Ushtari Mertius dhe trimëria e tij e heshtur

Brenda qelisë së errët të Mauritanisë, një ushtar i plagosur duroi tetë ditë të tëra pa ushqim, trupi i tij një plagë e hapur. Asnjë britmë dhimbjeje nuk i shpëtoi buzëve të Mertiusit, megjithëse kamxhikët e xhelatëve nuk lanë asnjë pjesë të trupit të tij pa e shënuar. Kujtimi i tij nderohet nga Kisha jonë më 12 janar, në përkujtim të martirizimit të tij të lavdishëm. Ai jetoi në vitet e perandorit Dioklecian, kur persekutimet kundër të krishterëve u ndezën ashpër në të gjithë perandorinë. Ai shërbeu si një ushtar trim në Batalionin e Zi, i vendosur në provincën e largët të Afrikës. Atje, eprorët e tij paganë i bënin presion me këmbëngulje që t'u ofronte flijim idhujve të pajetë. Por ushtari besnik i Krishtit refuzoi me këmbëngulje t'u bindej urdhrave të paligjshëm të persekutorëve. Pastaj ata, duke parë besimin e tij të palëkundur, e denoncuan zyrtarisht te sovrani i tij si adhurues i Jisu Krishtit. Kështu Mertius u soll para sundimtarit me hekura, për të kërkuar falje publike për rrëfimin e tij. Për rrëfimtarin trim të besimit kishte ardhur koha e sprovës së madhe. Martiri doli përpara sundimtarit me modesti shpirtërore, por edhe me trimërinë e patrembur që Fryma e Shenjtë u dha sportistëve të Krishtit. Së pari u përkul me mirësjellje, për të treguar respektin e duhur ndaj sundimtarit tokësor të kohës. Por më pas ai u drejtua në mënyrë sfiduese dhe kategorikisht refuzoi të zbatonte urdhrin blasfemues. Duke treguar plagët e vjetra që trupi i tij kishte hapur duke luftuar nën flamurin e perandorit, ai tha me guxim të vërtetën. Ai deklaroi se e nderon mbretin dhe është gati të derdhë gjakun e tij për detyrën e tij ushtarake. Por shpirti dhe ndërgjegjja e tij i përkisnin tërësisht adhurimit të Perëndisë së vërtetë, Jisu Krishtit. Diokleciani u tërbua kur dëgjoi fjalët e guximshme të ushtarit të tij besnik dhe filloi menjëherë poshtërimet. Ai urdhëroi që t'i hiqej rripi, i cili ishte tipari dallues i detyrës ushtarake. Me këtë akt i hoqën publikisht gradën që kishte fituar me gjakun dhe djersën e betejës. Pastaj urdhëroi që ta fshikullonin pa mëshirë para të gjithëve. Ndërsa xhelatët i rrëzonin me tërbim kamxhikët në trupin e ngurtë të ushtarit, ai mbeti i heshtur si një qengj para qethësve të tij. As klithma më e vogël e dhimbjes nuk i shpëtoi buzëve, megjithëse plagët ishin të tmerrshme dhe të padurueshme. Kjo qëndresë mbinjerëzore shkaktoi habi dhe tmerr te tirani zemërgur, i cili pothuajse arriti në një gjendje çmendurie. Kështu torturat vazhduan për shumë orë, derisa i gjithë trupi i atletit trim u bë një plagë e hapur e përgjakshme. Atëherë Diokleciani i paskrupullt dha urdhër që të ndalonin fshikullimin dhe ta hidhnin të lidhur në burgun e errët. Atje Mertius qëndroi tetë ditë të tëra, i torturuar nga uria dhe mizoria e rojeve të tij. Plagët e tij nuk u kujdesën nga askush dhe dalëngadalë filluan të kalben rrezikshëm. Por zemra i rridhte nga gëzimi shpirtëror, sepse po afrohej koha e takimit me Zotin. Djali i devotshëm ishte gati të ngjitej në krahët atërorë të Atit qiellor, fitimtar dhe trofetar. Kurora e pavdekshme e lavdisë e priste ushtarin besnik të Krishtit. Më në fund ai e dorëzoi shpirtin e tij të ndershëm në duart e Shpëtimtarit, duke thënë me forcën e tij të fundit fjalët e Zotit në kryq. Kështu atleti i lavdishëm e mbylli fitimtar luftën e mirë të besimit.