Nga Lambros Skontzou,
teolog
Qëllimi 1 Kishës sonë të shenjtë
është të ftojë çdo njeri drejt shpë-
timit, duke i siguruar atij të gjitha
mjetet e domosdoshme për të bërë
të mundur këtë shpëtim. Ajo, si një
nënë e dhembshur, u dhuron mu-
ndësi të pafundme bijve të saj, që
t’i tërheqë ata drejt vetes dhe t’i
shpëtojë.
Një mundësi e tillë është edhe
periudha kataniktike e Triodit, e cila,
atyrë që dëshirojnë të ndiejnë the-
Tlësinë e pamasë të mëshirës hyjno-
re, u dhuron një hapësirë të madhe
shpirtërore. Bëhet fjalë për një fte-
së unike, që u drejtohet të gjithë
atyre që dëshirojnë të marrin pjesë
në këtë betejë shpirtërore, që ofron
kjo periudhë e bekuar e vitit, që të
fitojnë trofetë shpirtërorë si shpër-
blim për çdo përpjekje të tyren. Për
më tëpër, sipas shën Isaak Sirianit,
“asketizmi është nëna e shenj-
tërise” (Fjalimi 16).
Periudha e bekuar e Triodit
është hapësira kohore parapërga-
titore e Pashkës, e cila shërben si
një parapërgatitje e vërtetë për të
marrë pjesë në të kremten më të
madhe dhe më të ndritshme të
Kishës sonë, për të na pastruar tru-
përisht dhe shpirtërisht nga të gjitha
njollat e mëkatit, të cilat ndotin qe-
nien tonë dhe na bëjnë krrjesa të
sëmura. Pjesëmarrja në këtë pa-
nair dritëprurës kërkon një ripërtë-
ritje personale. Në të kundërt, drita
ngjallësore që s’njeh perëndim do
të nxjerrë në pah papastërtinë tonë
shpirtërore e nuk do të mund të ke-
mi pjesë bashkë më Shpëtimtarin e
Ngjallur dhe nuk do të shtjojmë dot
dhuratat e çmuara të Ngjalljes. Pra,
ashtu si¢ na nxit edhe apostull Pa-
vl, është e nevojshme që “Krishti
të formohet brenda nesh” (Gal. 4:19).
Për jetën e Kishës sonë dhe për
traditën tonë orthodhokse në veça-
nti, periudha e gjatë e Triodit është
arena € betejave shpirtérore. Etërit
e Shenjtë, për të shprehur mësimet
kishtare, huazuan disa imazhe nga
jeta kozmike. Një nga këto imazhe
është edhe imazhi 1 arenës, një
Mesazhe shpirtërore nga Iriodi
vend shumë 1 dashur për njerëzit e
lashtë, Ashtu sikurse në arenat e
garave nuk merrnin pjesë të gjithë
njerëzit, por vetëm atletët, kështu
edhe në arenën shpirtërore të Tri-
odit marrin pjesë vetëm atletët e
Krishtit, të gjithë ata që jetojnë në
një vigjilencë të përhershme, të cilët
futen në këtë periudhé të shenjtë
për të kapërcyer veten e tyre të rë-
në e të dobët. Gjithashtu, jashtë are-
nës ndodhen shumë njerëz, që
luajnë rolin e vëzhguesve, Ata nuk
do ta ndiejnë kurrë gëzimin e fito-
res.
Lufta shpirtérore nuk është lu-
ftë pa rregulla dhe strategji, njëlloj
si betejat në arenat kozmike. Një
betejë shpirtërore pa parime, rre-
oulla dhe pa një strategji të caktuar,
është e padobishme, ndoshta edhe
e dëmshme. Kësisoj, me kalimmne
kohës, Etërit e shenjtë përcaktuan
kushtet paraprake për një betejë të
saktë shputërore. Fillimi ishte disi
mé1 butë. Kështu, hapësira kohore
nga e Diela e Fariseut dhe e Tagra-
mbledhësit deri të Dielën e të Li-
dhurit të Djathit, quhet periudhë
parapërgatitore e Triodit. Ngjarjet,
të kremtet dhe shërbesat e saj litur-
pjike ndërthuren në mënyrë të për-
sosur me njëra-tjetrën, në mënyrë
që lufta shpirtërore e besimtarit të
Jetë frytdhënëse.
