athos. Aty vazhdoi me intensitet më të madh përpjekjet e tij asketike, fryt i një rruge të gjatë virtyti që kishte nisur në atdheun e tij. Fama e shenjtërisë së tij u përhap shpejt në të gjithë shtetin e shenjtë dhe tërhoqi tek ai shpirtra që kishin etje për jetën e vërtetë monastike. Midis tyre ishte i riu Grigori, i cili njohu në personin e Nikodemit babanë e tij të vërtetë dhe kërkoi të merrte pjesë në karizmën e tij. Shën Filotheu i Kuq, biografi i shkëlqyer i Palamas, na njofton me admirim për takimin e këtyre dy njerëzve të shenjtë në laurën e Vatopedit. Ai e përshkruan Nikodemin si një njeri të admirueshëm në praktikë dhe teori, i njohur pothuajse nga të gjithë banorët e Athosit për virtytin e tij të lartë. Ai kishte përshkuar të gjithë rrugën e virtytit në malin Auxentius, në periferi të Propontis përballë Bizantit, me intensitet dhe padurim të rrallë. Kur u transferua në Vatopaidi, ai vazhdoi të njëjtat përpjekje pa relaksuar vigjilencën e tij mendore. Gregori iu afrua në vetminë e tij me përulësi të thellë dhe i kërkoi të hynte nën çatinë e tij atërore. Ai pranoi nga duart e tij gërshërët e vetmuara dhe iu dorëzua me nënshtrim të përsosur dhe të plotë. Kështu nisi një marrëdhënie atësie dhe birri që vulosi rrugën e kryepeshkopit të ardhshëm të Selanikut. Nikodemi nuk ishte një udhërrëfyes i thjeshtë, por një edukator i vërtetë i shpirtit, i aftë për të dalluar thellësitë e nxënësit të tij. Nëpërmjet kësaj marrëdhënieje shihet rëndësia e Plakut të vërtetë në traditën monastike të Ortodoksisë. Pranë Plakut të tij Zot, i riu Gregori jetoi vite plot punë të thellë shpirtërore dhe lutje të pandërprerë. Kishte fituar bindje të përsosur, agjërim të vazhdueshëm, vigjilje gjithë natën dhe dashuri të zjarrtë për Hyjlindësen dhe shenjtorët e Zotit. Zemra i digjej nga dëshira e pandërprerë, ndërsa Nikodemi e çonte me urtësi drejt gjendjeve shpirtërore gjithnjë e më të larta. Në një nga këto orë lutjeje, Ungjilltari Joani Teologu iu shfaq Gregorit dhe i tregoi një formë të veçantë lutjeje. E urdhëroi të përsëriste shprehjen “Ndrico errësirën time” në një zemër të thyer, në mënyrë që pjesët e fshehura të shpirtit të tij të ndriçoheshin. Nikodemi, si një baba i mprehtë dhe teorik, vëzhgoi me kujdes përvojat hyjnore të nxënësit të tij dhe i mbështeti ato me mençuri. Ai e mbajti të nënshtruarin e ri të ekuilibruar midis hirit dhe përulësisë, duke mos e lënë kurrë arrogancën të depërtonte. Ky bashkim shpirtëror lindi mësuesin e madh të lutjes mendore dhe mbrojtësin e qetësisë. Kështu Nikodemi u bë rrënja e një tradite të tërë që lulëzoi në malin Athos dhe rrezatoi në të gjithë botën orthodhokse. Të gjithë biografët e Palamas i referohen Plakut Nikodemus me respekt dhe admirim dhe e paraqesin atë si një murg shenjtori model. Ata e quajnë atë një murg trim dhe të admirueshëm në praktikë dhe teori, i njohur në të gjithë Athos për virtytin e tij. Ai jetoi i qetë në qelinë e tij dhe u karakterizua si një Plak i madh dhe me përvojë midis asketëve të kohës së tij. Burimi i gjithë këtij informacioni të vyer mbetet Shën Filoteu i Kuq, nxënës i së njëjtës traditë. Sipas dëshmisë së tij, Nikodemi e zuri gjumi me hijeshi dhe lumturi, pasi kishte kaluar vitin e tretë që nga braktisja e Gregorit në rendin monastik. Ai ia dorëzoi shpirtin Zotit plot ditë, i nderuar nga Zoti dhe njerëzit për fushatën e tij të gjatë. Grigori qëndroi me të gjithsej tre vjet, një periudhë e shkurtër në kohë por e pamasë në frytshmëri shpirtërore. Kujtimi i Shën Nikodemit përkujtohet çdo vit më 11 korrik nga Kisha jonë. Sekuenca e tij e shenjtë u kompozua nga himnologu i mirënjohur Charalambis Bousias, duke e nderuar këtë mësues të hesikazmës.
