Οι Άγιοι Μάρτυρες Κάρπος, Πάπυλος, Αγαθόδωρος και Αγαθονίκη

Όταν ο σεισμός γκρέμισε τα είδωλα στη Θυάτειρα, ο Κάρπος και ο Πάπυλος στέκονταν αλυσοδεμένοι, έτοιμοι να ομολογήσουν τον Χριστό μπροστά στον σκληρό Βαλέριο. Λίγο αργότερα, ένας τυφλός σύμβουλος του ηγεμόνα έβλεπε ξανά το φως, καθώς το χέρι του Παπύλου σχημάτιζε πάνω του το σημείο του σταυρού. Οι δύο άγιοι γεννήθηκαν στην ξακουστή Πέργαμο από ευσεβείς γονείς και από μικροί έδειχναν τη χάρη που κληρονόμησαν από τη ρίζα τους.

Ζούσαν με τόση εγκράτεια, που έμοιαζαν σχεδόν άυλοι μέσα στο σώμα τους, παίρνοντας μόνο όσα χρειάζονταν για να σταθούν όρθιοι. Με αυτή την άσκηση έφτασαν σε ώριμη αρετή, και η Εκκλησία τους εμπιστεύτηκε την ποιμαντική της ευθύνη μέσα στους κόλπους της. Ο Κάρπος χειροτονήθηκε επίσκοπος και κήρυττε τον λόγο του Θεού στους κατοίκους της Θυάτειρας με ζήλο και σύνεση.

Ο Πάπυλος, τιμημένος από τον Κάρπο με τον βαθμό του διακόνου, εργαζόταν με την ίδια αφοσίωση στο ποίμνιο που τους εμπιστεύθηκε ο Θεός. Η φήμη τους απλώθηκε σε όλες τις γύρω χώρες και πλήθη ανθρώπων έτρεχαν κοντά τους για να ακούσουν τη διδαχή τους. Πολλοί ειδωλολάτρες, ακούγοντας τα λόγια των δύο αγίων, εγκατέλειπαν τα είδωλα και βαπτίζονταν στο όνομα του Χριστού.

Ο διάβολος όμως, μισόκαλος και ταραγμένος, βρήκε πρόθυμους υπηρέτες της κακίας του και κίνησε συκοφαντίες προς τον ασεβή αυτοκράτορα Δέκιο. Του ανέφεραν πως οι δύο άνδρες όχι μόνο αρνούνταν να προσκυνήσουν τους θεούς, αλλά τους καταριόνταν δημόσια και κήρυτταν τη χριστιανική πίστη. Ο Δέκιος, οργισμένος, έστειλε στην Ασία τον σύμβουλό του Βαλέριο, άνθρωπο σκληρό και φανατικό ειδωλολάτρη, με πλήρη εξουσία πάνω στους ομολογητές.

Φτάνοντας στη Θυάτειρα, ο Βαλέριο διέταξε όλους τους κατοίκους να συγκεντρωθούν στον τόπο της θυσίας για να προσκυνήσουν τους θεούς της Ρώμης. Ο Κάρπος και ο Πάπυλος έλειπαν, καθώς προσέφεραν σε άλλον τόπο την αληθινή θυσία της προσευχής στον ζώντα Θεό. Όταν τους έφεραν βίαια ενώπιόν του, ο Βαλέριο τους ρώτησε με αλαζονεία γιατί δεν παρουσιάστηκαν μαζί με τους άλλους.

Εκείνοι απάντησαν με θάρρος ότι δεν επρόκειτο ποτέ να αφήσουν τον Δημιουργό τους για ψεύτικους θεούς. Τότε ξέσπασε ξαφνικά μεγάλος σεισμός και τα είδωλα έπεσαν στη γη και έγιναν σκόνη μπροστά σε όλους. Ο Βαλέριο, αντί να συνετιστεί, σκληρύνθηκε ακόμη περισσότερο και διέταξε να περάσουν σιδερένιες αλυσίδες στους τραχήλους των αγίων.

