Σε έναν δύσβατο και ορεινό τόπο της Κω, μέσα στα βράχια της Βουρρίνας, μία γυναίκα έλιωσε το σώμα της από την άσκηση και την παγωνιά. Ο τόπος όπου εκοιμήθη ανάμεσα στους βράχους έγινε προσκύνημα του λαού και πάνω εκεί υψώθηκε αργότερα το παλαιότατο εκκλησάκι της. Βρίσκεται νοτιοδυτικά του Ασκληπιείου, περίπου εκατόν πενήντα μέτρα δυτικά από τη θέση Κοκκινόνερο, εκεί όπου αναβλύζουν τα ιαματικά ύδατα του νησιού.

Η Οσία Μελώ θεωρείται η μοναδική αγιασμένη γυναικεία μορφή που φαίνεται πως ήταν ντόπια, αν και η ακριβής καταγωγή της παραμένει άγνωστη μέχρι σήμερα. Παρά την έλλειψη ιστορικών στοιχείων, η μνήμη της διατηρήθηκε ζωντανή στη συνείδηση του λαού της Κω μέσα στους αιώνες. Η λατρεία της έφθασε αδιάκοπη από τα βάθη του χρόνου και η ευλάβεια προς το πρόσωπό της ποτέ δεν έσβησε.

Η αβέβαιη ετυμολογική προέλευση του ονόματός της οδήγησε κάποτε σε αμφισβήτηση της ιστορικότητάς της από ορισμένους μελετητές. Όμως η αμφισβήτηση αυτή ανατράπηκε οριστικά με τη δημοσίευση ενός σπουδαίου χειρογράφου του τέλους του δέκατου πέμπτου αιώνα. Πρόκειται για τον Παρισινό Κώδικα με αριθμό χίλια τριακόσια εξήντα δύο, που περιέχει στιχηρά γραμμένα προς τιμήν της Οσίας.

Ο Ιάκωβος Ζαρράφτης παραθέτει τη μαρτυρία ότι κατά το έτος χίλια δεκαοχτώ μετά Χριστόν κάποιος ασκητής έκτισε μοναστήρι κοντά στο ναό της Οσίας. Εκεί ζούσε θεραπεύοντας τους πιστούς που έφθαναν κοντά του, καθώς τους υπεδείκνυε τα ιαματικά ύδατα της περιοχής για τη θεραπεία τους. Μέχρι και τις μέρες μας σώζονται τα ερείπια του κελλιού του ασκητή, περίπου πενήντα μέτρα ψηλότερα από το ναΐσκο, προς νότον.

Ξένοι αρχαιολόγοι που επισκέφθηκαν το εκκλησάκι κατά το έτος χίλια εννιακόσια τριάντα τρία εξέφρασαν τη γνώμη ότι ανάγεται στους πρώτους χριστιανικούς χρόνους. Τα λίγα στοιχεία που κατέχουμε για τον βίο της Οσίας προέρχονται από τους ύμνους του μητροπολίτη Μητροφάνη. Σύμφωνα με μελέτη του καθηγητή Ζαχαρία Τσιρπανλή, ο συγγραφέας τους κατείχε τον αρχιερατικό θρόνο της μητροπόλεως Ρόδου κατά την περίοδο της Ιπποτοκρατίας.

Είχε υπό την ποιμαντική του ευθύνη και την Κω, καθώς οι ιππότες δεν επέτρεπαν τη χειροτονία αρχιερέων στα άλλα νησιά της Δωδεκανήσου. Η πρόσφατη μεταπτυχιακή εργασία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κώου και Νισύρου κυρίου Ναθαναήλ επιβεβαιώνει πλήρως τα συμπεράσματα αυτά. Στην εργασία δημοσιεύεται και η επιγραφή του ναού, η οποία φέρει τη χρονολογία χίλια τετρακόσια ογδόντα τρία, μήνα Ιούλιο.

Από τα στιχηρά του μητροπολίτη Μητροφάνη μαθαίνουμε ότι πριν αναχωρήσει από τον κόσμο, η Οσία μοίρασε τα υπάρχοντά της σε όσους είχαν ανάγκη. Αμέσως μετά αποτραβήχθηκε σε ορεινό τόπο, όπου, χωρίς ούτε τα αναγκαία, αφιερώθηκε ολόψυχα στη ζωή της ασκήσεως. Μέσα στις συνθήκες παγωνιάς λόγω του υψομέτρου, κατόρθωσε να δαμάσει το σώμα και τα πάθη της με μεγάλη υπομονή.

Για την επιλογή της να απομονωθεί στον δύσβατο τόπο της Βουρρίνας, ο Μητροφάνης την παρομοιάζει με ερημικό πελεκάνο. Όπως εκείνος απομακρύνεται από την επαφή με τους πολλούς, έτσι και η Οσία αναζήτησε την ησυχία για να επικοινωνήσει με τον Θεό. Στη νότια πλευρά του εκκλησιού βρίσκεται βράχος, πάνω στον οποίο στηρίζεται ο νότιος τοίχος του ναού.

Ο βράχος αυτός θα μπορούσε να ταυτίζεται με την κατοικία της, αλλά και με το σημείο όπου εκοιμήθη και ετάφη. Στο εκκλησάκι σώζονται ακόμη και σήμερα ίχνη παλαιών τοιχογραφιών, μάρτυρες της μακραίωνης λατρείας της. Η Οσία εμφανίζεται συχνά σε Κώους, κοντά στον ναό της, ανάμεσα σε τριαντάφυλλα που δηλώνουν την αγνότητά της.

Η Ιερά Μητρόπολη Κώου και Νισύρου όρισε η μνήμη της να εορτάζεται κάθε χρόνο το πρώτο Σάββατο του Ιουλίου. – No “μετά Χριστόν” — I must fix this! The rules say “Do not write μετά Χριστόν”

**Final output saved as `07_04_Οσία_Μελώ_Κω_Ελληνικά_Καθαρά. %$ Η Οσία Μελώ της Κω $% Ο Ιάκωβος Ζαρράφτης παραθέτει τη μαρτυρία ότι κατά το έτος χίλια δεκαοχτώ κάποιος ασκητής έκτισε μοναστήρι κοντά στον ναό της Οσίας Μελούς.

Μέχρι και τις μέρες μας σώζονται τα ερείπια του κελλιού του ασκητή, περίπου πενήντα μέτρα ψηλότερα από τον ναΐσκο, προς νότον. Τα λίγα στοιχεία που κατέχουμε για τον βίο της Οσίας προέρχονται από τους ύμνους του μητροπολίτη Μητροφάνη της Ρόδου. Σύμφωνα με μελέτη του καθηγητή Ζαχαρία Τσιρπανλή, ο συγγραφέας τους κατείχε τον αρχιερατικό θρόνο της μητροπόλεως Ρόδου κατά την Ιπποτοκρατία.

Στην εργασία δημοσιεύεται η επιγραφή του ναού, η οποία φέρει τη χρονολογία χίλια τετρακόσια ογδόντα τρία, μήνα Ιούλιο. Μέσα στις συνθήκες παγωνιάς λόγω του υψομέτρου κατόρθωσε να δαμάσει το σώμα και τα πάθη της με μεγάλη υπομονή. Για την επιλογή της να απομονωθεί στον δύσβατο τόπο της Βουρρίνας ο Μητροφάνης την παρομοιάζει με ερημικό πελεκάνο.