Me t’u futur në Kreshmén e
Madhe dhe të Shenjtë, lufta shpir-
tërore bëhet më intensive, me
kreshmë, lutje, studim të Shkrimit
të Shenjtë e, mbi të gjitha, me pje-
sëmarrjen në jetën misteriale dhe
liturgjike të Kishës sonë. Luftëta-
rit krishterë nuk tërhiqet përpara
pengesave të shumta që 1 vendos
djalli gjatë rrugës, as nuk e pakëson
luftën e vet. Luftëtari e di mirë se
çdo lloj lodhjeje trupore dhe shpir-
tërore është kurthi të ligut dhe duhet
shpërfillur. Kisha jonë na tregon rru-
gën e drejtë dhe na ndihmon, “Dar
ke duruar shumë vuajtje, – the-
kson shën Simeon Theologu 1 Ri, –
ne imitojmë pësimete Krishtit dhe
përmes dij falënderojmë Perëndi-
në Atë, si bij të dij sipas hirit dhe
si bashkëtrashëgimtarë të
Krishtit” (Kapitujt Praktikë dhe
“qe
Teologjikë, 101). Ky është thelbi 1
asketizmit orthodhoks.
E Hëna e Bardhë, si dita e parë
e Kreshmës së Madhe, karakteri-
zohet nga kreshma e rreptë, në më-
nyrë që besimtari të ndërvjegjë-
sohet se tashmë ka nisur Kreshma
e Madhe.
E Diela e parë e Kreshmës 1
është kushtuar një ngjarjeje shumë
të rëndësishme të Kishës sonë:
rivendosjes së ikonave të shenjta,
e cila është edhe triumfi 1 Ortho-
dhoksisë. Luftëtari 1 krishterë ftohet
të kuptojë se lufta shpirtërore nuk
është e izoluar dhe e shkëputur nga
e vërteta dhe nga jeta e Kishës,
sepse e vërteta e zbuluar, € cila ru-
het e sigurt brenda Kishës, është
kusht paraprak 1 shpëtimit të tu.
E Diela e dytë e Kreshmës 1
është kushtuar një prej Ftërve të
Kishës sonë, shën Grigor Pallamait,
i çili jetoi dhe veproi në një perrudhë
të vështirë. Shën Grigori bën luftë
të dyfishtë shpirtërore: ai luftoi fort
për pastrimin dhe shenjtërimin e ty
personal, por njëkohësisht luftoi
me të gjitha forcat e tij për të ruaj-
tur të sigurt të vërtetën dhe traditën
e Kishës. Gjatë kësaj periudhe,
shën Grigori paraqitet si shembull t
një luftëtan shpirtëror, | një asketi
dhe mbrojtësi të traditës autentike
të Kishës së Krishtit.
E Diela e tretë e Kreshméve 1
është kushtuar Faljes së Kryqit të
Nderuar, në mënyrë që besimtarët
të marrin forcë prej tij e të vazhdoj-
në luftën e tyre shpirtërore. Tnumfi
1 Ngjalljes kalon përmes Kryqit.
E Diela e katërt e Kreshmës 1
është kushtuar një tjetër ati dhe as-
keti të madh të Kishës, shën Joan
Sinaitit, shkruesit të librit të Fa-
mshëm të “Shkallës”, 1 cili, për më
shumë se një mijë € pesëqind vjet,
shërben si udhëzuesi kryesor në
luftën shpirtërore.
E Diela e pestë e Kreshmés 1
është kushtuar shën Marisë së
Egjiptit, e cila është shembull 1 gja-
llé 1 pendimit konkret. Shembulli
dhejeta e saj e thjeshtë na mësojnë
se përmes forcës së pendimit njeriu
nga mëkatar mund të bëhet shenjtor
dhe “perëndi” sipas hirit.
Kisha jonë e Shenjtë 1 fton të
gjithë njerëzit që të hyjnë në arenën
shpirtërore të Iriodit dhe të përpi-
qen fort për shpëtimin e tyre. Nuk
ka rëndësi nëse do të jemi të parët a
të fundit. E rëndësishme është të
ecim plot gëzim në rrugën e virty-
teve. Me lutje e me një dëshirë të
madhe mund të bëjmë kapërcimin
më të rëndësishëm të jetës sonë:
të nisim rrugëtimin tonë shpirtëror
drejt qiellit. Këtë mundësi të artë
na ejep periudha e bekuar e Triodit.
Përgatiti Stefan Zhupa