Τους περιέφεραν γυμνούς στους δρόμους της πόλης, υπομένοντας χλεύες και βρισιές από τους ειδωλολάτρες. Στη συνέχεια προσπάθησε με κολακείες να τους μεταπείσει, υποσχόμενος δόξα, πλούτη και την εύνοια του αυτοκράτορα. Οι άγιοι όμως απάντησαν ότι η αρχαιότητα μιας πλάνης δεν την κάνει αληθινή, και ότι η θρησκεία του οδηγεί στο πυρ της γέεννας.

Τους μίλησαν για τον αληθινό Θεό, που δημιούργησε τον κόσμο και κατέβηκε στη γη για να σώσει τον άνθρωπο από την εξουσία του διαβόλου. Ο Βαλέριο, εξοργισμένος, έδωσε την περιουσία τους στους συκοφάντες και διέταξε να τους δέσουν πίσω από άλογα και να τους σύρουν ως τις Σάρδεις. Ο δρόμος εκείνος ήταν φοβερός για τους δύο αθλητές, καθώς χτυπούσαν στο έδαφος και υπέφεραν αβάσταχτα.

Μαζί τους ακολουθούσε ο δούλος τους Αγαθόδωρος, που τους συμπονούσε και μοιραζόταν την οδύνη των κυρίων του. Φτάνοντας στις Σάρδεις, πέρασαν τη νύχτα σε προσευχή και είδαν αγγέλους Κυρίου να τους παρηγορούν και να τους στηρίζουν για τους αγώνες που έρχονταν. Στις Σάρδεις ο Βαλέριο διέταξε να ξαπλώσουν τον Αγαθόδωρο στο έδαφος και να τον δείρουν με βούνευρα ανελέητα.

Ο μάρτυρας υπέμεινε τους πληγμούς με τόση χαρά, ώστε φαινόταν να φοβάται μήπως οι δήμιοι κουραστούν και σταματήσουν τα μαρτύρια νωρίτερα από όσο επιθυμούσε. Από το σώμα του έτρεχαν ποτάμια αίματος, η σάρκα του ξεκολλούσε και τα μέλη του διαλύονταν από τους κτύπους. Ο Χριστός όμως, βλέποντας τον αγώνα του πιστού δούλου Του, τον κάλεσε κοντά Του για να βρει ανάπαυση μετά από τόσους κόπους.

Το ιερό σώμα του ρίχτηκε άταφο, μα κάποιοι πιστοί το πήραν μυστικά μέσα στη νύχτα και του έδωσαν χριστιανική ταφή. Ύστερα ο Βαλέριο κάλεσε ξανά τον Κάρπο και τον Πάπυλο και προσπάθησε να τους τρομάξει με τον θάνατο του συντρόφου τους. Εκείνοι τον αποκάλεσαν άφρονα και ομολόγησαν ότι ποθούν τον ίδιο θάνατο για τον Χριστό.

Ο τύραννος, ξέφρενος από οργή, διέταξε να τους δέσουν πάλι πίσω από άλογα και να τους σύρουν από τις Σάρδεις προς την Πέργαμο. Στον σκληρό αυτόν δρόμο οι άγιοι έψαλλαν και ένας άγγελος τους θεράπευσε από τις πληγές τους. Όταν έφτασαν στην Πέργαμο, ο Βαλέριο εξεπλάγη βλέποντας τα πρόσωπά τους φωτεινά και τα σώματά τους άθικτα από τις κακουχίες της πορείας.

Απέδωσε το θαύμα σε μαγεία και διέταξε να δέρουν σκληρά τον Κάρπο με αγκάθινες ράβδους. Άλλοι δήμιοι έκαιγαν τα πλευρά του με αναμμένες λαμπάδες, ενώ άλλοι έριχναν αλάτι στις πληγές του και ξέσχιζαν τα νεύρα του. Ο άγιος όμως, μέσα στους πόνους, χαμογέλασε, γιατί έβλεπε τους ουρανούς ανοιγμένους και τον Κύριο καθισμένο στον θρόνο, περιστοιχισμένο από Χερουβίμ και Σεραφίμ.

Έπειτα ο Βαλέριο κάλεσε τον Πάπυλο και τον ρώτησε ειρωνικά για την τέχνη του, καθώς ο άγιος ήταν γνωστός θεραπευτής με τη δύναμη του Χριστού. Ο μάρτυρας απάντησε ότι η αληθινή ιατρική κατέρχεται άνωθεν και θεραπεύει σώμα και ψυχή μαζί. Για να αποδείξει τη δύναμη του Κυρίου, υποσχέθηκε να θεραπεύσει έναν τυφλό σύμβουλο που καθόταν δίπλα στον δικαστή.

