Ένας λόγιος έμπορος από την Τραπεζούντα νίκησε σε θρησκευτική συζήτηση τον Τούρκο πλοίαρχο που τον μετέφερε μαζί με τα εμπορεύματά του. Η νίκη αυτή έγινε αφορμή μιας σκληρής συκοφαντίας που τον οδήγησε στο μαρτύριο μέσα στους δρόμους του Ασπροκάστρου. Ο Ιωάννης καταγόταν από την Τραπεζούντα και ήταν πρόκριτος της πόλης, άνθρωπος μορφωμένος και βαθιά ευσεβής στην καθημερινή του ζωή.

Ασχολούνταν με το εμπόριο και κάποια στιγμή επιβιβάστηκε σε τουρκικό πλοίο για να συνοδεύσει ο ίδιος τα εμπορεύματά του. Στη διάρκεια του ταξιδιού προσευχόταν, νήστευε και έκανε ελεημοσύνες προς τους συνταξιδιώτες του με μεγάλη απλότητα. Η συμπεριφορά του ξύπνησε τον φθόνο του πλοιάρχου, που άρχισε μαζί του ατελείωτες συζητήσεις για τη θρησκεία.

Ο Τούρκος προσπαθούσε με κάθε τρόπο να τον πείσει να αλλαξοπιστήσει και να ασπαστεί τον μωαμεθανισμό. Ο Ιωάννης όμως γνώριζε καλά τις Γραφές και απαντούσε με σαφήνεια σε κάθε επιχείρημα του αντιπάλου του. Έτσι ο πλοίαρχος γύρισε στο λιμάνι ταπεινωμένος, με την ψυχή του γεμάτη μίσος και κρυφή εκδίκηση.

Η συνέχεια θα έδειχνε πόσο ακριβά πληρώνει κανείς όταν ομολογεί τον Χριστό μπροστά σε εχθρικούς άρχοντες. Μόλις αποβιβάστηκαν στο Άκκερμαν, που οι Έλληνες ονόμαζαν Ασπρόκαστρο, ο πλοίαρχος έσπευσε αμέσως στον Τούρκο ηγεμόνα της περιοχής. Τον συκοφάντησε με ψεύδος βαρύ, λέγοντας ότι ο Ιωάννης είχε υποσχεθεί στο ταξίδι να γίνει μωαμεθανός.

Σε λίγο οδήγησαν τον Ιωάννη με τιμές μπροστά στον ηγεμόνα, ο οποίος άρχισε με κολακείες και πλούσιες υποσχέσεις. Ζητούσε να επιτύχει την αλλαξοπιστία του και να επιβεβαιώσει με αυτόν τον τρόπο τη συκοφαντική κατηγορία του πλοιάρχου. Ο Άγιος όμως ομολόγησε με παρρησία ότι ήταν, είναι και θα παραμείνει χριστιανός μέχρι την τελευταία του πνοή.

Δήλωσε καθαρά ότι δεν τον ενδιαφέρουν τα πλούτη και τα αξιώματα που του πρόσφερε ο ηγεμόνας της πόλης. Θυμωμένος εκείνος έδωσε εντολή να τον βασανίσουν τόσο σκληρά, ώστε το αίμα του έτρεχε ποτάμι στο έδαφος. Έτσι αιμόφυρτο και εξαντλημένο τον έριξαν μέσα στη σκοτεινή φυλακή, για να σπάσει το φρόνημά του.

Την επόμενη όμως ημέρα ο Ιωάννης παρουσιάστηκε ξανά μπροστά στον ηγεμόνα με ακόμη μεγαλύτερο θάρρος και ψυχική γενναιότητα. Είπε ότι τα προηγούμενα βασανιστήρια δεν του φάνηκαν τίποτε και ας προχωρήσουν σε όσα καινούργια θέλουν εκείνοι. Εξοργισμένος ο τύραννος από τα τολμηρά αυτά λόγια διέταξε να μαστιγώσουν τον Άγιο με τρόπο φοβερό και απάνθρωπο.

Τα κομμάτια των σαρκών του άρχισαν να πέφτουν στο χώμα, ώσπου φάνηκαν σε όλους τα εντόσθιά του. Στη συνέχεια τον έδεσαν στην ουρά ενός άγριου αλόγου, που τον έσερνε ανελέητα μέσα στους πέτρινους δρόμους της πόλης. Καθώς το άλογο περνούσε μέσα από την εβραϊκή συνοικία, οι κάτοικοί της έβριζαν και κακοποιούσαν περισσότερο τον αιμόφυρτο Μάρτυρα.

Ένας μάλιστα από αυτούς πήρε ένα σπαθί και του έκοψε αμέσως το κεφάλι μέσα στον δρόμο. Έτσι ο Ιωάννης παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο τη δωδέκατη ημέρα του μηνός Ιουνίου. Το λείψανό του έμεινε εγκαταλελειμμένο, μα άρχισε αμέσως να επιτελεί θαύματα φανερά μπροστά σε όλους τους κατοίκους.

Ο ηγεμόνας φοβήθηκε και έδωσε άδεια στους χριστιανούς να το παραλάβουν και να το ενταφιάσουν με τιμές. Το άγιο σκήνωμα τοποθετήθηκε σε ναό της πόλης, όπου παρέμεινε εβδομήντα ολόκληρα χρόνια θαυματουργώντας ακατάπαυστα. Πλήθος πιστών έτρεχαν εκεί από κάθε γωνιά και έπαιρναν παρηγοριά μέσα από την παρουσία του ιερού αυτού λειψάνου.

Αργότερα ο βοεβόδας της Μολδαβίας Αλέξανδρος ο Αγαθός μετέφερε με βασιλικές τιμές το λείψανο στη Σουτσεάβα της χώρας του. Στα χρόνια της εκστρατείας του Ιωάννου Σομπιέσκι εναντίον των Τούρκων, ο στρατός παρέλαβε το σκήνωμα για ασφαλέστερη φύλαξη. Το μετέφερε στην πόλη Ζιόλκιεβ της Πολωνίας, όπου παρέμεινε αρκετές δεκαετίες, μακριά από τους κινδύνους των πολεμικών συγκρούσεων.

Έπειτα, με διαταγή του αυτοκράτορα Ιωσήφ του Δευτέρου, το ιερό λείψανο επέστρεψε πανηγυρικά στη Σουτσεάβα της Μολδαβίας. Οι πιστοί υποδέχτηκαν τον Μάρτυρα με δάκρυα χαράς και ευλάβεια, αναγνωρίζοντας μέσα του τον προστάτη του τόπου τους. Η μνήμη του Αγίου τιμήθηκε με ιδιαίτερη λαμπρότητα και μέσα από ιερές ακολουθίες που συντέθηκαν για χάρη του.

Ο Ιουστίνος ο Δεκαδύος εξέδωσε ακολουθία προς τιμήν του στη Βενετία, σε εποχή πνευματικής ανάτασης για τους Έλληνες. Αργότερα ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Νικηφόρος ο Κρης συνέθεσε νέα ακολουθία προς τιμήν του ένδοξου αυτού Νεομάρτυρα. Την ακολουθία αυτή τύπωσε στο Ιάσιο ο Τραπεζούντιος Θωμάς Μπουγιούκης, για να γνωρίσουν οι πιστοί τη μορφή του Αγίου.