Rruga martire e Solochonos dhe shokëve të tij

Brenda kampit të Kalqedonit, tre ushtarë qëndruan përpara altarëve dhe refuzuan publikisht të bënin flijime për idhujt. Solochoni theu me dhëmbë instrumentin e hekurt që i hapte me forcë gojën për të pirë gjak idhujtari. Ai erdhi nga Egjipti dhe jetoi në vitet e vështira të perandorit Maksimian, kur besimi në Krishtin kushtoi gjak. Ai shërbeu si ushtar në batalionin e tribunit Campanos, i cili kishte nën autoritetin e tij tre mijë burra. Kur urdhri perandorak mbërriti nga Egjipti në Kalqedon, të gjithë ushtarëve iu kërkua të ofronin flijime për idhujt. Këmbana u bind menjëherë dhe filloi ceremoninë para burrave të batalionit. Ndërsa shokët e tyre nxituan drejt altarëve, Solochoni së bashku me Pamphamirin dhe Pamphylona u ngritën në këmbë dhe rrëfyen hapur Krishtin. Ata deklaruan se nuk do ta mohonin Zotin, madje as përballë torturave më mizore. Ata premtuan se do të qëndrojnë besnikë deri në frymën e tyre të fundit, duke ia dorëzuar gjithë jetën Zotit të vërtetë. Zemërimi i tribunës shpërtheu mbi ta me tortura të pamëshirshme, që tregonin tërbimin e botës pagane. Dy shokët, Pamphamir dhe Pamphylon, i duruan goditjet deri në fund dhe i dorëzuan shpirtrat e tyre në duart e Zotit. Por Solochoni mbeti i gjallë dhe vazhdoi të lartësonte emrin e Krishtit me zë të lartë. Këmbana u zemërua edhe më shumë dhe i urdhëroi shërbëtorët që t'i hapnin gojën me thikë dhe t'i derdhnin gjak nga flijimet idhujtare. Por dëshmori shtrëngoi dhëmbët me aq forcë sa hekuri u përkul dhe u thye në duart e tyre. Më pas ai i theu lidhjet, qëndroi i lirë para xhelatit dhe e qortoi për pandershmërinë e tij. Në atë moment u dëgjua një zë nga qielli, që e forconte në përpjekjet e tij dhe e thërriste të qëndronte trim. Të pranishmit mbetën të shtangur, ndërsa tribuna humbi çdo arsye dhe përgatiti mundime të reja, edhe më të tmerrshme kundër ushtarit të Krishtit. Xhelatët u hodhën mbi të pa mëshirë dhe e rrahën pandërprerë, ndërsa e tërhoqën zvarrë nga këmbët mbi pllaka të thyera dhe gurë të mprehtë. Pastaj e varën nga dora e djathtë në një dru të fiksuar në një shtëpi dhe i lidhën një gur të rëndë në këmbën e majtë për të shtuar dhimbjen. Kështu ai u var nga ora e gjashtë deri në orën e nëntë, ndërsa torturuesit e tij me këmbëngulje i kërkonin të mohonte Krishtin. Dëshmori nuk iu dorëzua asnjë çast kërkesave të tyre të pahijshme, por mbajti në zemër rrëfimin e besimit. Kur në mbrëmje e zbritën nga trekëmbëshi, ai qëndroi drejt në tokë, sikur të mos i kishte ndodhur asgjë. Të gjithë ata që e panë këtë mrekulli u mahnitën me fuqinë hyjnore që e mbështeti qartë. Por Campanos, i dhënë pas tërbimit të tij, kapi bastunin piktoresk në dorë. Me një lëvizje të dhunshme ai e gozhdoi në vesh të shenjtorit, në mënyrë që t'i kalonte gjithë kokën. Kur ushtarët u larguan nga vendi i martirizimit, të krishterët u afruan fshehurazi dhe me nderim ngritën trupin e ndershëm të atletit të rraskapitur. E vendosën në një shtrat portativ dhe e çuan në shtëpinë e një vejushe të devotshme që jetonte me frikën e Zotit. Aty shenjtori shijoi pak bukë dhe piu pak ujë, për t'u shëruar nga plagët e tmerrshme që kishte marrë. Kur ndjeu pak forcë, filloi të bisedonte me besimtarët që qëndronin rreth shtratit të tij me lot dhe admirim. Ai i nxiti ata të qëndronin të palëkundur dhe të guximshëm në rrëfimin e besimit të Krishtit deri në fund. Ai u mësoi atyre se asnjë dhimbje e kësaj bote nuk mund të krahasohet me gëzimin e jetës së përjetshme. Pastaj ngriti sytë drejt qiellit dhe iu lut Zotit një kohë të mjaftueshme për të gjithë besimtarët. Më pas ai ia dorëzoi në heshtje frymën e tij Krishtit, Perëndisë tonë të vërtetë, të cilit i përket lavdia përgjithmonë e përgjithmonë. Kujtimi i tre dëshmorëve përkujtohet çdo vit më 17 maj.