Οι ιερείς των ειδώλων επικαλέστηκαν μάταια όλη μέρα τους θεούς τους, χωρίς κανένα αποτέλεσμα για τον πάσχοντα. Τότε ο Πάπυλος ύψωσε τα μάτια στον ουρανό, έκανε το σημείο του σταυρού και ο τυφλός βρήκε αμέσως το φως του. Πλήθη ανθρώπων δόξασαν τον αληθινό Θεό, ομολογώντας ότι μεγάλη είναι η δύναμη του Χριστού και ότι Εκείνος είναι ο μόνος αληθινός Κύριος.

Ο Βαλέριο όμως αγρίεψε ακόμη περισσότερο και διέταξε να δέσουν τον Πάπυλο σε ξύλο και να τον χτυπούν ανελέητα. Στη συνέχεια έκαψε με φωτιά τα πλευρά του και πρόσταξε να τον λιθοβολούν, αλλά οι πέτρες έπεφταν μακριά, σαν να σέβονταν το σώμα του μάρτυρα. Ύστερα διέταξε να σκορπίσουν στο έδαφος όστρακα και σιδερένια καρφιά και να σύρουν πάνω σε αυτά τους γυμνούς ομολογητές.

Ξαφνικά τα όστρακα και τα καρφιά εξαφανίστηκαν θαυματουργικά και οι άγιοι έμειναν αβλαβείς από τη χάρη του Θεού. Τότε ο τύραννος έβγαλε στην αρένα μια αρκούδα, μα εκείνη ξάπλωσε ήμερα στα πόδια των αγίων και τους αγκάλιαζε με στοργή. Έπειτα έβγαλε ένα λιοντάρι, το οποίο μίλησε με ανθρώπινη φωνή και έλεγξε τη σκληρότητα των διωκτών μπροστά στο πλήθος.

Οι ειδωλολάτρες έφραξαν τα αυτιά τους, αποδίδοντας τα θαύματα σε μαγγανείες και δαιμονικές τέχνες. Στη συνέχεια ο Βαλέριο τους έριξε σε λάκκο γεμάτο ασβέστη, όπου έμειναν τρεις ημέρες υγιείς. Έπειτα τους ανάγκασε να φορέσουν σιδερένια υποδήματα γεμάτα κοφτερά καρφιά και να τρέχουν με αυτά μπροστά του.

Όταν ούτε έτσι κατάφερε τίποτε, άναψε μεγάλη κάμινο και έριξε μέσα τους δύο αγίους για να καούν ολοκληρωτικά. Μαζί τους όρμησε στις φλόγες και η μακαρία Αγαθονίκη, αδελφή του αγίου Παπύλου, ποθώντας να γίνει συμμέτοχη στους ίδιους αγώνες για τον Χριστό. Όμως η κάμινος, με τη δύναμη του Κυρίου, έγινε δροσερός τόπος, καθώς κατέβηκε μεγάλη βροχή και έσβησε αμέσως τη φωτιά.

Όταν βγήκαν αβλαβείς, φυλακίστηκαν ξανά και έψαλλαν μέσα στο σκοτεινό κελί όπως μέσα σε ναό. Ο Βαλέριο, καταντροπιασμένος που νικήθηκε από τη σταθερότητά τους, εξέδωσε τελική απόφαση να αποκεφαλιστούν με ξίφος έξω από την πόλη. Οι άγιοι οδηγήθηκαν μαζί με την Αγαθονίκη στον τόπο της εκτέλεσης με χαρά και ύψωσαν τα χέρια τους προς τον ουρανό.

Προσευχήθηκαν όχι μόνο για τον εαυτό τους, αλλά και για τους δημίους τους, ζητώντας έλεος και φωτισμό για αυτούς. Έτσι ολοκλήρωσαν το μαρτύριό τους και οι πιστοί έθαψαν κρυφά τα τίμια λείψανά τους, δοξάζοντας τον Κύριο Ιησού Χριστό.