Ο διά Χριστόν σαλός Λαυρέντιος της Καλούγας

Με ένα τσεκούρι στο χέρι και φωνάζοντας δυνατά μέσα στο αρχοντικό του πρίγκιπα, ο σαλός Λαυρέντιος έσπευσε να υπερασπιστεί την πατρίδα του από τους Τατάρους. Ξυπόλητος χειμώνα καλοκαίρι, με ένα πουκάμισο και μια προβιά, έζησε στις αρχές του δέκατου έκτου αιώνα κοντά στην παλιά Καλούγα της Ρωσίας. Η κατοικία του βρισκόταν μισό βέρστι μακριά από την πόλη, δίπλα σε έναν δασικό ναό αφιερωμένο στη Γέννηση του Χριστού, πάνω σε έναν ψηλό λόφο.

Μια μακριά υπόγεια στοά ένωνε το ταπεινό κατάλυμά του με τον ναό, όπου παρακολουθούσε με κατάνυξη τις ιερές ακολουθίες. Συχνά έμενε και στο σπίτι του πρίγκιπα της Καλούγας Συμεών, ο οποίος τον τιμούσε ιδιαίτερα ως άνθρωπο του Θεού. Σύμφωνα με την παράδοση, ο μακάριος καταγόταν από την αρχοντική οικογένεια των Χιτρόφ, καθώς το όνομά του βρίσκεται στην κορυφή του μνημοσύνου τους στη Μονή Λιουτίκωφ.

Με τους σκληρούς ασκητικούς αγώνες του ανυψώθηκε σε τέτοιο ύψος αρετής, ώστε να λάβει χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος ακόμη όσο βρισκόταν στη ζωή. Πλήθος ανθρώπων προσέτρεχαν κοντά του και θεραπεύονταν από βαριές παθήσεις των ματιών μέσα από τις θερμές προσευχές του. Τον Μάιο του χίλια πεντακόσια δώδεκα οι Τάταροι της Κριμαίας επιτέθηκαν αιφνιδιαστικά στην Καλούγα και απείλησαν να την καταστρέψουν.

Ο μακάριος Λαυρέντιος βρισκόταν εκείνη την ώρα στο αρχοντικό του πρίγκιπα Συμεών, όταν ξαφνικά φώναξε με δυνατή φωνή προς τους ανθρώπους του παλατιού. Ζήτησε αμέσως το κοφτερό τσεκούρι του, γιατί, όπως είπε, τα σκυλιά επιτίθενται στον πρίγκιπα και πρέπει να σπεύσει να τον υπερασπιστεί. Άρπαξε το τσεκούρι και έφυγε με ορμή, και ξαφνικά βρέθηκε θαυματουργικά πάνω στο πλοίο δίπλα στον πρίγκιπα.

Με την παρουσία του εμψύχωσε και ενθάρρυνε τους στρατιώτες, και την ίδια εκείνη ώρα οι Ρώσοι νίκησαν τους εχθρούς. Για αυτόν τον λόγο πολλές φορές εικονίζεται με ένα μακρύ τσεκούρι στο δεξί του χέρι ως σύμβολο της θαυμαστής επέμβασής του. Ο πρίγκιπας Συμεών, που χρωστούσε τη ζωή του στον δίκαιο, οικοδόμησε αργότερα μοναστήρι στον τόπο των ασκητικών του αγώνων.

Το αφιέρωσε στη μνήμη του και έγινε κέντρο προσκυνήματος για όλη την περιοχή της Καλούγας. Ο όσιος εκοιμήθη ειρηνικά τη δέκατη Αυγούστου του χίλια πεντακόσια δεκαπέντε, την ημέρα της ονομαστικής του εορτής, αφήνοντας μνήμη αγία. Μετά την κοίμησή του ο τάφος του στην Καλούγα έγινε πηγή πολλών θαυμάτων για όσους κατέφευγαν με πίστη.

Το πρώτο μεγάλο θαύμα συνέβη με τον παράλυτο βογιάρο Λέοντα Ανδρέεβιτς Κολογκρίβωφ, ο οποίος είχε χάσει εντελώς τη φωνή και την κίνησή του. Δεν μπορούσε να κουνήσει ούτε χέρια ούτε πόδια, και τον τοποθέτησαν κοντά στον τάφο του Αγίου με βαθιά ελπίδα. Καθώς τελούνταν Παράκληση και διαβαζόταν το ιερό Ευαγγέλιο, ο παράλυτος άρχισε ξαφνικά να μιλάει και να πιστεύει.

Ύψωσε το δεξί του χέρι, έκανε το σημείο του Σταυρού και σηκώθηκε όρθιος μπροστά σε όλους τους παρευρισκόμενους. Πλησίασε τον τάφο, ασπάστηκε με δάκρυα τον δίκαιο και ένωσε τον εαυτό του μαζί του με ευγνωμοσύνη. Μέχρι το τέλος της ακολουθίας μιλούσε κανονικά και είχε γίνει εντελώς υγιής, δοξάζοντας τον Θεό.

Η επίσημη αγιοκατάταξη του οσίου φαίνεται ότι έγινε στο δεύτερο μισό του δέκατου έκτου αιώνα από την Εκκλησία της Ρωσίας. Ο τσάρος Ιβάν ο Τρομερός μάλιστα μνημόνευε το όνομά του σε επίσημο έγγραφο παραχώρησης γης προς τη μονή το χίλια πεντακόσια εξήντα πέντε. Η προστασία του οσίου Λαυρεντίου προς την πατρίδα του φανερώθηκε πάλι θαυμαστά κατά την εισβολή του Ναπολέοντα στη Ρωσία.

Η πόλη της Καλούγας έγινε τότε, σύμφωνα με ιστορική επιγραφή στο μνημείο του Μαλογιαροσλάβετς, το όριο της γαλλικής προέλασης και η αρχή της υποχώρησης. Η αποφασιστική εκείνη μάχη έγινε στις δώδεκα Οκτωβρίου του χίλια οκτακόσια δώδεκα και σήμανε την οριστική καταστροφή των εχθρικών στρατευμάτων. Οι πιστοί απέδωσαν τη μεγάλη αυτή νίκη στις θερμές πρεσβείες του οσίου Λαυρεντίου προς τον Κύριο.

Πολλούς αιώνες μετά την κοίμησή του, τον Αύγουστο του δύο χιλιάδες δεκαοκτώ, ένα μέρος των ιερών λειψάνων του ανακαλύφθηκε σε αποθήκη του Κεντρικού Μουσείου των Ενόπλων Δυνάμεων στη Μόσχα. Στις δέκα Αυγούστου με το παλαιό ημερολόγιο, που αντιστοιχεί στις είκοσι τρεις του ίδιου μήνα, τμήμα των ιερών λειψάνων παραδόθηκε επίσημα στη μονή της Καλούγας. Εκεί όπου είχε ταφεί κάποτε το σώμα του οσίου, επέστρεψε πάλι η ευλογημένη παρουσία του προς αγιασμό των πιστών.

Ο όσιος τιμάται επίσης στις οκτώ Ιουλίου, ίσως σε ανάμνηση του πρώτου μεταθανάτιου θαύματός του που έγινε στην Καλούγα κατά το έτος χίλια εξακόσια είκοσι ένα.