Oshënar Isidore Peluzioti

Ai la pas më shumë se dy mijë letra plot thellësi teologjike, të cilat arritën te vetë perandori dhe te patriarkët e kohës së tij. Edhe pse ishte i afërm i dy Patriarkëve të mëdhenj të Aleksandrisë, ai hoqi dorë nga pasuria dhe lavdia e kësaj bote në moshë të re për të jetuar në shkretëtirën e Pilusit. Ai lindi në Aleksandri rreth treqind e gjashtëdhjetë pas Krishtit, në një familje fisnike që nderonte thellësisht besimin e krishterë. Ai kishte lidhje të ngushta farefisnore me patriarkun Theofil dhe nipin e tij, Shën Kirilin, i cili e pasoi në fronin e Aleksandrisë. Ai studioi shkencat dhe teologjinë në shkollat ​​e famshme të Aleksandrisë, ku u dallua për mprehtësinë e mendjes së tij. Ai studioi me pasion Etërit e Kishës dhe veçanërisht Shën Joani Gojartin, të cilin e konsideronte mësuesin e tij shpirtëror. Shumë e quajtën atë një dishepull të vërtetë të Shën Chrysostom-it, pasi ai ndoqi me besnikëri stilin dhe frymën e mësimit të tij. Për një kohë të shkurtër ai dha mësim retorikën në Pelusium, në lindje të deltës së Nilit, me sukses të rrallë. Dashuria e tij për hallat shpejt e bëri atë të linte shkëlqimin e jetës së përkohshme dhe të tërhiqej në shkretëtirën e Nitrias. Ai jetoi atje për një vit në ushtrime të rrepta, derisa shqetësimi për ngritjen shpirtërore të Kishës e detyroi të kthehej. Në Peluzio ai u shugurua plak nga peshkopi Ammons, i cili i caktoi atij mësimin e besimtarëve dhe të katekumenëve. Talenti i tij oratorik dhe njohuritë e thella të Shkrimeve, të cilat i kishte fituar në qetësinë e shkretëtirës, ​​i dhanë atij reputacionin e një mësuesi të madh në mbarë Egjiptin. Shumë paganë dhe hebrenj e përqafuan krishterimin përmes fjalës së tij. Por kur Eusebius mori detyrën si peshkop i ri, rreth vitit 413, situata kishtare u bë dukshëm më e vështirë. Isidori u detyrua përsëri të strehohej në shkretëtirë, këtë herë pranë Aphneon. Atje ai qëndroi për pjesën tjetër të jetës së tij, duke veshur vetëm një tunikë leshi të ashpër dhe duke u ushqyer me bar dhe gjethe. Jeta e tij i ngjante një imitimi të vërtetë të Joani Pararendësit, si një llambë që ndriçoi të gjithë besimtarët e kohës. Nga vetmia e tij ai foli me autoritet për të gjithë botën e krishterë përmes letrave të tij. Mbi dy mijë janë shpëtuar, dhe ato u drejtoheshin njerëzve të çdo klase dhe pozicioni shoqëror. Ai shpjegoi pasazhe të vështira të Shkrimit të Shenjtë, përmbysi interpretimet e gabuara të hebrenjve dhe ndriçoi misteret e Trinisë së Shenjtë dhe mishërimin e Zotit. Me shkrimet e tij ai kundërshtoi me vendosmëri arianët, nestorianët, sabellianët dhe çdo herezi tjetër të kohës së tij. Ai foli me tone lirike për lartësinë e priftërisë dhe kontrollonte me përbuzje peshkopët, priftërinjtë, dhjakët dhe murgjit kur jeta e tyre nuk përputhej me thirrjen e tyre. Ai nuk ngurroi të qortonte edhe sundimtarët, sundimtarët dhe vetë perandorin Teodosi të Dytë, duke u kujtuar atyre detyrimet e tyre ndaj popullit të Zotit. Pavarësisht heqjes dorë të plotë të botës, ai gjykoi me autoritet çështjet që kishin të bënin me shoqërinë dhe Kishën. Ai frymëzoi një dashuri për drejtësinë dhe mirësinë, duke refuzuar të tolerojë çdo formë padrejtësie ose ligësie. Kur Shën Kirili u bë patriark i Aleksandrisë, ai fillimisht refuzoi të përkujtonte Shën Joani Gojartin në diptiqet e Liturgjisë Hyjnore. Ai ndoqi linjën e padrejtë të xhaxhait të tij Theophilos, i cili kishte persekutuar Krizostomin e shenjtë. Shën Isidori i dërgoi një letër të fortë, duke i kujtuar se vetë Zoti na mësoi të mos tërhiqemi nga paragjykimet dhe thashethemet. Letra, së bashku me një zbulesë hyjnore, ndryshuan rrënjësisht mendjen e Shën Kirilit. Kështu ai jo vetëm vendosi emrin e kryepeshkopit të Kostandinopojës mbi diptikët, por u bë edhe një nga mbrojtësit më të zjarrtë të nderit të tij. Disa vite më vonë, rreth katërqind e tridhjetë e tre, Isidori ndërhyri në një polemikë të re kritike të Kishës. Ai vuri në dukje tonin e ashpër të konfrontimit midis Cirilit dhe patriarkut Joani të Antiokisë, pas dënimit të Nestorit. Ai i shkroi duke i kërkuar atij që të bënte lëshime të arsyeshme për hir të paqes. Ai kishte frikë se do të krijohej një përçarje e përhershme nën maskën e besimit. Ushtrimi i një autoriteti të tillë shpirtëror, i ngjashëm me atë të profetëve të lashtë, i shkaktoi atij shumë përndjekje nga ata që nuk mund ta duronin kontrollin. Thuhet se dikur ai u dëbua edhe nga shkretëtira e tij, ku jetoi me përulësi. Por ai qëndroi i palëkundur në të gjitha sprovat, me gjithë forcën që i dha besimi në Krishtin. Ai ishte thellësisht i bindur se Kisha na përgatit për lavdinë e ardhshme përmes vuajtjeve të Kryqit. Ai e shihte jetën e tij si një marshim të vazhdueshëm drejt përjetësisë, pa kërkuar njohje apo rehati njerëzore. Dëshmia e historianëve të Kishës po zbulon lartësinë e virtytit të tij. Evagrius shkroi se jeta e tij dukej engjëllore për të gjithë në tokë. Nikifori Callistos e përshkroi atë si një shtyllë të gjallë të rregullave monastike dhe teorisë hyjnore. Me iniciativën e tij u mblodh në Efes Koncili i Tretë Ekumenik, i cili dënoi keqdashjen nestoriane. Rreth moshës katërqind e dyzet e nëntë vjeç, ai e pranoi vdekjen si lirimin dhe kurorëzimin e punës së tij shumëvjeçare. Kështu ai e përfundoi në paqe shërbimin e tij tokësor, duke i lënë Kishës një trashëgimi shpirtërore të paçmuar.