E njëjta ditë
Shenjtorë të tjerë të 11 Korrik
Lexoni edhe jetët e tjera të kësaj dite pa u kthyer pas.
Dëshmore e madhe Efimia
Që nga Sinodi IV Ekumenik, mbledhur nga perandorët Marsian e Pulkeria në Kalqedoni, në Bazilikën e shën Efimisë, 630 Etër u mblodhën për të hedhur poshtë mendimet heretike të arkimandrit Eftiqi, i cili mbështetej…
Lexo jetën
Shën Kindeus plaku i Pamfilisë
Ai i pagoi një druvari tridhjetë monedha bakri për drutë që do të digjnin trupin e tij. Kur transportuesi ktheu rrugën, ai vetë mori mbi supe barrën e martirizimit të tij. Kështu arriti në…
Lexo jetën
Oshënar Kyrili i Ri në Paros
Kryqëzoi një gjarpër dhe e vrau aty për aty, ndërsa kazanë e shtriu në det dhe udhëtoi mbi të si në anije. Në manastirin e thatë të Agios Gjergji, ai goditi shkëmbin dhe derdhi…
Lexo jetën
Shën Eufemia dhe Mrekullia e Koncilit të Katërt Ekumenik
Brenda varrit të Shën Eufemisë, gjashtëqind e tridhjetë Etërit depozituan dy vëllime dhe vetë martirja gjykoi se cili ishte besimi i vërtetë. Kur hapën faltoren, shenjtorja mbante në krahë tomin ortodoks, ndërsa heretiku ishte…
Lexo jetën
Ikona e Hyjlindës së Rzhevsk
Në një pyll të virgjër në Rusi, i gozhduar në një pemë pishe, u gjet një kryq i madh hekuri së bashku me një ikonë të vjetër të Virgjëreshës Mari. Brenda vetëm pak javësh…
Lexo jetën
Gjetja e relikeve të Shën Hilarionit, Kryepeshkop i Bereas
Kur të afërmit panë trupin e Shën Hilarionit, mezi e njohën prelatin e tyre të dashur. Gjashtë vjet në kampet e punës së detyruar e kishin shndërruar burrin dyzet e pesë vjeçar në një…
Lexo jetën
Shën Nikodimos i Elvasanit, eksomoti i penduar
Një baba që e kishte mohuar Krishtin me zemërim u ngjit në malin Athos për të marrë përsëri djalin e tij murg. Por Zoti e ndryshoi rrugën e udhëtimit të tij dhe e bëri…
Lexo jetën
Oshënar Arkadius nga Vyazma dhe Novotorsk
Ai zgjodhi të bëhej rrëmujë për hir të Krishtit, duke jetuar me lëmoshë dhe duke fjetur kudo që e gjente nata, në pyll apo në hajatin e kishës. Në lutje ai derdhi lot hidhërimi,…
Lexo jetën
Oshënar Sophronius nga Essex dhe rruga drejt Dritës
Në Parisin ndërmjet dy luftërave, një piktor i ri rus la shkëlqimin e qarqeve artistike për të kërkuar Zotin e gjallë në malin Athos. Aty u takua me Shën Siluanos Athonitin, mësimet e të…
Lexo jetën